| YouTube Channel

मर्मज्ञ (marmajJa)

 
शब्दसागरः
English
मर्म्मज्ञ
m.
 (-ज्ञः) A learned and intelligent man or Brāhmana.
E.
 मर्म्म se-
cret meaning, (of the Shāstras.) and ज्ञ who knows.
Capeller Eng
English
मर्मज्ञ
a.
 knowing the weak spots
i.g.
 knowing, clever,
deeply versed in or familiar with (—°).
Yates
English
मर्म्म-ज्ञ (ज्ञः) 1.
m.
 A learned man.
Wilson
English
मर्म्मज्ञ
m.
 (-ज्ञः) A learned and intelligent man or Brahman.
E.
 मर्म्म secret meaning (of the Śāstras), and ज्ञ who knows.
Monier Williams Cologne
English
मर्म—ज्ञ
mfn.
 knowing weak or vulnerable points (lit. and fig.),
MBh.
(ifc. ) having a deep insight into,
Rājat.
exceedingly acute or clever,
Hit.
Benfey
English
मर्मज्ञ मर्मज्ञ, i. e. मर्मन्-ज्ञ,
I.
adj.
 One who knows another's weak
points, Pañc. i. d. 278.
II.
m.
 A
learned and intelligent man, Hit. 92, 5.
Apte Hindi
Hindi
मर्मज्ञ
वि* मर्मन्-ज्ञ -
दूसरे के दोष या दुर्बलताओं को जानने वाला
मर्मज्ञ
वि* मर्मन्-ज्ञ -
किसी विषय की अत्यन्त गूढ बातों को समझने वाला
मर्मज्ञ
वि* मर्मन्-ज्ञ -
"किसी विषय की गहरी अन्तर्दृष्टि रखने वाला, अत्यन्त निपुण या चतुर"
मर्मज्ञः
पुं*
 मर्मन्-ज्ञः -
कोई भी प्रकांड विद्वान्
Shabdartha Kaustubha
Kannada
मर्मज्ञ
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಮರ್ಮವನ್ನು ಅರಿತವನು /ಹೃದಯವನ್ನು ತಿಳಿದವನು /ಹೃದಯದ ಆಳವನ್ನು ಬಲ್ಲವನು
निष्पत्तिः - > ज्ञा (अवबोधने) - "कः" (३-२-३)
व्युत्पत्तिः - > मर्म जानाति
मर्मज्ञ
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ರಹಸ್ಯವಿಷಯವನ್ನು ತಿಳಿದವನು
प्रयोगाः - > "तुल्यार्थं तुल्यसामर्थ्यं मर्मज्ञं व्यवसायिनम् । अर्धराज्यहरं भृत्यं यो न हन्यात् स हन्यते ॥"
उल्लेखाः - > पञ्ञतं० १-२७१
मर्मज्ञ
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ತತ್ತ್ವವನ್ನು ಅರಿತವನು
मर्मज्ञ
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಅವಯವಗಳ ಸಂಧಿಸ್ಥಾನಗಳನ್ನು ತಿಳಿದವನು
प्रयोगाः - > "तेषामापततां वीरः शीघ्रं पूर्वमथो दृढम् । क्षिप्रास्त्रो न्यवधीत् व्रातान् मर्मज्ञो मर्मभेदिभिः ॥"
उल्लेखाः - > भा०
L R Vaidya
English
marman-jYa {% (I) a. %} 1. familiar with the most secret portions of a subject
2. exceedingly clever, having a deep insight into anything
3. knowing the weak points of another.
marman-jYa {% (II) m. %} an acute and learned man.
Lanman
English
marma-jña, a. knowing the weak spots.
[marman.]
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 मर्मज्ञ
adjective
यः मर्म जानाति।
"सन्तः मर्मज्ञाः सन्ति।"
Synonyms:
 चतुर, चतुरक, निपुण, निष्ण, निष्णात, विशारद, पटु, प्रवीण, प्राज्ञ, विचक्षण, विदग्ध, पटुमति, पटिष्ठ, पटीयस्, पेशल, प्रणत, प्रतीत, अणुक, अभिज्ञ, उल्लाघ, ऋभु, ऋभुमत्, ऋभुष्ठिर, ऋभ्व, ऋभ्वन्, ऋभ्वस्, करण, कर्मठ, कर्मण्य, कलाप, कलिङ्ग, कल्य, कारयितव्यदक्ष, कुशल, कुशलिन्, कृतकर्मन्, कृतमुख, कृतिन्, कृत्नु, क्रियापटु, छेक, छेकल, छेकाल, तूर्णि, तेजीयस्, धीवन्, धीवर, धृत्वन्, धृषु, नदीष्ण, नयक, नागर, नागरक, नागरिक, निर्ग्रन्थक, निर्ग्रन्थिक, प्रोह, प्रौण, बहुपट, बुध, बुध्द, मतिमत्, मनस्विन्, मर्मज्ञ, विज्ञ, विडङ्ग, विदुर, विद्वल, शिक्व, सुधी, सुविचक्षण, समाप्त
adjective
यः चातुर्येण कार्यं करोति।
"चतुरेण आरक्षकेण अपराद्धानां एकः सङ्घः गृहीतः।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
मर्म्मज्ञः, त्रि, (मर्म्म तत्त्वं जानातीति । ज्ञा +कः ।) मर्म्मवित् । तत्त्वज्ञः । मर्म्म स्वरूपं सन्धि-स्थानं वा तज्जानाति यः सः ॥
(यथा, महा-भारते । ७ । ३५ । २० ।“तेषामापततां वीरः शीघ्रं पूर्व्वमथो दृढम् ।क्षिप्रास्त्रो न्यवधीद्व्रातान्मर्म्मज्ञो मर्म्म-भेदिभिः ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
मर्म्मज्ञ
पु०
 मर्म जानाति ज्ञा--क । तत्त्वज्ञे । मर्मबिदा-दयोऽप्यव!
Capeller
German
मर्मज्ञ die schwachen Stellen kennend
(auch übertr.)
klug, vertraut mit (—°).