| YouTube Channel

मर्त (marta)

 
शब्दसागरः
English
मर्त्त
m.
 (-र्त्तः)
1. A man, a mortal.
2. The world of mortals.
E.
 मृ to
die, तन् Unādi
aff.
Capeller Eng
English
म॑र्त
m.
 a mortal, man.
Yates
English
मर्त्त (र्त्तः) 1.
m.
 A man, a mortal.
Wilson
English
मर्त्त
m.
 (-र्त्तः) A man, a mortal.
E.
 मृ to die, तन् Uṇādi
aff.
Apte
English
मर्तः [martḥ], [मृ-तन्]
A man, human being, mortal.
The earth, the world of mortals.
Apte 1890
English
मर्तः [मृ-तन्] 1 A man, human being, mortal.
2 The earth, the world of mortals.
Monier Williams Cologne
English
म॑र्त
m.
 (√ मृ) a mortal, man,
RV.
VS.
 (in later literature prob. w.r. for मर्त्य)
the world of mortals, the earth,
Uṇ.
 iii, 86, Sch.
मर्त [Gk. μορτός, βροτός
Lat.
 mortuus, mortalis.]
Monier Williams 1872
English
मर्त मर्त, अस्, m. (fr. rt. मृ
frequent in
the Ṛg-veda, less so in the Vājasaneyi-Saṃhitā), a
mortal, a being, man
the world of mortals, the
earth
[cf. Gr. μορτός, βροτός
Lat. mortuus,
mortālis.]
—मर्त-भोजन, अम्, n., Ved. food of
mortals, nourishment of men.
Macdonell
English
मर्त már-ta,
m.
 [old pp. of √ mṛ, preserving 🞄original strong vowel owing to early shifting 🞄of accent caused by change of meaning] 🞄mortal, man (V.).
Benfey
English
मर्त मर्त (old ptcple. pf. pass. of
मृ),
m.
 A mortal, a man, Chr. 291, 13 =
Rigv. i. 64, 13. -- Cf. μορτός, βροτός
Lat. mortuus, mortalis.
Apte Hindi
Hindi
मर्तः
पुं*
 - मृ + तन्
"मनुष्य, मानव, मर्त्य"
मर्तः
पुं*
 - -
"भूलोक, मर्त्यलोक"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
मर्त
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮನುಷ್ಯ
मर्त
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಭೂಮಿ /ಭೂಲೋಕ
निष्पत्तिः - > मृङ् (प्राणत्यागे) - "तन्" (उ० ३-८६)
L R Vaidya
English
marta {% m. %} 1. A man, a human being
2. the earth, the world of mortals.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 मर्त्य, मरिष्णु, मर्त
adjective
यः म्रियते।
"यः जातः सः मर्त्यः अस्ति।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
मर्त्तः,
पुं,
 (म्रियतेऽसौ इति । मृ + “हसिमृग्रि-णिति ।” उणा० ३ । ८६ । इति तन् ।) मनुष्यः ।इति सिद्धान्तकौमुद्यामुणादिवृत्तिः ॥
(यथा, मार्कण्डेये । १०० । १८ ।“पौर्णमास्याममावस्यां पर्व्वस्वन्येषु प्रस्तवः ।ममैष संश्रुतो मर्त्तैर्भविता पापनाशनः ॥
”)माणवकः । इति संक्षिप्तसारोणादिवृत्तिः ॥
(म्रियतेऽत्रेति । भूलोकः । इत्युज्ज्वलदत्तः ।३ । ८६ ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
मर्त्त
पु०
 मृ--तन् । १ मनुष्ये २ भूलोके च । तत्र भवः यत् ।मर्त्त्य मनुष्ये ।
Capeller
German
म॑र्त
m.
 Sterblicher, Mensch.
Grassman
German
márta, m., Sterblicher [von mṛ], Mensch, sehr häufig mit dem Gegensatze amṛ́ta, devá u. s. w.
-a {420, 1}.
-as {64, 13}
{147, 5}
{149, 5}
{163, 7}
{293, 2}
{404, 1}
{442, 9}
{443, 4}
{454, 4}
[Page1009] {457, 26}. _{457, 31}. _{457, 32}. _{457, 46}
{500, 5}
{511, 3}
{517, 23}
{616, 1}
{639, 5}. _{639, 9}
{640, 22}
{643, 21}
{664, 15}
{712, 4}
{813, 13}
{833, 2}
{837, 7}
{857, 2}
{921, 9}
{931, 3}.
-as [dreisilbig also -ias] {214, 7}
{889, 13}.
-am {84, 8}
{136, 5}
{147, 5}
{395, 13}
{415, 15}
{444, 1}
{455, 5}
{680, 4}
{141, 6} (〰 śáṃsam).
-āya {440, 5}
dāśúṣe {45, 8}
{84, 7}
{621, 22}
{680, 6}
{810, 4}
ripáve {508, 4}
{642, 14}
{669, 8}.
-āya [viersilbig, also -iāya zu lesen] {77, 2}
{680, 7}
{806, 3}.
-āt {306, 7}
{351, 1}.
-asya durmatís {249, 6}
sadhanitvám {297, 9}
adhvarám {298, 10}
{305, 6}
sakhiám {319, 5}
yaśásā {362, 4}
urugāyám {469, 4}
párihvṛtis {598, 7}
párihvṛtim {791, 2}
yajñám {631, 4} (ripuás)
vásūnaam, ávasas {770, 2}
sthirám {960, 2}.
-e {120, 2}.
-ās {5, 10}
{60, 2}
{100, 15}
{190, 1}
{218, 10}
{243, 6}
{307, 5}
{313, 19}
{368, 2}
{385, 13}
{462, 3}
{508, 9}
{544, 1}
{553, 7}
{631, 5}
{830, 5}
{944, 6}
neben náras pítriāsas {517, 9}.
-āsas [V.] {105, 16}
{962, 3}.
-āsas [N.] {110, 4}
{144, 5}
{192, 14}
{243, 1}
{244, 1}
{248, 7}
{303, 2}
{363, 1}
{370, 1}
{376, 3}
{456, 8}
{457, 7}
{520, 3}
{631, 6}
{669, 15}
{690, 3}
{976, 2}.
-āsas [N. -iāsas zu lesen] {541, 2}.
-ān [A. p.] {70, 6}
{73, 8}
{235, 17}
{357, 5}. _{357, 6}
{534, 18}
{539, 5}
{838, 1}
{913, 21}.
-ais {357, 8} neben vásubhis
{941, 7} neben sūríbhis, nṛ́bhis.
-ān richtiger -ām [G. pl.] víśas {298, 3}
vṛjinā́ _{298, 11}.
-ānaam dṛḍhásya cid 〰 {63, 5}
urváśīs {298, 18}
apīcíam {659, 6}.
-eṣu {67, 1}
{297, 17}
{372, 1}
{379, 4}
{492, 2}
{507, 1}
{520, 4}
{576, 2}
{591, 2}
{871, 7}.
márta:
-as {30, 20}
{72, 4}
{337, 2}
-am {31, 7}
{444, 2}
-asya ā́yus {92, 10}
-ās in {944, 6} ist es Vokativ
-āsas {38, 4}
{962, 3}.
Burnouf
French
मर्त मर्त a. (मृ) mortel. -- S.
m.
 un mortel, un
homme. Gr.
μορτὸς, βροτός.
मर्त्य a. mortel
humain. -- S.
m.
 un mortel, un homme
la
terre, le monde des humains. -- S.
f.
 une mortelle, une femme.
मर्त्यमुख
m.
 un Kiṃnara, un Yakṣa.