| YouTube Channel

मन्थान (manthAna)

 
शब्दसागरः
English
मन्थान
m.
 (-नः)
1. A churning-stick.
2. An epithet of ŚIVA.
3. A plant,
(cassia fistula.)
E.
 मन्थ् to agitate, आनच्
aff.
मन्थान
mfn.
 (-नः-ना-नं)
1. Thinking, conceiving.
2. Minding, regarding.
E.
 म्ना to mind, शानच्
aff.
Capeller Eng
English
मन्थान
m.
 shaker (E. of. Śiva)
churningstick or a
cert.
 instrument for kindling fire.
Yates
English
मन्थान (नः) 1.
m.
 A churning-stick.
Wilson
English
मन्थान
m.
 (-नः) A churning-stick.
E.
 मन्थ to agitate, आनच्
aff.
Apte
English
मन्थानः [manthānḥ], [मन्थ्-आनच्]
A churning-stick
प्रविवेशाथ पातालं मन्थानः पर्वतोपमः Rām.
An epithet of Śiva.
Apte 1890
English
मंथानः [मंथ्-आनच्] 1 A churningstick.
2 An epithet of Śiva.
Monier Williams Cologne
English
मन्थान
m.
 ‘shaker (of the universe)’,
N.
 of Śiva,
MBh.
a partic. instrument for stirring or rubbing (esp. for kindling fire),
Car.
a churning-stick,
MBh.
R.
Hariv.
Cassia Fistula,
L.
a kind of metre,
Col.
Monier Williams 1872
English
मन्थान, अस्, m. ‘the shaker (of the universe), ’
an epithet of Śiva
a churning-stick
a kind of
metre, four times ¯¯˘¯˘˘
[cf. Hib. maide, ‘a
stick, wood, timber.’]
—मन्थान-भैरव, अस्,
m., N. of a teacher of the Kaṭha-vidyā.
Macdonell
English
मन्थान manth-āna,
m.
 Shaker, ep. of Śiva
🞄instrument for kindling fire by attrition
🞄churning-stick: -adri,
m.
 Mount Mandara.
Benfey
English
मन्थान मन्थान (vb. मन्थ्),
m.
A churning-stick, Rām. 1, 45, 19.
Apte Hindi
Hindi
मन्थानः
पुं*
 - मन्थ् + आनच्
"रई का डंडा, मथानी"
मन्थानः
पुं*
 - -
शिव का विशेषण
Shabdartha Kaustubha
Kannada
मन्थान
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಡಗೋಲು /ಮೊಸರು ಕಡೆಯುವ ಕೋಲು
निष्पत्तिः - > मन्थ (विलोडने) - "चानश्" (३-२-१२९)
व्युत्पत्तिः - > मन्थाति इति
मन्थान
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪರಶಿವ /ಮಹಾದೇವ
मन्थान
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮಂದರಪರ್ವತ
L R Vaidya
English
maMTAna {% m. %} 1. A churning-stick
2. an epithet of Śiva.
Bopp
Latin
मन्थान m. (r. मन्थ् s. आन) rudis, rudicula. R. Schl. I.
45. 19. (Hib. maide «a stick, wood, timber».)
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
वैशाखः खजको मन्था मन्थानो मन्थदण्डकः ।
मन्थः क्षुब्धोऽस्य विष्कम्भो मञ्जीरः कुटरोऽपि च ॥ १०२३ ॥
-wordlist-
वैशाख (पुं), खजक (पुं), मथिन् (पुं), मन्थान (पुं), मन्थदण्डक (पुं), मन्थ (पुं), क्षुब्ध (पुं), विष्कम्भ (पुं), मञ्जीर (पुं), कुटर (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
मथन्
मथन्, मन्थ, मन्थान, वैशाख, खजक
मन्था मन्थश्च मन्थानो वैशाखः खजकस्तथा ॥ २७६ ॥
verse 2.1.1.276
page 0033
Mahabharata
English
Manthāna = Śiva (1000 names^2).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
मन्थानः,
पुं,
 (मथ्यते अनेनेति । मन्थ + बाहुलकात्आनच् ।) मन्थदण्डकः । इत्यमरः । २ । ९ ।७४ ॥
(यथा, देवीभागवते । १ । १० । २५ ।“मन्थानारणिसंयोगान्मन्थनाच्च समुद्भवः ।पावकस्य यथा तद्वत् कथं मे स्यात् सुतोद्भवः ॥
”)आरग्वधः ॥
इति राजनिर्घण्टः ॥
(समुद्र-मन्थनदण्डकत्वादस्य तथात्वम् । मन्दरपर्व्वतः ।यथा, रामायणे । १ । ४५ । २७ ।“प्रविवेशाथ पातालं मन्थानः पर्व्वतोत्तमः ॥
”महादेवः । यथा, महाभारते । १३ । १७ ।१२८ ।“मन्थानो बहुलो वायुः सकलः सर्व्वलोचनः ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
मन्थान
पु०
 मन्थ--आनच् । १ मन्थनदण्डे अमरः । २ आरग्बधवृक्षे राजनि० ।
Capeller
German
मन्थान
m.
 Schüttler (Śiva)
Werkzeug
zum Feuerreiben, Butterstößel.
Stchoupak
French
मन्थान-
m.
 ép. de Śiva
pilon de baratte.