| YouTube Channel

मर्दन (mardana)

 
शब्दसागरः
English
मर्द्दन
n.
(-नं)
1. Rubbing, touching.
2. Grinding, pounding, &c.
3.
Pressing.
4. Devastating.
5. Paining.
E.
मृद् to rub or grind,
aff.
ल्युट्
Capeller Eng
English
मर्दन
f.
crushing, grinding, rubbing, pressing,
afflicting, destroying (gen or —°)
n.
the action of crushing etc.,
also anointing with (°—).
Yates
English
मर्द्दन (नं) 1.
n.
Rubbing, pounding.
Spoken Sanskrit
English
मर्दन mardana
adj.
tormenting
मर्दन mardana
adj.
paining
मर्दन mardana
adj.
bruising
मर्दन mardana
adj.
rubbing
मर्दन mardana
adj.
ruining
मर्दन mardana
adj.
destroying
मर्दन mardana
n.
act of crushing or grinding or destroying
मर्दन mardana
n.
friction i.e. opposition
मर्दन mardana
n.
grinding
मर्दन mardana
n.
anointing
मर्दन mardana
n.
friction
मर्दन mardana
n.
cannonade
मर्दन mardana
n.
cleaning or combing
मर्दन mardana
n.
shelling
मर्दन mardana
n.
crushing
Wilson
English
मर्द्दन
n.
(-नं)
1 Rubbing, touching.
2 Rubbing, grinding, pounding, &c.
E.
मृद to rub or grind,
aff.
ल्युट्.
Apte
English
मर्दन [mardana],
a.
(-नी
f.
) [मृद्-ल्यु ल्युट् वा] Crushing, grinding, destroying, tormenting, rubbing,
&c.
सलक्ष्मणं राघवमाजि- मर्दनम्
Rām.*
5.37.67.
नम् Crushing, grinding.
Rubbing, shampooing
मदर्नं गुणवर्धनम्.
Anointing (with unguents
&c.
).
Pressing, kneading.
Paining, tormenting, afflicting.
Destroying.
Devastating, laying waste.
Opposition of planets.
Breaking up (as of ice
&c.
).
Apte 1890
English
मर्दन a. (नी f.) [मृद्-ल्यु ल्युट् वा] 1 Crushing, grinding, destroying, tormenting, rubbing, &c.
नं Crushing, grinding.
2 Rubbing, shampooing.
3 Anointing (with unguents &c.).
4 Pressing, kneading.
5 Paining, tormenting, afflicting.
6 Destroying.
7 Devastating, laying waste.
8 Opposition of planets.
9 Breaking up (as of ice &c.).
Monier Williams Cologne
English
मर्दन mf(ई)n. crushing, grinding, rubbing, bruising, paining, tormenting, ruining, destroying,
MBh.
Kāv.
&c.
(cf. चन्द्रार्क-, समर- and समिति-म्°)
N.
of a king of the Vidyā-dharas
मर्दन
n.
the act of crushing or grinding or destroying,
Kāv.
Kathās.
BhP.
rubbing, anointing,
Kāv.
Pañcat.
&c.
(-शाला
f.
, Siṃhās.), cleaning or combing (the hair
See केश-म्°)
friction i.e. opposition (of planets
See ग्रह-म्°).
Monier Williams 1872
English
मर्दन, अस्, ई, अम्, crushing, grinding, pound-
ing, bruising, rubbing, pressing, destroying, ruining
attacking, subduing, plaguing, tormenting
a crusher,
destroyer, annihilator, &c., (चन्द्रार्क-मर्दन,
‘the tormenter of the sun and moon, an epithet of
Rāhu)
(अस्), m., N. of a king of the Vidyā-dharas
(अम्), n. the act of crushing, grinding, destroying
the act of pressing, kneading, rubbing
paining,
afflicting
laying waste, devastating
breaking up
(as of ice, snow, &c.)
opposition (of planets
cf.
ग्रह-म्°)
the act of rubbing the body, rubbing
in unguents, anointing
[cf. अरि-म्°, काम-म्°,
कास-म्°, पांसु-म्°।]
Benfey
English
मर्दन मर्दन, i. e. मृद् + अन,
n.
1. Rubbing, Pañc. 238, 7.
2. Touch-
ing, Śṛṅgārat. 14.
3. Grinding, Hit.
iii. d. 76.
--
Comp.
अरि-,
m.
1. a de-
stroyer of enemies, Draup. 6, 14. 2. a
proper name, Hariv. 1917. सर्व-क्ष-
त्रिय-,
m.
the destroyer of all the mili-
tary class, Johns. Sel. 3, 16.
Apte Hindi
Hindi
मर्दन
वि* - मृ + ल्यु
"कुचलने वाला, पीसने वाला, नष्ट करने वाला, सताने वाला"
मर्दनम्
नपुं*
- -
"कुचलना, पीसना"
मर्दनम्
नपुं*
- -
"रगड़ना, मालिश करना"
मर्दनम्
नपुं*
- -
लेप करना (उबटन आदि से)
मर्दनम्
नपुं*
- -
"दबाना, माडना"
मर्दनम्
नपुं*
- -
"पीड़ा देना, सताना, कष्ट देना"
मर्दनम्
नपुं*
- -
"नष्ट करना, उजाड़ना"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
मर्दन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > (ಕೈಕಾಲು ಮೊದಲಾದುವುಗಳನ್ನು) ಒತ್ತುವಿಕೆ
निष्पत्तिः - > मृद (क्षोदे) - भावे "ल्युट्" (३-३-११५)
मर्दन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಚೂರ್ಣ ಮಾಡುವುದು /ಪುಡಿ ಮಾಡುವುದು
मर्दन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಉಜ್ಜುವುದು /ತಿಕ್ಕುವುದು /ತೀಡುವುದು
मर्दन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹಿಂಸಿಸುವುದು /ಪೀಡಿಸುವುದು /ಚಿತ್ರಹಿಂಸೆ ಕೊಡುವುದು
मर्दन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನಾಶ ಪಡಿಸುವುದು /ಧ್ವಂಸ ಮಾಡುವುದು
मर्दन
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಪುಡಿ ಮಾಡುವ
मर्दन
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಉಜ್ಜುವ /ತೀಡುವ /ತಿಕ್ಕುವ
मर्दन
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಹಿಂಸಿಸುವ /ಪೀಡಿಸುವ
मर्दन
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ನಾಶಪಡಿಸುವ /ಧ್ವಂಸಮಾಡುವ
निष्पत्तिः - > मृद (क्षोदे) - "ल्युः" (३-१-१३४)
मर्दन
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಒತ್ತುವ /ಹಿಸುಕುವ
मर्दन
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮದ್ದಳೆ
विस्तारः - > "मड्डुको मर्दनो मेन्द्रः" - त्रिकाण्ड०
L R Vaidya
English
mardana {% n. %} 1. Rubbing, shampooing
2. crushing, grinding
3. pressing
4. devastating
5. paining, afflicting.
Bopp
Latin
मर्दन (r. मृद् s. अन)
1) n. actio conterendi.
2) n. frictio,
affrictus. UP. 55.
3) m. contritor. DR. 6. 14.
Edgerton Buddhist Hybrid
English
Mardana, n. of a yakṣa: Māy 〔14〕
in Māy 〔24〕 perh. n. of a place (or of a yakṣa? Lévi, 〔p. 69〕).
Lanman
English
mardana, m. crusher
fig., as in Eng.,
subduer. [√mṛd, 1150. 1a.]
Kridanta Forms
Sanskrit
मृद् (मृ꣡दँ꣡ क्षोदे - क्र्यादिः - सेट्)
ल्युट् = मर्दनम्
अनीयर् = मर्दनीयः - मर्दनीया
ण्वुल् = मर्दकः - मर्दिका
तुमुँन् = मर्दितुम्
तव्य = मर्दितव्यः - मर्दितव्या
तृच् = मर्दिता - मर्दित्री
क्त्वा = मृदित्वा
ल्यप् = प्रमृद्य
क्तवतुँ = मृदितवान् - मृदितवती
क्त = मृदितः - मृदिता
शतृँ = मृद्नन् - मृद्नती
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
मर्दन n., °Dreschen des Getreides, S I, 16, 5 v.u. (Ko.).
Sanskrit Tibetan
Tibetan
rko
१) मर्दन २) विलिकटि
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
मर्द्दनं,
क्ली,
(मृद् + भावे ल्युट् ।) अङ्गमर्द्दनम् ।गाटेपा इति भाषा
तत्पर्य्यायः संवाह-नम् इत्यमरः २२
सम्बलम् इतिशब्दरत्नावली
(यथा, “यत् पुनर्बहिःस्पर्शना-श्रित्याभ्यङ्गस्वेदप्रदेहपरिषेकोन्मर्द्दनाद्यैरामयान्प्रमार्ष्टि तद्वहिः परिमार्ज्जनम्
इति चरकेसूत्रस्थाने ११ अध्यायः
) अस्य गुणाः भ्रम-हरत्वम् निद्राशुक्रसुस्वप्रदत्वम् मांसरक्त-त्वक्प्रसन्नकारित्वम् वायुकफनाशित्वञ्च इतिराजवल्लभः
चूर्णनम् इति मृदधात्वर्थदर्श-नात्
(कदनम् यथा, भागवते ।“तेषां मैरेयदोषेण विषमीकृतचेतसाम् ।निम्लोचति रवावासीत् वेणूनामिव मर्द्दनम्
”मृद् + ल्युः मर्द्दनकारके, त्रि यथा, महा-भारते १३ १४ ३७२ ।“द्रक्ष्ये क्षितिजसङ्घानां मर्द्दनं त्रिदशेश्वरम्
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
मर्द्दन
न०
मृद--ल्युट् गात्रपादादिसंवाहने अमरः चूर्णने
Capeller
German
मर्दन,
f.
zerdrückend, vernichtend,
plagend (Gen. o. —°).
n.
das Zerdrücken,
Zermalmen, Vernichten.
Stchoupak
French
मर्दन-
-ई- ag. ifc. qui frotte, etc., qui harcelé
nt.
frottement, dévastation, ruine
onction, friction.