मन्द्र (mandra)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 मन्द्र m.
  (-न्द्रः)
	 1. A base or low tone,  such as the grumbling of clouds, 
&c.
	 2. A sort of drum. 
	 3. A species of elephant.
	 f.
  (-द्रा) Hollow, 
deep,  rumbling.
 E.
  मदि to please,  Unādi aff.
   रक् ।

Capeller Eng

English

 मन्द्र॑ a.
  pleasant,  charming,  sweet,  esp.
    well sounding, 
pleasant to the ear,  deep,  hollow (voice or sounds i.g.
  )
 n.
  adv.
 

Yates

English

 मन्द्र (न्द्रः) 1.
m.
  A base or low tone
as the grumbling of clouds
a sort of drum. 

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

 
   मन्द्र  mandra  adj.
   hollow  
   मन्द्र  mandra  adj.
   sounding or speaking pleasantly   
   मन्द्र  mandra  adj.
   agreeable  
   मन्द्र  mandra  adj.
   low   
   मन्द्र  mandra  adj.
   charming  
   मन्द्र  mandra  adj.
   deep   
   मन्द्र  mandra  adj.
   rumbling  
   मन्द्र  mandra  adj.
   pleasant   
   मन्द्र  mandra  m.
   low tone  
   मन्द्र  mandra  m.
   kind of drum   
   मन्द्र  mandra  m.
   species of elephant  
   मन्द्र  mandra  m.
   low or base tone of the voice     
            

Wilson

English

 मन्द्र
m.
  (-न्द्रः)
1 A base or low tone,  such as the grumbling of clouds,  &c.
2 A sort of drum. 
E.
  मदि to please,  Uṇādi aff.
   रक्.

Apte

English

मन्द्र [mandra],  a.
  [मन्द् रक् Uṇ.*
  2.13] Low,  deep,  grave hollow,  rumbling (as sound)
 पयोदमन्द्रध्वनिना धरित्री Ki.*
  16.3
7.22
 Me.*
  11
 R.*
  6.56.

Ved.
  Delightful,  pleasing,  pleasant
 एवं ब्रुवाणे वैकुण्ठे भृगुस्तन्मन्द्रया गिरा Bhāg.*
  1.89.13.

Praiseworthy.

न्द्रः A deep sound,  low tone.

A kind of drum. 

A kind of elephant
 'भद्रा मन्द्रा मृगाश्चेति विज्ञेयास्त्रिविधा गजाः'
 cf.
   Rām.*
  1.6.25.

Apte 1890

English

 मंद्र a. [मंद्-रक् Uṇ. 2. 13] 1 Low,  deep,  grave,  hollow,  rumbling (as sound)
 पयोदमंद्रध्वनिना धरित्री Ki. 16. 3
 7. 22
 Me. 99
 R. 6. 56. 
2 Ved. Delightful,  pleasing,  pleasant. 
3 Praiseworthy. 
द्रः 1 A deep sound,  low tone. 
2 A kind of drum. 
3 A kind of elephant. 

Monier Williams Cologne

English

 मन्द्र॑ a mf(आ॑)n.  pleasant,  agreeable,  charming,  (esp.  ) sounding or speaking pleasantly &c.
  ,  RV.
  
 AV.
  
 VS.
 
 ŚāṅkhGṛ.

 low,  deep (of sound),  hollow,  rumbling (अम् ind.
 ),  Br.
  &c.
   &c.
  

 मन्द्र॑ m.
  a low tone,  the low or base tone (स्थान) of the voice (as opp.  to the middle or मध्यम and the high or उत्तम),  RPrāt.
  

 a kind of drum,  L.
 

 a species of elephant,  L.
 

 मन्द्र॑ b &c.
   See p.
  787,  col. 3.

Monier Williams 1872

English

 मन्द्र,  अस्,  आ,  अम्,  sounding agreeably,  speaking
pleasantly,  pleasing,  delighting,  causing joy,  pleasant, 
agreeable (Ved.)
 pleased,  delighted (Ved.)
 com-
mendable,  praiseworthy (Ved.)
 low,  base,  hollow, 
dead,  deep (as sound),  rumbling
 (अस्),  m. a low
tone,  deep sound
 the low or base tone (स्थान)
of the voice (as opposed to the middle or मध्यम
and the high or उत्तम)
 a kind of drum
 a species
of elephant
 (अम्),  ind. with a low or hollow sound.
—मन्द्र-जिह्व,  अस्,  आ,  अम्,  Ved. ‘pleasing-
tongued, ’ whose tongue exhilarates,  pleasant-voiced
(said of Agni,  Bṛhas-pati,  &c.).
—मन्द्र-तर, 
अस्,  आ,  अम्,  Ved. giving great joy.
—मन्द्राजनी
(°र-अज्°),  f.,  Ved. ‘uttering pleasant sounds, ’ the
tongue
 the voice (= वाच्,  Naigh. 1. 11).

 मन्द्र मन्द्र। See p. 746,  col. 2.

Macdonell

English

 मन्द्र mand-rá,  a.
  pleasant,  charming (V.)
 🞄sounding or speaking pleasantly (V.)
 deep,  🞄low (voice,  sound),  hollow,  rumbling: -jihva,  🞄a.  sweet-voiced
 -snigdha,  pp. deep and 🞄pleasant (rumblings).

Benfey

English

 मन्द्र मन्द्र,  m.
 
 1. A deep,  hollow, 
or low tone,  or sound,  Megh. 97 (read
मन्द्र-)
 Vikr. 65,  11 (adj. ?).
 2. A
sort of drum. 
 -- Comp.
 
आ-,  adj.
  Grum-
bling,  Megh. 35 (read आमन्द्र्°).

Apte Hindi

Hindi

मन्द्र
वि* - मन्द् + रक्
"नीचा,  गहरा,  गंभीर,  खोखला,  चरमराना"

मन्द्रः
पुं*
  - -
मन्दध्वनि

मन्द्रः
पुं*
  - -
एक प्रकार का ढोल

मन्द्रः
पुं*
  - -
एक प्रकार का हाथी

Shabdartha Kaustubha

Kannada

मन्द्र
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಗಂಭೀರವಾದ ಧ್ವನಿ /ಶಾಂತವಾದ ಶಬ್ದ /ಮೃದುವಾದ ಶಬ್ದ
निष्पत्तिः - > मदि (स्तुत्यादौ) - "रक्" (उ० २-१३)
प्रयोगाः - > "मन्द्रस्निग्धैर्ध्वनिभिरबलावेणिमोक्षोत्सुकानि"
उल्लेखाः - > मेघ० २-३६
मन्द्र
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಒಂದು ಜಾತಿಯ ಆನೆ
मन्द्र
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಗಂಭೀರವಾದ ಧ್ವನಿಯುಳ್ಳ
प्रयोगाः - > "सध्वानं निपतितनिर्झरासु मन्द्रैः सम्मूर्च्छत्प्रतिनिनदैरधित्यकासु"
उल्लेखाः - > किरा० ७-२२
विस्तारः - > "भद्रो मन्द्रो मृग इति गजाः सङ्करजास्तथा" - मेदि०

L R Vaidya

English

 maMdra {% (I) a. (f. द्रा) %} Hollow,  deep,  rumbling,  मंद्रध्वनित्याजितयामतूर्यः R.vi.56,  Megh.ii.36.

 maMdra {% (II) m. %} 1. A kind of drum
 2. a species of elephant
 3. a low tone.

Bopp

Latin

 मन्द्र (r. मन्द् s. र) profundus,  gravis,  de sono. UR. 69. 15.

Abhyankara Grammar

English

मन्द्र  one of the three places of the origination of articulate speech which is described as situated in the throat
 cf. त्रीणि मन्द्रं मध्यममुत्तमं च | तेषु मन्द्रमुरसि वर्तते Uvvaṭa on R. Pr. XIII. 17
 cf. also मन्द्रमध्यमताराणि स्थानानि भवन्ति | T.Pr.XXII.11.

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
षड्ज ऋषभगान्धारा मध्यमः पञ्चमस्तथा ।
धैवतो निषधः सप्त तन्त्रीकण्ठोद्भवाः स्वराः ॥ १४०१ ॥
ते मन्द्रमध्यताराः स्युरुरःकण्ठशिरोद्भवाः ।
-wordlist-
 
षड्ज (पुं),  ऋषभ (पुं),  गान्धार (पुं),  मध्यम (पुं),  पञ्चम (पुं),  धैवत (पुं),  निषध (पुं),  स्वर (पुं),  मन्द्र (पुं),  मध्य (पुं),  तार (पुं)

--source--
 
तारोऽत्युच्चैर्ध्वनिर्मन्द्रो गम्भीरो मधुरः कलः ॥ १४०९ ॥
-wordlist-
 
तार (पुं),  उच्चध्वनि (पुं),  मन्द्र (पुं),  गम्भीर (पुं),  कल (पुं),  मधुर (पुं)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

मन्द्र
मन्द्र,  गम्भीर
उच्चैस्तरो ध्वनिस्तारो मन्द्रो गम्भीर उच्यते ।
verse 1.1.1.140
page 0017

वैजयन्तीकोषः

Sanskrit

Word: मन्द्रः
Root: मन्द्र
Gender: पुं
Number: all
अर्थः ⇒ गम्भीरध्वनिः
Meaning(s):
⇒ Deep_sounding
Shloka(s):
2|4|13|1 ► गम्भीरे मन्द्र उच्चे तु तारो रम्यास्फुटे कलः। (अन्तरिक्षकाण्डः/शब्दाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 2|4|13|1 ⇢ मन्द्रः (मन्द्र) (पुं) ⇒ Deep_sounding ⇒ गम्भीरध्वनिः
➠ 2|4|13|1 ⇢ मन्द्रा (मन्द्र) (स्त्री) ⇒ Deep_sounding ⇒ गम्भीरध्वनिः
➠ 2|4|13|1 ⇢ मन्द्रम् (मन्द्र) (नपुं) ⇒ Deep_sounding ⇒ गम्भीरध्वनिः
Related word(s):
परा_अपरासंबन्धः ➡ शब्दः
जातिः ➡ ध्वन्यात्मकः
    

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 मन्द्रः,  पुं,
   (मन्द्यते बुध्यते अनेन । मदि + “स्फायि-तञ्चीति ।” उणा० २ । १३ । इति रक् ।)गम्भीरध्वनिः । इत्यमरः । १ । ७ । २ ॥
 (यथा, मेघदूते । १०० ।“मन्द्रस्निग्धैर्ध्वनिभिरबलावेणिमोक्षोत्-सुकानि ॥
”)वाद्यविशेषः । तत्पर्य्यायः । मड्डः २ मृदङ्गकः३ । इति शब्दरत्नावली ॥
 (त्रि,  हृष्टः । यथा, ऋग्वेदे । १ । ५ । ७ ।“होता मन्द्रो वरेण्यः ॥
”“मन्द्रो हृष्टः ।” इति तद्भाष्ये सायनः ॥
मादनशीलः । यथा,  ऋग्वेदे । १ । १४४ । ७ ।“अग्ने ! जुवस्व प्रतिहर्य्यतद्वचोमन्द्र स्वधावऋतजात सुक्रतो ॥
”“मन्द्र ! मादनशील ! ।” इति तद्भाष्ये सायनः ॥
)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 मन्द्र पु०
  मदि--रक् । १ वाद्यभेदे शब्दर० । २ गम्भीरध्वनौ च ।अर्श आद्यच् ३ तद्वति त्रि०
  अमरः ।

Capeller

German

 मन्द्र॑ angenehm,  freundlich,  lieblich,  bes.
l. klingend,  wohllautend,  tief,  voll
(Ton). n.
  adv.

Grassman

German

 mandrá,  a. [von mand],  1〉 erfreuend,  angenehm,  lieblich (für Auge,  Ohr,  Geschmack,  Gemüth),  lieb,  bisweilen parallel mit priyá ({26, 7}
 {442, 6}),  purupriyá ({663, 31})
 2〉 froh,  munter.
-a 1〉 agne {144, 7}
 {683, 7}.
-ás 1〉 agnís {523, 2}. _{523, 4} (neben mádhuvacās)
 {235, 17}
 hótā (agnís) {26, 7}
 {36, 5}
 {141, 12}
 {244, 7}
 {248, 1}
 {302, 2}. _{302, 5} (neben mádhuvacās)
 {305, 3}
 {442, 6}
 {524, 2}
 {525, 1}. _{525, 2}
 {558, 3}
 {669, 3}
 {712, 6}
 {832, 4}
 {838, 2}
 kavís (agnís) {365, 3}
 aratís (agnís) {887, 20}
 devás (váruṇas) {219, 1}
 (sómas) {779, 1}
 (índras) {899, 1}.
-ám 1〉 agním {451, 1}
 {663, 31}
 hótāram (agním) {236, 15}
 {526, 5}
 {664, 6}
 {872, 4}. _{872, 8}
 aryamáṇam ná {489, 14}
 vípram (sómam) {777, 29}
 mádam {322, 6}
 nā́kam {371, 2}.
-ásya 1〉 (agnés) {236, 4}
 hótur (agnés) {240, 7}
 kavés (mádhvas) {480, 1}
 (aṃśós) {780, 6}.
-ās [V. m.] 1〉 rājānas {122, 11}.
-ā́s [N. m.] 1〉 rā́jānas {919, 4}. — 2〉 marútas {166, 11}.
-ā́ [n.] 1〉 {927, 2} (kṛṇudhvam).
-ébhis 2〉 hṛdbhís {663, 31}.
-aís 2〉 háribhis {279, 1}.
-ā́ [f.] 1〉 vā́c {709, 10}. _{709, 11}
 śyāvā́ {100, 16}.
-ā́m 1〉 gíram {704, 5}.
-ájā-áyā 1〉 juhúā (agnés) {76, 5}
 jihváyā (agnés) {532, 9}
 {380, 1}
 dhā́rayā {718, 1}
 {819, 8}.
-ā́s [N. p. f.] 1〉 gíras {534, 3}.
-ā́bhis 1〉 jihvā́bhis (agnés) {457, 2}.
-átaras 1〉 (hotar) {241, 9}.
-átamas 1〉 hótā {376, 1}
 {452, 2}
 {680, 11}.
-átamam 1〉 agním {445, 7}.
-átamās (-átāmās zu sprechen) 1〉 hótāras {809, 26}.

 1003, 23.b v. u.: -áyā st. -ájā

 mandrá:
-ás 1〉 {821, 8}
-ám 1〉 átithim {298, 7}.

Burnouf

French

 मन्द्र मन्द्र a (sfx. र) grave,  [en parlant du son].
-- S. n.
  la basse
 cf.  मध्य n.
  et उत्तम n.
  -- S. m.
  sorte de
tambour.

Stchoupak

French

 मन्द्र-
 a. plaisant,  charmant 
 bas,  profond (dit du son) 
 m.
  sorte
d'éléphant 
 -अम् en grondant sourdement.
°कण्ठ-गर्जित- nt. grondement sourd dans la gorge.
°ध्वनि- m.
  grondement.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.