| YouTube Channel

मधुः (madhuH)

 
Apte Hindi
Hindi
मधुः
पुं*
 - -
वसन्त ॠतु
मधुः
पुं*
 - -
चैत्र का महीना
मधुः
पुं*
 - -
एक राक्षस का नाम जिसे विष्णु ने मारा था
मधुः
पुं*
 - -
एक और राक्षस जिसके पिता का नाम लवण था तथा जिसे शत्रुघ्न ने मारा था
मधुः
पुं*
 - -
अशोक वृक्ष
मधुः
पुं*
 - -
कार्त वीर्य राजा का नाम
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 जीवन्ती, जीवनी, जीवा, जीवनीया, मधुस्रवा, मधुः, स्रवा, पयस्विनी, जीव्या, जीवदा, जीवदात्री, शाकश्रेष्ठा, जीवभद्रा, भद्रा, मङ्गल्या, क्षुद्रजीवा, यशस्या, शृङ्गाटी, जीवदृष्टा, काञ्जिका, शशशिम्बिका, सुपिङ्गला, मधुश्वासा, जीववृषा, सुखङ्करी, मृगराटिका, जीवपत्री, जीवपुष्पा, जीवनी
noun
लताविशेषः।
"जीवन्ती औषधरूपेण उपयुज्यते।"
Synonyms:
 मधुः
noun
एकः दैत्यः।
"मधुः कैटभस्य भ्राता आसीत्।"
Synonyms:
 मधुः, मधुरागः
noun
एकः रागः।
"सङ्गीतज्ञः मधुरागम् गायति।"
Synonyms:
 मकरन्दः, पुष्पासवः, पुष्परसः, मरन्दः, मधुः
noun
पुष्पेषु वर्तमानः रसः।
"मधुमक्षिकाः मकरन्देन एव मधु निर्माति।"
Synonyms:
 वसन्तः, पुष्पसमयः, सुरभिः, मधुः, माधवः, फल्गः, ऋतुराजः, पिकानन्दः, कान्तः, कामसखः
noun
ऋतुविशेषः यस्य कालः माघमासस्य द्वितीयपक्षात् आरभ्य चैत्रमासस्य प्रथमपक्षपर्यन्तम् अस्ति।
"वसन्तो ऋतुराजः इति कवयः।"
Synonyms:
 जलम्, वारि, अम्बु, अम्भः, पयः, सलिलम्, सरिलम्, उदकम्, उदम्, जडम्, पयस्, तोयम्, पानीयम्, आपः, नीरम्, वाः, पाथस्, कीलालम्, अन्नम्, अपः, पुष्करम्, अर्णः, पेयम्, सलम्, संवरम्, शंवरम्, संम्बम्, संवत्सरम्, संववरः, क्षीरम्, पायम्, क्षरम्, कमलम्, कोमलम्, पीवा, अमृतम्, जीवनम्, जीवनीयम्, भुवनम्, वनम्, कबन्धम्, कपन्धम्, नारम्, अभ्रपुष्पम्, घृतम्, कं, पीप्पलम्, कुशम्, विषम्, काण्डम्, सवरम्, सरम्, कृपीटम्, चन्द्रोरसम्, सदनम्, कर्वुरम्, व्योम, सम्बः, सरः, इरा, वाजम्, तामरस, कम्बलम्, स्यन्दनम्, सम्बलम्, जलपीथम्, ऋतम्, ऊर्जम्, कोमलम्, सोमम्, अन्धम्, सर्वतोमुखम्, मेघपुष्पम्, घनरसः, वह्निमारकः, दहनारातिः, नीचगम्, कुलीनसम्, कृत्स्नम्, कृपीटम्, पावनम्, शरलकम्, तृषाहम्, क्षोदः, क्षद्मः, नभः, मधुः, पुरीषम्, अक्षरम्, अक्षितम्, अम्ब, अरविन्दानि, सर्णीकम्, सर्पिः, अहिः, सहः, सुक्षेम, सुखम्, सुरा, आयुधानि, आवयाः, इन्दुः, ईम्, ऋतस्ययोनिः, ओजः, कशः, कोमलम्, कोमलम्, क्षत्रम्, क्षपः, गभीरम्, गम्भनम्, गहनम्, जन्म, जलाषम्, जामि, तुग्र्या, तूयम्, तृप्तिः, तेजः, सद्म, स्रोतः, स्वः, स्वधा, स्वर्गाः, स्वृतिकम्, हविः, हेम, धरुणम्, ध्वस्मन्वतु, नाम, पवित्रम्, पाथः, अक्षरम्, पूर्णम्, सतीनम्, सत्, सत्यम्, शवः, शुक्रम्, शुभम्, शम्बरम्, वूसम्, वृवूकम्, व्योमः, भविष्यत्, वपुः, वर्वुरम्, वर्हिः, भूतम्, भेषजम्, महः, महत्, महः, महत्, यशः, यहः, यादुः, योनिः, रयिः, रसः, रहसः, रेतम्
noun
सिन्धुहिमवर्षादिषु प्राप्तः द्रवरुपो पदार्थः यः पान-खान-सेचनाद्यर्थम् उपयुज्यते।
"जलं जीवनस्य आधारम्। /अजीर्णे जलम् औषधं जीर्णे बलप्रदम्। आहारकाले आयुर्जनकं भुक्तान्नोपरि रात्रौ न पेयम्।"
Synonyms:
 चैत्रः, चैत्रिकः, मधुः, चैत्री, कातादिकः, चैत्रकः, चित्रिकः
noun
मासभेदः, मीनराशिस्थरविकः सौरः मीनस्थरविप्रारब्धशुक्लप्रतिपदादिदर्शान्तःचान्द्रः।
"माता चैत्रे श्रीरामनवमीव्रतम् आचरति।"
Tamil
Tamil
மது4: : வசந்த காலம், ஒரு அரக்கனின் பெயர், ஒரு மாதத்தின் பெயர்.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
मधुः,
पुं,
 (मन् + उ । नस्य धः ।) मधुद्रुमः ।मौलगाछ इति भाषा ॥
वसन्तर्त्तुः । (यथा, कुमारसम्भवे । ३ । २७ ।“निवेशयामास मधुर्द्विरेफान्नामाक्षराणीव मनोभवस्य ॥
”)दैत्यभेदः । (यथा, देवीभागवते । १ । ९ । १५ ।“मधुश्च कुपितस्तत्र हरिणा सह संयुगे ॥
”)इमं हत्वा विष्णुर्मधुसूदनोऽभूत् ॥
चैत्रमासः ।इति मेदिनी । धे, १२ ॥
(यथा, रघुः । ११ । ७ ।“रेजतुर्गतिवशात् प्रवर्त्तिनौभास्करस्य मधुमाधवाविव ॥
”)अशोकवृक्षः । इति हेमचन्द्रः । २ । १५३ ॥
यष्टि-मधु । इति शब्दरत्नावली ॥
असुरविशेषः ।(यथा, भागवते । ९ । ११ । १४ ।“शत्रुघ्नश्च मधोः पुत्त्रं लवणं नाम राक्षसम् ।हत्वा मधुवने चक्रे मथुरां नाम वै पुरीम् ॥
”)स च शत्रुघ्नेन हतः । यस्य नाम्ना मथुरा मधु-पुरीति ख्याता ॥
मधुः,
स्त्री,
 (मन् + उ । नस्य धः ।) जीवन्तीवृक्षः ।इत्यमरः । २ । ४ । १४२ ॥