| YouTube Channel

मध्यरात्र (madhyarAtra)

 
Capeller Eng
English
मध्यरात्र॑
m.
 °रात्रि
f.
 midnight.
Yates
English
मध्य-रात्र (त्रः) 1.
m.
 Midnight.
Spoken Sanskrit
English
मध्यरात्र madhyarAtra
m.
 midnight
Wilson
English
मध्यरात्र
m.
 (-त्रः) Midnight.
E.
 मध्य middle, रात्र night, and the masculine form in the compound.
Monier Williams Cologne
English
मध्य—रात्र॑,
m.
 or मध्य—रात्रि,
f.
 midnight,
Br.
MBh.
&c.
Macdonell
English
मध्यरात्र madhya-rātrá,
m.
 midnight
-rātri,
f.
 id.
-rekhā,
f.
 central line (supposed 🞄to be drawn to Mount Meru from Lankā, 🞄Ujjayinī, Kurukṣetra, and other places)
🞄-vayas,
a.
 middle-aged
-vartin,
a.
 being in 🞄the midst of, in, or among (—°)
-śarīra,
a.
 🞄moderately stout
-śāyin,
a.
 lying within
🞄-siddhānta-kaumudī,
f.
 medium Siddhāntakaumudī, 🞄T. of an abridgment of the Siddhānta-kaumudī
🞄-stha,
a.
 being in the middle
🞄being in the air
being within
being 🞄in, between, or among (g. or —°)
mediating 🞄between (g.)
middling
indifferent, impartial, 🞄neutral
standing between = belonging 🞄to neither or to both parties (territory etc.): 🞄-tā,
f.
 indifference
impartiality
-sthala, 🞄n. middle part, hip
-sthāna,
n.
 middle region, 🞄atmosphere
-sthita, pp. being between 🞄(g.)
indifferent: -tā,
f.
 indifference.
Apte Hindi
Hindi
मध्यरात्रः
पुं*
 मध्य-रात्रः -
"आधी रात, रात का बीच"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
मध्यरात्र
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅರ್ಧರಾತ್ರ /ನಡುವಿರುಳು /ರಾತ್ರಿಯ ಮೂರನೆಯ ಜಾವ
निष्पत्तिः - > "अच्" (५-४-८७) । पुल्लिङ्गता (२-४-२९)
व्युत्पत्तिः - > मध्यं रात्रेः
L R Vaidya
English
maDya-rAtra {% m. %} midnight.
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: मध्यरात्रः
Root: मध्यरात्र
Gender: पुं
Number: all
अर्थः ⇒ रात्रिमध्यः
Meaning(s):
⇒ Midnight
Shloka(s):
2|1|66|1 ► साम्बाधिकः परस्तस्मान्निशीथस्त्वर्धरात्रकः। (अन्तरिक्षकाण्डः/ज्योतिरध्यायः)
2|1|66|2 ► मध्यरात्रो महारात्र उच्चन्द्रोऽपररात्रकः॥ (अन्तरिक्षकाण्डः/ज्योतिरध्यायः)
Synonym(s):
➠ 2|1|66|1 ⇢ निशीथः (निशीथ) (पुं) ⇒ Midnight ⇒ रात्रिमध्यः
➠ 2|1|66|1 ⇢ अर्धरात्रकः (अर्धरात्रक) (पुं) ⇒ Midnight ⇒ रात्रिमध्यः
➠ 2|1|66|2 ⇢ मध्यरात्रः (मध्यरात्र) (पुं) ⇒ Midnight ⇒ रात्रिमध्यः
➠ 2|1|66|2 ⇢ महारात्रः (महारात्र) (पुं) ⇒ Midnight ⇒ रात्रिमध्यः
Related word(s):
अवयव_अवयवीसंबन्धः ➡ रात्रिः
जातिः ➡ कालः
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
मध्यरात्रः,
पुं,
 (मध्यं रात्रेः “पूर्व्वापराधरेति ।”२ । २ । १ । इति समासः । “अहस्सर्वैकेति ।”इति ५ । ४ । ८७ । समासान्तोऽच् पुंस्त्वञ्च ।)निशीथः । अर्द्धरात्रः । इति हलायुधः ॥
(यथा मनौ । ४ । १०९ ।“उदके मध्यरात्रे च विन्मूत्रस्य विसज्जने ।उच्छिष्ठः श्राद्धभुक् चैव मनसापि न चिन्त-येत् ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
मध्यरात्र
पु०
 मध्यं रात्रेः एकदेशिस० अच्समा० । रात्रान्त-त्वात् पुंस्त्वम् । निशीथे अर्द्धरात्रे हला० ।
Capeller
German
मध्यरात्र॑
m.
 ,
°रात्रि
f.
 Mitternacht.