| YouTube Channel

मध्यमा (madhyamA)

 
Monier Williams Cologne
English
मध्यमा (आ),
f.
the womb,
TBr.
the middle finger,
Kauś.
Suśr.
midnight,
L.
a girl arrived at puberty,
L.
the pericarp of a lotus,
L.
a central blossom,
W.
a kind of metre,
L.
(in music) a partic. Mūrchanā,
Saṃgīt.
Macdonell
English
मध्यमा madhyamā,
f.
middle finger.
Apte Hindi
Hindi
मध्यमा
स्त्री*
- -
बीच की अंगुली
मध्यमा
स्त्री*
- -
"विवाह योग्य कन्या, व्यस्क कन्या"
मध्यमा
स्त्री*
- -
कमल का बीजकोष
मध्यमा
स्त्री*
- -
"काव्यशास्त्रों में वर्णित एक नायिका, अपनी जवानी की उम्र के बीच पहुँची हुई स्त्री, तु* सा* द* १००"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
मध्यमा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮಧ್ಯದ ಬೆರಳು
मध्यमा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ತರುಣಿ /ಪ್ರಾಯದ ಹೆಂಗಸು /ವಿವಾಹಕ್ಕೆ ಯೋಗ್ಯವಾದ ವಯಸ್ಸಿನ ಕನ್ಯೆ /ಋತುಮತಿಯಾದ ಕನ್ಯೆ
मध्यमा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮೂರು ವಿಧ ಸ್ವೀಯಾ ನಾಯಿಕೆಯರಲ್ಲೊಬ್ಬಳು
मध्यमा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪದ್ಮದ ಬೀಜಕೋಶ
मध्यमा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮೂರು ಅಕ್ಷರಗಳುಳ್ಳ ಒಂದು ವೃತ್ತ /ಒಂದು ಮಗಣಮಾತ್ರವಿರುವ ಮೂರನೆಯ ಛಂದಸ್ಸಿನ ಒಂದು ವೃತ್ತ
विस्तारः - > "म्ध्यमः.......स्त्रियां दृष्टरजिनार्यां कर्णिकाङ्गुलिभेदयोः त्र्यक्षरच्छन्दसि" - मेदि०
मध्यमा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹೃದಯದಿಂದ ಹೊರಡುವ ಶಬ್ದದ ನಾಲ್ಕು ವಿಧ ಪ್ರವೃತ್ತಿಗಳಲ್ಲೊಂದು
विस्तारः - > परा, पश्यन्ती, मध्यमा, वैखरी ಮತ್ತು ಎಂದು ಶಬ್ದವು ಹೃದಯದಿಂದ ಹೊರಟು ಅದು ವಾಗ್ರೂವವಾಗಿ ಗೋಚರವಾಗುವವರೆಗೂ ನಾಲ್ಕು ಅವಸ್ಥೆಗಳುಂಟು. "वैखरी शब्दनिष्पत्तिः मध्यमा श्रुतिगोचरा द्योतितार्था पश्यन्ती परा वागनपायिनी ॥" "पुराणस्य कवेस्तस्य चतुर्मुखसमीरिता प्रवृत्तिरासीच्छब्दानां चरितार्था चतुष्टयी ॥" - कुमा० २-१७
L R Vaidya
English
maDyama {% (I) a. (f. मा) %} 1. Middle, central, placed in the middle
2. middling, moderate, तेन मध्यमशक्तीनि मित्राणि स्थापितान्यतः R.xvii.58
3. intermediate, intervening, ययौ मध्यमलोकपालः R.ii.16, पितुः पदं मध्यममुत्पतंती Vikr.i., क्रांतं येन क्षपिततमसा मध्यमं धाम विष्णोः Sak.iv.
4. neutral, impartial
5. middle-born, i.e. neither the oldest nor the youngest, (e.g. मध्यमपांडव).
maDyamA {% f. %} 1. A girl arrived at puberty
2. the middle finger
3. the pericarp of a lotus
4. a woman in the middle of her youth considered as a character in poetic composition.
Abhyankara Grammar
English
मध्यमा or मध्यमवृत्ति See मध्यम (2).
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
मध्यमा , "die mittlere (वाच्)", im Kaśm. Ś. die 3. Erscheinungsform der परा, Vermittlerin zwischen पश्यन्ती und वैखरी (s. d.), Praty. Hṛd. 27, 8 [B.].
मध्यमा f. die Mittlere
im Kaśm. Śiv. °die dritte Erscheinungsform der परा, die Vermittlerin zwischen पश्यन्ती und वैखरी वाच् (s. d.), Praty. Hṛd. 27, 8. [B.]
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
युवती, युवतिः, तरुणी, यूनी, तलुनी, दिक्करी, धनिका, धनीका, मध्यमा, दृष्टरजाः, मध्यमिका, ईश्वरी, वर्या
noun
प्राप्तयौवना स्त्री। (प्राग् यौवना युवतिः इति वात्स्यायनः।)
"यो यं विचिन्तयति यानि तन्मयत्वम्। यस्स्माद् अतः सुभगया इव गता युवत्यः॥"
Synonyms:
जम्बूवृक्षः, कृष्णफला, दीर्घपत्रा, मध्यमा, स्वर्णमाता, शुकप्रिया, राजफला, नीलफला, सुदर्शनः
noun
वृक्षविशेषः यस्य फलानि कृष्णवर्णीयानि तथा यः चिरहरितः अस्ति।
"तस्य उद्याने पञ्च जम्बूवृक्षाः सन्ति।"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
मध्यमा तु दृष्टरजास्तरुणी युवतिश्चरी
तलुनी दिक्करी वर्या पतिंवरा स्वयंवरा ५११
-wordlist-
मध्यमा (स्त्री), दृष्टरजस् (स्त्री), तरुणी (स्त्री), युवति (स्त्री), चरी (स्त्री), तलुनी (स्त्री), दिक्करी (स्त्री), वर्या (स्त्री), पतिंवरा (स्त्री), स्वयंवरा (स्त्री)
--source--
ज्येष्ठा तु मध्यमा मध्या सावित्री स्यादनामिका
-wordlist-
ज्येष्ठा (स्त्री), मध्यमा (स्त्री), मध्या (स्त्री), सावित्री (स्त्री), अनामिका (स्त्री)
Tamil
Tamil
மத்4யமா : நடு விரல், திருமண வயது வந்த பெண்.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
मध्यमा
स्त्री,
(मध्यम + टाप् ।) दृष्टरजस्कानारी कर्णिका अङ्गुलिमेदः त्र्यक्षर-च्छन्दः इति मेदिनी मे, ५०
हृदयोत्थित-बुद्धियुतनादरूपवर्णः यथा, अलङ्कारकौस्तुभः
“पश्चात् पश्यन्त्यथ हृदयगो बुद्धियुङ्मध्य-माख्यः ।”स्वीयाद्यन्तर्गतनायिकाभेदः तस्या लक्षणम् ।हिताहितकारिण्यपि प्रियतमे हिताहित-कारिणी या सा अस्यास्तु व्यवहारानुसारिणीचेष्टा इति रसमञ्जरी
(जम्बुभेदः तत्पर्य्यायोयथा, --“सूक्ष्मकृष्णफलाजम्बुर्दीर्घपत्रा मध्यमा
”इति वैद्यकरत्नमालायाम्
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
मध्यमा स्त्री मध्य + दृष्टरजस्कायां नार्य्याम् तर्जन्य-नामयोरन्तःस्थायामङ्गुलौ, पद्मादीनां कर्णिकायाम्मेदि० परादिषु मध्ये हृदयोत्पन्नशब्दभेदे पश्यन्ती-शब्दे ४२८१ पृ० दृश्यम् नायिकाभेदे