| YouTube Channel

मनोरथ (manoratha)

 
शब्दसागरः
English
मनोरथ
m.
(-थः)
1. Wish, desire.
2. A desired object.
3. A wish ex-
pressed indirectly, (in drama.)
E.
मनस् the heart, and रथ vehicle.
Capeller Eng
English
मनोरथ
m.
wish, desire, fancy (lit. heart's joy).
Yates
English
मनो-रथ (थः) 1.
m.
Wish, desire.
Spoken Sanskrit
English
मनोरथ manoratha
m.
hint
मनोरथ manoratha
m.
desire
मनोरथ manoratha
m.
illusion
मनोरथ manoratha
m.
fancy
मनोरथ manoratha
m.
wish expressed in an indirect manner
मनोरथ manoratha
m.
heart compared to a car
मनोरथ manoratha
m.
heart's joy
मनोरथ manoratha
m.
wish
Wilson
English
मनोरथ
m.
(-थः) Wish, desire.
E.
मनस् the heart, and रथ vehicle.
Monier Williams Cologne
English
मनो—रथ a
m.
(ifc. f(आ). ) ‘heart's joy’ (See 2. रथ), a wish, desire (also
=
desired object),
MBh.
Kāv.
&c.
fancy, illusion,
Śaṃk.
(in dram. ) a wish expressed in an indirect manner, hint,
Sāh.
the heart compared to a car (See 1. रथ),
R.
N.
of a teacher,
Buddh.
of a poet,
Cat.
of various men,
Rājat.
मनो—रथ b
accord.
to some orig. Prākṛt for मनोऽर्थ, ‘heart-matter’
Monier Williams 1872
English
मनोरथ मनो-रथ। See p. 742, col. 2.
Hindi
Hindi
इच्छा
Apte Hindi
Hindi
मनोरथः
पुं*
मनस्-रथः -
"मन की गाड़ी, कामना, चाह"
मनोरथः
पुं*
मनस्-रथः -
अभीष्ट पदार्थ
मनोरथः
पुं*
मनस्-रथः -
"(नाटक में) संकेत, परोक्ष रुप से या गुप्त से प्रकट की गई कामना"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
मनोरथ
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಇಚ್ಛೆ /ಅಪೇಕ್ಷೆ /ಅಭಿಲಾಷೆ
व्युत्पत्तिः - > मनः एव रथोऽत्र मनः रथ इव वा
प्रयोगाः - > १) "उमास्तनोद्भेदमनु प्रवृद्धो मनोरथो यः प्रथमं बभूव" २) "मनोरथान्नः सफलीकुरुष्व"
उल्लेखाः - > कुमा० ७-२४, किरा० ३-५४
L R Vaidya
English
manoraTa {% m. %} 1. a wish, a desire, R.i.33, ii.72, xii.59, K.S.v.1
2. a desired object, Bg.xvi.13
3. a wish expressed indirectly (in the drama).
Bopp
Latin
मनोरथ m. (e मनस् et रथ currus) gaudium, voluptas. IN.
5. 4. 35. BH. 16. 13.
Aufrecht Catalogus Catalogorum
English
मनोरथ a contemporary of Ānandavardhana. Quoted
in Dhvanyālokalocana.
मनोरथ a poet under Jayāpīḍa. Rājatarangiṇī 4, 496.
Sbhv.
मनोरथ father of Maheśvara (Vṛttaśataka). Peters.
2, 131.
Edgerton Buddhist Hybrid
English
Manoratha, n. of a piśāca: Mmk 〔18.5〕.
Lanman
English
mano-ratha, m. wish. [lit. ‘heart's
joy, manas + 2 ratha.]
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
वाञ्छित, अभीप्सित, अभीष्ट, काङ्क्षित, ईप्सित, इच्छित, अभिलषित, मनोरथ
adjective
प्राप्तुमिष्टम्।
"देवदत्तः उद्यमात् वाञ्छितम् फलम् प्राप्नोति।"
Sanskrit Tibetan
Tibetan
dgongs pa
१) अभिप्राय २) अभिसन्धि ३) आशय ४) आशा ५) चित्त ६) चिन्तयन्ति ७) बुद्धि ८) भाव ९) मनोरथ १०) विगर्ह ११) संकोचन १२) सन्धा १३) सन्धि १४) समन्वाहार १५) समन्वाहृत १६) स्मृति १७)
thugs la dgongs
मनोरथ
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
गृध्नुस्तु गर्धनस्तृष्णग्लिप्सुर्लुब्धोऽभिलाषुकः ४२९
p{0021}
लोलुपो लोलुभो लोभस्तृष्णा लिप्सा वशः स्पृहा
काङ्क्षाशंसागर्धवाञ्छाशेच्छेहातृण्मनोरथाः ४३०
कामोऽभिलाषोऽभिध्या तु परस्वेहोद्धतः पुनः
अविनीतो विनीतस्तु निभृतः प्रश्रितोऽपि ४३१
-wordlist-
गृध्नु (पुं), गर्धन (पुं), तृष्णज् (पुं), लिप्सु (पुं), लुब्ध (पुं), अभिलाषुक (पुं), लोलुप (पुं), लोलुभ (पुं), लोभ (पुं), तृष्णा (स्त्री), लिप्सा (स्त्री), वश (पुं), स्पृहा (स्त्री), काङ्क्षा (स्त्री), आशंसा (स्त्री), गर्ध (पुं), वाञ्छा (स्त्री), आशा (स्त्री), इच्छा (स्त्री), ईहा (स्त्री), तृष् (स्त्री), मनोरथ (पुं), काम (पुंक्ली), अभिलाष (पुं), अभिध्या (स्त्री), परस्वेहा (स्त्री), उद्धत (पुं), अविनीत (पुं), विनीत (पुं), निभृत (पुं), प्रश्रित (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
वाञ्छितार्थ
वाञ्छितार्थ, मनोरथ
आधिस्तु मानसी पीडा वाञ्छितोऽर्थो मनोरथः
verse 2.1.1.535
page 0061
पुराणम्
English
मनोरथ / MANORATHA. A calf once created by śrī kṛṣṇa by his spiritual powers. (See under surabhi).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
मनोरथः,
पुं,
(मनसः रथ इव मन एव रथो-ऽत्रेति वा) इच्छा इत्यमरः २७
(यथा, रघौ ११ ५९ ।“इतस्ततश्च वैदेहीमन्वेष्टुं भर्त्तृचोदिताः ।कपयश्चेरुरार्त्तस्य रामस्येव मनोरथाः
”कविविशेषः यथा, राजतरङ्गिण्याम् ५९६ ।“मनोरथः शङ्खद्त्तश्चटकः सन्धिमांस्तथा ।बभूवुः कवयस्तस्य वामनाद्याश्च मन्त्रिणः
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
मनोरथ
पु०
मनएव रथोऽत्र, मनसो रथैव वा इष्य-माणप्रापकत्वात् इच्छायाम् अमरः
Capeller
German
मनोरथ
m.
Wunsch, Phantasie (eig. Herzensfreude).
Stchoupak
French
मनोरथ-
m.
vœu, désir, objet désiré
-आ-
f.
n.
d'une femme
-मय- -ई- a. qui formule ou contient nombre de vœux.
°दायक-
m.
n.
d'un arbre Kalpa.
°प्रभा-
f.
n.
d'une femme.
°बन्ध-
m.
réalisation des vœux.
°सिद्ध-
m.
n.
d'un homme
-इ- (et -इक-) id.
f.
= °बन्ध-।
मनोरथान्तर-
m.
objet aimé.