मर्त्य (martya)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

Capeller Eng

English

 म॑र्त्य a.
  mortal,  m.
  man. 

Spoken Sanskrit

English

मर्त्य 	-	 martya 	-	 adj.
  	-	 mortal
मर्त्य 	-	 martya 	-	 adj.
  	-	  who or what must die
मर्त्य 	-	 martya 	-	 m.
  	-	  person
मर्त्य 	-	 martya 	-	 m.
  	-	  human being  [ lit: mortal being ]
मर्त्य 	-	 martya 	-	 m.
  	-	  man
मर्त्य 	-	 martya 	-	 m.
  	-	  world of mortals
मर्त्य 	-	 martya 	-	 m.
  	-	  earth
मर्त्य 	-	 martya 	-	 n.
  	-	  that which is mortal
मर्त्य 	-	 martya 	-	 n.
  	-	  body

 
   मर्त्य  martya  adj.
    mortal    
   अन्तकर  antakara adj.
   mortal    
   मृत्युजनन  mRtyujanana adj.
   mortal   
   प्राणहर  prANahara adj.
   mortal    
   मरणशील  maraNazIla adj.
   mortal   
   अन्तकरण  antakaraNa adj.
   mortal    
   अन्तकारिन्  antakArin adj.
   mortal   
   नार  nAra adj.
   mortal    
   प्राणघातक  prANaghAtaka adj.
   mortal   
   प्राणघ्न  prANaghna adj.
   mortal    
   प्राणान्तिक  prANAntika adj.
   mortal   
   मम्रि  mamri adj.
   mortal    
   मरणधर्मन्  maraNadharman adj.
   mortal   
   मरायु  marAyu adj.
   mortal    
   मरिष्णु  mariSNu adj.
   mortal   
   हत्नु  hatnu adj.
   mortal    
   मर्य  marya m.
   mortal   
   मर्त  marta m.
   mortal    
   नरलोक  naraloka m.
   mortals  
   मर्त्यता  martyatA f.
   mortality       

Apte

English

मर्त्य [martya],  a.
  [मर्ते-भवः यत्] Mortal.

र्त्यः A mortal,  a human being,  man
 शौचाशौचं हि मर्त्यानां लोकेशप्रभवाप्ययम् Ms.*
  5.97.

The world of mortals,  the earth. -त्यम् The body
 अन्ने प्रलीयते मर्त्यमन्नं धानासु लीयते Bhāg.*
  11.24. 22. Comp.
   -धर्मः mortality. -धर्म(र्मि)न् a.
  mortal,  any human being
 किं पुनर्मर्त्यधर्मिणः Mb.
 *  3.32.56
 न कश्चिदासाद्यते मर्त्यधर्मा K. -निवासिन् m.
  a mortal,  human being. -भावः human nature. -भुवनम् the earth.-महितः a god. -मुखः a kinnara,  a being having the face of a man and the figure of an animal,  and regarded as an attendant of Kubera.  -लोकः the world of mortals,  the earth
 क्षीणे पुण्ये मर्त्यलोकं विशन्ति Bg.*
  9.21.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Apte 1890

English

 मर्त्य a. [मर्ते-भवः यत्] Mortal. 
र्त्यः 1 A mortal,  a human being,  man
 Ms. 5. 97. 
2 The world of mortals,  the earth. 
र्त्यं The body. 
Comp. 
धर्मः mortality. 
धर्मन् a. mortal
 न कश्चिदासाद्यते मर्त्यधर्मा K. 
निवासिन् m. a mortal,  human being. 
भावः human nature. 
भुवनं the earth. 
महितः a god. 
मुखः a kinnara,  a being having the face of a man and the figure of an animal,  and regarded as an attendant of Kubera. 
लोकः the world of mortals,  the earth
 क्षीणे पुण्ये मर्त्यलोकं विशंति Bg. 9. 21. 

Monier Williams Cologne

English

 म॑र्त्य mfn.
   who or what must die,  mortal,  Br.
 
 Kauś.
 

 म॑र्त्य m.
  a mortal,  man,  person,  RV.
   &c.
   &c.
  

 the world of mortals,  the earth,  L.
 

 म॑र्त्य n.
  that which is mortal,  the body,  BhP.
  

Monier Williams 1872

English

 मर्त्य,  अस्,  आ,  अम्,  who or what must die, 
doomed to die,  mortal
 (अस्),  m. a mortal,  a man, 
a being,  person
 the world of mortals,  the earth
(अम्),  n. that which is mortal,  the body.
—मर्त्य-
कृत,  अस्,  आ,  अम्,  Ved. done by mortals.
—मर्त्य-
ता,  f. or मर्त्य-त्व,  अम्,  n. mortality,  humanity, 
the condition of a man,  man's estate,  (मर्त्यताम्
प्राप्तः,  one who has become man.)
—मर्त्य-
त्वन,  अम्,  n.,  Ved. the ways of man.
—मर्त्य-
धर्म,  अस्,  m. the law of mortals,  mortality
 (आस्), 
m. pl. the laws or conditions prevalent among men.
—मर्त्य-धर्मन्,  आ,  आ,  अ,  having the character
or properties of a mortal,  mortal.
—मर्त्य-निवासिन्, 
ई,  m. a mortal inhabitant (of the world),  man,  man-
kind.
—मर्त्य-भाव,  अस्,  m. the state of men, 
human nature.
—मर्त्य-भुवन,  अम्,  n. the
world of mortals,  the earth.
—मर्त्य-महित,  अस्, 
आ,  अम्,  honoured by mortals
 (अस्),  m. a god.
—मर्त्य-मुख,  अस्,  m. ‘mortal-faced, ’ a being
in which the figure of a man and animal is com-
bined,  a Kin-nara,  Yakṣa,  attendant on Kuvera.
—मर्त्य-लोक,  अस्,  m. the world of mortals,  the
earth.
—मर्त्येषित (°य-इष्°),  अस्,  आ,  अम्,  Ved.
sent by men,  instigated by mortals.

Macdonell

English

 मर्त्य márt-ya,  a.
  [relating to mortals],  mortal
 🞄m.  mortal,  man
 world of mortals,  earth
 🞄n.  mortal coil,  body: -tā,  f.
  mortality
 human 🞄condition
 -tva,  n.
  human condition
 🞄-dharma,  m.
  pl.
  laws or condition of human 🞄life
 -dharman,  m.
  mortal,  human being
 🞄-bhāva,  m.
  human nature
 -bhuvana,  n.
  🞄world of mortals,  earth
 -maṇḍala,  n.
  id.
 🞄-loka,  m.
  id.
 -amṛta,  n.
  immortality of a 🞄mortal.

Benfey

English

 मर्त्य मर्त्य,  i. e. मर्त + य, 
 I. m.
 
 1. A mortal,  a man,  Pañc. ii. d. 89.
 2. The earth.
 II. f.
  या,  A woman. 
 III. n.
  The body,  Bhāg. P. 3,  33,  32.
 --
 Comp.
 
अ-,  1. adj.
  immortal,  Ragh. 7, 
50. 2. m.
  a deity.

Hindi

नश्वर

Apte Hindi

Hindi

मर्त्य
वि* - मर्त + यत्
मरणशील

मर्त्यः
पुं*
  - -
"मरणधर्मा,  मानव,  मनुष्य"

मर्त्यः
पुं*
  - -
"मर्त्यलोक,  भूलोक"

मर्त्यम्
नपुं*
   - -
शरीर

Shabdartha Kaustubha

Kannada

मर्त्य
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮನುಷ್ಯ /ಮಾನವಜಾತಿಯವನು
निष्पत्तिः - > "यत्" (४-३-५३)
व्युत्पत्तिः - > मर्ते भवः
मर्त्य
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಭೂಲೋಕ
विस्तारः - > "क्षमाद्रिकीला च जगद्वहा च पुंसि स्थितौ मध्यमलोकमर्त्यौ" - त्रिकाण्ड०
मर्त्य
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಶರೀರ /ದೇಹ
प्रयोगाः - > "तस्यास्तद्योगविधुतमार्त्यं मर्त्यमभूत्सरित्"
उल्लेखाः - > भाग० ३-३३-३२
मर्त्य
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಮರಣಸ್ವಭಾವದ

L R Vaidya

English

 martya {% (I) a. (f. र्त्या) %} Mortal.

 martya {% (II) m. %} 1. A mortal,  a human being,  M.i.84
 2. the world of mortals,  the earth.

 martya {% (III) n. %} The body.

Bopp

Latin

 मर्त्य m. (r. मृ s. य inserto त्) mortalis,  homo. IN. 1. 31.
N. 4. 7. BH. 9. 21.

Lanman

English

 mártya,  m. like Eng. a mortal,  i. e. a
man
 as a. mortal.

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  मर्त्य,  मरिष्णु,  मर्त
adjective
 
यः म्रियते।
 "यः जातः सः मर्त्यः अस्ति।"

Synonyms:
  मर्त्य,  नश्वर,  अशाश्वत,  नाशवत्,  विनाशिन्,  अनित्य,  मरणाधीन,  मर्तव्य,  नाशाधीन,  कालाधीन,  मृत्यधीन
adjective
 
यद् नश्यति।
 "एतद् शरीरं मर्त्यम्।"

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
मर्त्यः पञ्चजनो भूस्पृक्पुरुषः पूरुषो नरः ।
मनुष्यो मानुषो ना विट् मनुजो मानवः पुमान् ॥ ३३७ ॥
-wordlist-
 
मर्त्य (पुं),  पञ्चजन (पुं),  भूस्पृश् (पुं),  पुरुष (पुं),  पूरुष (पुं),  नर (पुं),  मनुष्य (पुं),  मानुष (पुं),  नृ (पुं),  विष् (पुं),  मनुज (पुं),  मानव (पुं),  पुंस् (पुं)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

मनुष्य
मनुष्य,  मानुष,  मर्त्य,  मनुज,  मानव,  पुंस्,  पञ्चजन,  नृ,  पुरुष,  पूरुष,  विष्
मनुष्यो मानुषो मर्त्यो मनुजो मानवो नरः ।
पुमान्पञ्चजनो ना च पुरुषः पूरुषश्च विट् ॥ ३३१ ॥
verse 2.1.1.331
page 0039

नाममाला

Sanskrit

मनुष्य,  मानुष,  मर्त्य,  मनुज,  मानव,  नर,  नृ,  पुंंस्,  पुरुष,  गोधा
मनुष्यो मानुषो मर्त्यो मनुजो मानवो नरः ।
ना पुमान् पुरुषो गोधा धवः स्यात्तत्पतिर्नृपः ॥ २८ ॥
verse 0.1.1.28
page 0014

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 मर्त्यः,  पुं,
   (म्रियतेऽत्रेति । मर्त्तो भूलोकस्तत्रभवः । मर्त्त + यत् । यद्वा,  मर्त्त एव यदित्यमर-टीकायां भरतः ।) मनुष्यः । इत्यमरः । २ ।६ । १ ॥
 (यथा,  ब्रह्मवैवर्त्ते । २ । १ । २६ ।“गृहे च गृहलक्ष्मीश्च मर्त्त्यानां गृहिणां तथा ॥
”)मध्यमलोकः । इति जटाधरः ॥
 (क्ली,   शरीरम् ।यथा,  भागवते । ३ । ३३ । ३१ ।“तस्यास्तद्योगविधुतमार्त्यं मर्त्यमभूत् सरित् ॥
”)

Capeller

German

 म॑र्त्य sterblich
 m.
  Mensch.

Grassman

German

 (mártya),  mártia,  m.,  a.,  [von mṛ],  1〉 m.,  der Sterbliche,  der Mensch,  sehr häufig mit dem Gegensatze devá,  ámartia,  amṛ́ta
 2〉 a.,  sterblich,  menschlich.
-as 1〉 {19, 2}
 {36, 4}. _{36, 16}
 {40, 2}
 {41, 6}
 {83, 1}
 {86, 7}
 {138, 2}
 {150, 3}
 {155, 5}
 {179, 5}
 {245, 7}{311, 5}
 {358, 10}
 {361, 6}
 {371, 1}
 {375, 4}
 {395, 17}
 {407, 15}
 {443, 5}
 {455, 1}
 {471, 4}
 {501, 11}
 {548, 11}. _{548, 14}. _{548, 21}
 {623, 13}
 {626, 44}
 {627, 15}
 {634, 4}
 {638, 1}. _{638, 13}
 {639, 14}. _{639, 25}. _{639, 28}
 {643, 19}
 {677, 8}. _{677, 19}
 {679, 7}
 {683, 15}
 {705, 2}
 {710, 1}. _{710, 16}
 {711, 22}
 {848, 5}
 {905, 4}
 {917, 11}
 {919, 2} …
 ripús {225, 9}
 {232, 8}
 {643, 15}
 dā́śvān {245, 7}.
-am 1〉 {18, 4}. _{18, 5}
 {27, 7}
 {35, 2}
 {41, 2}
 {84, 19}
 {131, 4}. _{131, 7}
 {164, 29}
 {169, 7}
 {333, 6}
 {389, 5}
 {406, 4}
 {440, 1}
 {556, 3}
 {598, 7}
 {610, 12}
 {624, 16}
 {638, 15}
 {639, 34}
 {647, 15}
 {848, 6}
 {952, 1}. _{952, 2}
 {997, 3}
 ripúm {638, 14}.
-enā 1〉 {164, 30}. _{164, 38} (〰 sáyonis).
-āya 1〉 {155, 2}
 {210, 5}
 {218, 9}
 {264, 7}
 {301, 2}
 {308, 3}
 {320, 2}
 {326, 6}
 {335, 5}
 {395, 7}
 {457, 25}
 {1011, 3}
 dāśúṣe {113, 18}
 {124, 12}
 {307, 3}
 {322, 2}
 {330, 4}
 {357, 1}
 {505, 6}
 {506, 3}
 {521, 8}
 {527, 3}
 {587, 2}
 {841, 7}
 ripáve {581, 3}.
-āt 1〉 {27, 3}. [Page1010]
-asya 1〉 dhūrtís {18, 3}
 {610, 8}
 {668, 3}
 mánasas [Ab.] {118, 1}
 árātis {198, 2}
 supārā́sas {273, 8}
 vádhar vanúṣas 〰 {318, 9}
 {541, 3}
 sūnṛ́tā {489, 20}
 vyáthis {503, 3}
 tyájasā {503, 10}
 dviṣás [Ab.] {680, 1}
 tyajásam {836, 3}
 mā́ (astu táviṣī) 〰 māyínas {39, 2}.
-e [L.] 1〉 {236, 9}.
-āsas 1〉 {113, 11}
 {263, 13}
 {264, 15}
 {668, 1}
 {828, 5}.
-ān 1〉 {354, 3}
 {622, 4}
 {668, 12}.
-ebhis 2〉 nṛ́bhis {803, 2}.
-ais 1〉 {489, 19} (parás hí 〰 ási).
-ebhyas {145, 5}.
-ebhias 1〉 {90, 3}
 {629, 16}
 {843, 2} (oder -ebhyas). —
-ānām 1〉 bhṛ́mis {31, 16}
 duroṇé {235, 18}
 ūrvā́t {308, 5}
 pṛtsutī́s {358, 1}
 kā́mam {555, 6}
 rā́jā {809, 24}
 dūtás {830, 2}
 srutī́ {914, 15}
 devā́naam utá yás 〰 yájiṣṭhas {456, 13}.
-ānaam 1〉 práśastayas {26, 9}
 duritā́ {363, 6}
 manyúm {687, 6}
 dhā́māni {710, 6}
 kás {428, 7}
 ī́śīya {859, 8}.
-eṣu 1〉 {77, 1}
 {264, 3}
 {273, 4}
 {285, 5}
 {297, 1}. _{297, 6}
 {298, 1}
 {356, 6}
 {361, 9}
 {428, 8}
 {445, 2}
 {446, 5}
 {450, 4}
 {451, 3}
 {452, 2}
 {456, 3}
 {519, 1}
 {577, 1}
 {606, 2}
 {631, 1}
 {680, 11}
 {693, 2}
 {822, 4}
 {921, 16}
 {944, 1}.
-āsu 2〉 vikṣú {905, 1}.

 1009, 17.a v. u.: {311, 5} st. {245, 7}

 (mártya):
-as 1〉 {91, 14}
 {648, 4}
 {666, 4}
-am 1〉 {129, 3}
 {421, 3}
-āsas {706, 9}
*-ās 1〉 {944, 5}.

Stchoupak

French

 मर्त्य-
 m.
  mortel,  humain 
 nt. corps 
 -ता- f.
  -त्व- nt.
humanité,  condition humaine.
°धर्म- m.
  pl.
  condition d'homme 
 -अनिन्- a. et m.
  mortel.
°भाव- m.
  situation d'homme.
°भुवन- nt. °लोक- m.
  monde des humains.
मर्त्यामर्त्य- m.
  pl.
  mortels et immortels.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.