| YouTube Channel

मन्युः (manyuH)

 
Apte
English
मन्युः [manyuḥ], [मन्-युच्
Uṇ.*
 3.2]
Anger, wrath, resentment, indignation, rage
बाहुप्रतिष्टम्भविवृद्धमन्युः
R.*
 2.32, 49
11.46
नियमितमनोमन्युर्दृष्टा मया रुदती प्रिया Nāg.2.6.
Grief, sorrow, affliction, distress
निकृन्तन्मर्माणि क्रकच इव मन्युर्विरमति
U.*
 4.3
Ki.*
 1.35
यास्यन् सुतस्तप्स्यति मां सुमन्युम्
Bk.*
 1.23
also 3.49.
Wretched or miserable state, meanness.
A sacrifice
प्रसहेत रणे तवानुजान् द्विषतां कः शतमन्युतेजसः
Ki.*
 2.23.
Spirit, mettle, courage (as of horses).
Ardour, zeal.
Pride.
An epithet of Śiva.
Of Agni.
Comp.
 -सूक्तम् the hymns of Manyu (Ṛv.1.83 and 84).
Apte 1890
English
मन्युः [मन्-युच् Uṇ. 3. 20] 1 Anger, wrath, resentment, indignation, rage: R. 2. 32, 49
11. 46.
2 Grief, sorrow, affliction, distress
U. 4. 3
Ki. 1. 35
Bk. 3. 49.
3 Wretched or miserable state, meanness.
4 A sacrifice.
5 Spirit, mettle, courage (as of horses).
6 Ardour, zeal.
7 Pride.
8 An epithet of Śiva.
9 Of Agni.
Apte Hindi
Hindi
मन्युः
पुं*
 - मन् + युच्
"क्रोध, रोष, नाराजगी, कोप, गुस्सा"
मन्युः
पुं*
 - -
"व्यथा, शोक, कष्ट, दुःख"
मन्युः
पुं*
 - -
"विपद्ग्रस्त या दयनीय स्थिति, कमीनापन"
मन्युः
पुं*
 - -
यज्ञ
मन्युः
पुं*
 - -
अग्नि का विशेषण
मन्युः
पुं*
 - -
शिव का विशेषण
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 यज्ञः, यागः, मेधः, क्रतुः, अध्वरः, मखः, इज्या, सवः, इष्टिः, यज्ञकर्म, यजनम्, याजनम्, आहवः, सवनम्, हवः, अभिषवः, होमः, हवनम्, याज्ञिक्यम्, इष्टम्, वितानम्, मन्युः, महः, सप्ततन्तुः, दीक्षा
noun
वैदिकः विधिविशेषः यस्मिन् देवताम् उद्दिश्य वैदिकैः मन्त्रैः सह हविः प्रदीयते।
वैदिककाले यज्ञाः महत्त्वपूर्णाः आसन्। /"अफलाकाङ्क्षिभिर् यज्ञो विधिदृष्टो य इज्यते। यष्टव्यम् एवेति मनः समाधाय स सात्विकः॥ [भ.गी. १७।११]"
Synonyms:
 शोकः, खेदः, दुःखम्, क्लेशः, मन्युः, शोचनम्, मनस्तापः, आधिः, शुक्
noun
कष्टात्मकः मनोभावः यः प्रियव्यक्तेः निधनाद् अनन्तरम् अनुभूयते।
"रामस्य वनगमनाद् अनन्तरम् सकला अयोध्यानगरी शोकम् अन्वभवत्।"
Synonyms:
 क्रोधः, कोपः, रोषः, आमर्षः, प्रतिघः, भीमः, क्रुधा, रुषा, हेलः, हरः, हृणिः, त्यजः, भामः, एहः, ह्वरः, तपुषो, जूर्णिः, मन्युः, व्यथिः, रुट्, क्रुत्, क्रुट्
noun
प्रतिकूले सति तैक्ष्ण्यस्य प्रबोधः।
"सः अतीव क्रोधात् तम् अहन्। / विषमस्थं जगत् सर्वं व्याकुलं समुदाहृतम्। जनानां जायते भद्रे! क्रोधे क्रोधः परस्परम्।"
Synonyms:
 क्रोधः, कोपः, अमर्षः, रोषः, चेतोविकारः, क्रुध्, प्रतिघः, रोषः, रुट्, मन्युः, उत्सवः, आस्तु, नामन्
noun
प्रतिकूले सति तैक्ष्ण्यस्य प्रबोधः।
"मम क्रोधः शाम्यति।"
Tamil
Tamil
மன்யு: : கோபம், துன்பம், வேள்வி, அக்னி.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
मन्युः,
पुं,
 (मन्यते ज्ञायतेऽसौ । मन + “यजिमनि-शुन्धिदसिजनिभ्यो युच् ।” उणा० ३ । २० । इतियुच् ।) शोकः । (यथा, भट्टिकाव्ये । ६ । ३० ।“मन्युर्म्मन्ये ममास्तम्भीद्बिषादोऽस्तभदुद्य-तिम् ॥
”)दैन्यम् । क्रतुः । (यथा, राजतरङ्गिण्याम् । १ ।१७४ ।“आविर्बभूवाभिमन्युः शतमन्युरिवापरः ॥
”)क्रोधः । इत्यमरः । ३ । ३ । १५३ ॥
(यथा, महाभारते । १ । ७९ । ५ ।“यः सन्धारयते मन्युं योऽतिवादांस्तितिक्षते ।यश्च तप्तो न तपति दृढं सोऽर्थस्य भाजनम् ॥
”)अहङ्कारः । इति शब्दरत्नावली ॥
(क्रोधाभि-मानिदेवः । यथा, ऋग्वेदे । १० । ८३ । १ ।“यस्ते मन्यो ! विधद्वज्र सायकसह ओजः पुष्यति विश्वमानुषक् ॥
”वितथपुत्त्रः । यथा, भागवते । ९ । २१ । १ ।“वितथस्य सुतान् मन्योर्बृहत्क्षत्त्रो जय-स्ततः ॥
”रुद्रदेवः । यथा, भागवते । ४ । ५ । ५ ।“आज्ञप्त एव कुपितेन मन्युनास देवदेवं परिचक्रमे विभुम् ॥
”)