| YouTube Channel

मधुपर्क (madhuparka)

 
शब्दसागरः
English
मधुपर्क
n.
(-र्कं) A dish of curds, ghee and honey, to be offered to a
respectable guest on his arrival.
E.
मधु honey, पृच् to sprinkle,
aff.
घञ्
Capeller Eng
English
मधुपर्क॑
m.
a mixture or offering of honey ((r. )).
Yates
English
मधु-पर्क (र्कं) 1.
n.
A dish of curds, ghee
and honey offered to a guest.
Spoken Sanskrit
English
मधुपर्क - madhuparka -
m.
- respectful offering to a guest
मधुपर्क - madhuparka -
m.
- ceremony of receiving a guest with it
मधुपर्क - madhuparka -
m.
- mixture of honey
मधुपर्क - madhuparka -
m.
- respectful offering to a guest or to the bridegroom on his arrival at the door of the father of the bride
मधुपर्क - madhuparka -
m.
- offering of honey and milk
Wilson
English
मधुपर्क
n.
(-र्कं) A dish of curds, ghee, and honey, to be
offered to a respectable guest on his arrival.
E.
मधु honey, पृच to sprinkle,
aff.
घञ्.
Monier Williams Cologne
English
मधु—पर्क॑
m.
(n. ,
L.
) a mixture of honey, an offering of honey and milk, a respectful off° to a guest or to the bridegroom on his arrival at the door of the father of the bride (sometimes consisting of equal parts of curds, honey and clarified butter)
the ceremony of receiving a guest with it,
AV.
GṛŚrS.
&c.
N.
of a son of Garuḍa,
MBh.
N.
of works.
Benfey
English
मधुपर्क मधु-पर्क, i.e. मधु-पृच् + अ,
m.
A
dish of curds, honey, and clarified but-
ter, Man. 3, 119
Chr. 16, 19.
Apte Hindi
Hindi
मधुपर्कः
पुं*
मधु-पर्कः -
"‘शहद का मिश्रण’ एक सम्मानयुक्त उपहार जो किसी अतिथि को या कन्या के द्वार पर जाने पर दूल्हे को अर्पित किया जाता हैं, इसमें निम्नांकित पाँच पदार्थ डाले जाते हैं-"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
मधुपर्क
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಮೊಸರು ತುಪ್ಪ ಜಲ ಜೇನುತುಪ್ಪ ಸಕ್ಕರೆ ಇವುಗಳ ಬೆರಕೆ
प्रयोगाः - > "राजर्त्विक्स्नातकगुरून् प्रियश्वशुरमातुलान् अर्हयेन्मधुपर्केण परिसंवत्सरात् पुनः ॥"
उल्लेखाः - > मनु० ३-११९
विस्तारः - > ಇವು ಐದನ್ನೂ ಬೆರೆಸಿ ಮನೆಗೆ ಬಂದ ಅತಿಥಿಗಳಿಗೂ ವಿವಾಹಕಾಲದಲ್ಲಿ ವರನಿಗೂ ಕೊಟ್ಟು ಪೂಜಿಸಬೇಕು. "दधि सर्पिर्जलं क्षौद्रं सिता चैतैश्च पञ्चभिः प्रोच्यते मधुपर्कस्तु सर्वदेवौघतुष्टये ॥"
मधुपर्क
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ದಧಿ ಮಿಶ್ರವಾದ ಮಧು /ಮೊಸರು ಬೆರೆಸಿಸ ಜೇನುತುಪ್ಪ
प्रयोगाः - > "असिस्वदद्यन्मधुपर्कमर्पितं तद्व्यधात्तर्कमुदर्कदर्शिने"
उल्लेखाः - > नैष० १६-१३
विस्तारः - > "मधुपर्कं दधिमधुघृतमपिहितं कांस्येन"
L R Vaidya
English
maDu-parka {% m. %} a respectful offering made to a guest or to the bridegroom on his arrival at the door of the father of the bride
(it consists of the following ingredients- दधि सर्पिर्जलं क्षौद्रं सिता चैतैश्च पंचभिः प्रोच्यते मधुपर्कस्तु), असिस्वदद्यन्मधुपर्कमर्पितं तद्वद्यधात्तर्कमुदर्कदर्शिनाम् यदेष पास्यन्मधु भीमजाधरं मिषेण पुण्याहविधिं तदा कृतम् Na.xvi.13.
Aufrecht Catalogus Catalogorum
English
मधुपर्क vaid. Proceed. ASB. 1869, 141.
--Av. SB. 105.
मधुपर्क dh. assigned to the Prayogaratna of Nārāyaṇa
Bhaṭṭa. Lz. 515.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
दध्ना तु मधुसंयुक्तं मधुपर्कं महोदयः
-wordlist-
मधुपर्क (क्ली), महोदय (पुं)
Mahabharata
English
Madhuparka, a Suparṇa, son of Garuḍa. § 564 (Mātalīyop.): V, 101, 3599 (enumeration).
पुराणम्
English
मधुपर्क / MADHUPARKA. One of the children of garuḍa. (Śloka 14, Chapter 11, Udyoga Parva).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
मधुपर्कं,
क्ली,
(पृच् + घञ् मधुना पर्को योगो-ऽत्र ।) दधिसंयुक्तमधु तत्पर्य्यायः महोदयः२ इति हेमचन्द्रः ४९७
अपि ।“मधुपर्कं दधिमधुघृतमपिहितं कांस्येनेति ।अपिहितमाच्छादितम् ।” इत्येकादशीतत्त्वे-कात्यायनसूत्रम्
मधुपर्कः,
पुं,
(पृची + घञ् मधुना पर्कःसम्पर्को यस्य मधुना संयोजनात् तथात्वम् ।)षोडशोपचारपूजान्तर्गतषष्ठोपचारः तस्यप्रमाणं यथा, --“दधि सर्पिर्ज्जलं क्षौद्रं सितैताभिस्तु पञ्चभिः ।प्रोच्यते मधुपर्कस्तु सर्व्वदेवौघतुष्टये
जलन्तु सर्व्वतः स्वल्पं सिता दधि घृतं समम् ।सर्व्वेषामधिकं क्षौद्रं मधुपर्के प्रयोजयेत्
तद्दद्यात् कांस्यपात्रेण रौक्मश्वेतभवेन वा ।ज्योतिष्टोमाश्वमेधादौ पूर्त्ते चेष्टे प्रपूजने
मधुपर्कः प्रतिष्ठोऽयं सर्व्वदेवौघतुष्टिदः ।धर्म्मार्थकाममोक्षाणां साधकः परिकीर्त्तितः
मधुपर्कः सौख्यभोग्यतुष्टिपुष्टिप्रदायकः
”इति कालिकापुराणे ६७ अध्यायः
अपि ।“आज्यं दधिमधुमिश्रं मधुपर्कं विदुर्ब्बुधाः
”इति तन्त्रसारः
तद्दाने मुद्रा यथा, --“संयुक्तानामिकाङ्गुष्ठा तिस्रोऽन्याः संप्र-सारिताः ।मधुपर्के सा मुद्रा विद्बद्भिः परिकीर्त्तिता
”इति हरिभक्तिविलासः
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
मधुपर्क
न०
पृथ० घञ् मधुनः वर्को योगो यत्र मधुयुतेकांस्यपात्रस्थे कांस्यपात्रान्तरेणावृते “दधि सर्पिर्जलंक्षौद्रं सिता चैतैश्च पञ्चभिः प्रोच्यते मधुपर्कस्तु”इत्युक्ते दध्यादिद्रव्यपञ्चके
Capeller
German
मधुपर्क॑
m.
Honigspende (r.).