| YouTube Channel

मथित (mathita)

 
शब्दसागरः
English
मथित
mfn.
(-तः-ता-तं)
1. Stirr ed, churned.
2. Agitated, (mentally, ) dis-
tressed, anxious.
3. Crushed, pinched.
4. Dislocated.
n.
(-तं)
Butter-milk, without any watery admixture.
E.
मथ् to churn,
aff.
क्त
Yates
English
मथित (तं) 1.
n.
Butter-milk without
any watery admixture.
a. Stir-
red, churned, agitated.
Spoken Sanskrit
English
मथित - mathita -
adj.
- agitated
मथित - mathita -
adj.
- disjointed
मथित - mathita -
adj.
- stirred round
मथित - mathita -
adj.
- shaken
मथित - mathita -
adj.
- dislocated
मथित - mathita -
adj.
- destroyed
मथित - mathita -
adj.
- produced by churning
मथित - mathita -
adj.
- hurt
मथित - mathita -
adj.
- afflicted
मथित - mathita -
adj.
- churned or produced by churning
मथित - mathita -
n.
- buttermilk churned without water
मथित - mathita - ppp. - churned
Wilson
English
मथित
mfn.
(-तः-ता-तं)
1 Stirr ed, churned.
2 Agitated, mentally, distressed, anxious.
n.
(-तं) Butter-milk, without
any watery admixture.
E.
मथ to churn,
aff.
क्त.
Apte
English
मथित [mathita], p. p. [मथ्-क्त]
Churned, stirred round, agitated, shaken about.
Crushed, ground, pinched.
Afflicted, distressed, oppressed.
Killed, destroyed.
Dislocated
(see मन्थ्). -तम् Pure butter-milk (without water).
Apte 1890
English
मथित p. p. [मथ्-क्त] 1 Churned, stirred round, agitated, shaken about.
2 Crushed, ground, pinched.
3 Afflicted, distressed, oppressed.
4 Killed, destroyed.
5 Dislocated
(see मंथ्).
तं Pure butter-milk (without water).
Monier Williams Cologne
English
मथित
mfn.
stirred round, churned or produced by churning,
RV.
shaken, agitated, afflicted, hurt, destroyed,
MBh.
R.
Hariv.
dislocated, disjointed,
Suśr.
मथित
m.
N.
of a descendant of Yama (and supposed author of
RV.
x, 19),
RAnukr.
मथित
n.
buttermilk churned without water,
Kauś.
MBh.
&c.
Monier Williams 1872
English
मथित, अस्, आ, अम्, stirred round, shaken about,
churned, agitated
crushed, ground, pinched, nipped
oppressed, afflicted, distressed, anxious
destroyed,
killed
dislocated, disjointed
(अस्), m., N. of a de-
scendant of Yama (the reputed author of the hymn
Ṛg-veda X. 19)
(अम्), n. buttermilk without
water, pure buttermilk.
Apte Hindi
Hindi
मथित
भू* क* कृ* - मथ् + क्त
"मथा गया, बिलोया गया, विक्षुब्ध किया गया, खूब हिलाया गया"
मथित
भू* क* कृ* - -
"कुचला गया, पीसा गया, चुटकी काटी गई"
मथित
भू* क* कृ* - -
"कष्टग्रस्त, दुःखी, अत्याचार पीड़ित"
मथित
भू* क* कृ* - -
"वध किया हुआ, नाश किया हुआ"
मथित
भू* क* कृ* - -
स्थानभ्रष्ट
मथितम्
नपुं*
- -
(बिना पानी डाले) मथा हुआ विशुद्ध मट्ठा
Shabdartha Kaustubha
Kannada
मथित
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನೀರು ಬೆರಸದೆ ಕಡೆದ ಮೊಸರು
निष्पत्तिः - > मथे (विलोडने) - कर्म० "क्तः" (३-२-१०२)
मथित
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಕಡೆಯಲ್ಪಟ್ಟ
प्रयोगाः - > प्रमथितभूभृतः प्रतिपथं मथितस्य भृशं महीभृता"
उल्लेखाः - > माघ० ३-८२
मथित
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಕಲಕಲ್ಪಟ್ಟ /ಬುಡಮೇಲು ಮಾಡಲ್ಪಟ್ಟ
प्रयोगाः - > "मथिताम्भसो रयविकीर्णमृदितकदलीगवेधुकाः"
उल्लेखाः - > किरा० १२-५१
मथित
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಹಿಂಸಿಸಲ್ಪಟ್ಟ /ಗಾಯ ಗೊಳಿಸಲ್ಪಟ್ಟ
मथित
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಅರೆಯಲ್ಪಟ್ಟ
मथित
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ನಾಶಪಡಿಸಲ್ಪಟ್ಟ
विस्तारः - > "मथितं पुनः क्लीबं निर्जलघोले स्यात् त्रिष्वालोडितघृष्टयोः" - मेदि०
L R Vaidya
English
maTita {% (I) a. (f. ता) %} 1. Churned, agitated, stirred round
2. oppressed, afflicted
3. crushed, pinched
4. destroyed, killed
5. dislocated, (pp. of मंथ् q.v.).
maTita {% (II) m. %} Pure buttermilk.
Kridanta Forms
Sanskrit
मन्थ् (म꣡न्थँ꣡ विलोडने - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् = मन्थनम्
अनीयर् = मन्थनीयः - मन्थनीया
ण्वुल् = मन्थकः - मन्थिका
तुमुँन् = मन्थितुम्
तव्य = मन्थितव्यः - मन्थितव्या
तृच् = मन्थिता - मन्थित्री
क्त्वा = मन्थित्वा / मथित्वा
ल्यप् = प्रमथ्य
क्तवतुँ = मथितवान् - मथितवती
क्त = मथितः - मथिता
शतृँ = मन्थन् - मन्थन्ती
मथ् (म꣡थेँ꣡ विलोडने - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् = मथनम्
अनीयर् = मथनीयः - मथनीया
ण्वुल् = माथकः - माथिका
तुमुँन् = मथितुम्
तव्य = मथितव्यः - मथितव्या
तृच् = मथिता - मथित्री
क्त्वा = मथित्वा
ल्यप् = प्रमथ्य
क्तवतुँ = मथितवान् - मथितवती
क्त = मथितः - मथिता
शतृँ = मथन् - मथन्ती
मन्थ् (म꣡न्थँ꣡ विलोडने - क्र्यादिः - सेट्)
ल्युट् = मन्थनम्
अनीयर् = मन्थनीयः - मन्थनीया
ण्वुल् = मन्थकः - मन्थिका
तुमुँन् = मन्थितुम्
तव्य = मन्थितव्यः - मन्थितव्या
तृच् = मन्थिता - मन्थित्री
क्त्वा = मन्थित्वा / मथित्वा
ल्यप् = प्रमथ्य
क्तवतुँ = मथितवान् - मथितवती
क्त = मथितः - मथिता
शतृँ = मथ्नन् - मथ्नती
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
मथित
adjective
यस्य मथनं जातम्।
"मथिते दधिनि जलं मिश्रयित्वा तक्रं निर्मीयते।"
Synonyms:
मथित, विलोदित, उपमथित, व्याघट्टित
adjective
मथनं जातम् इति।
"मथिते दधिनि नवनीतं प्लवते।"
Sanskrit Tibetan
Tibetan
dkrugs pa
१) आकुल २) ईरित ३) पर्यकुल४ ) पीडित (?) ५) भ्रमित ६) मथित ७) मर्दित ८) लुठित ९) लुडित १०) विरोलित ११) व्याकुल
bcom pa
१) उपघात २) केलायितव्य ३) घात ४) निर्घात ५) निर्घातित ६) निहत ७) भिन्न ८) मथित ९) हत
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
तक्रं पुनः पादजलं मथितं वारिवर्जितम् ४०९
-wordlist-
तक्र (क्ली), मथित (क्ली)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
तक्र
तक्र, अरिष्ट, उदश्वित्, दण्डाहत, कालशेय, मथित
तक्रमरिष्टमुदश्विद्दण्डाहतकालशेयमथितानि
verse 2.1.1.275
page 0033
नाममाला
Sanskrit
उदश्वित्, मथित, तक्र, कालशेय
उदश्विन्मथितं तक्रं कालशेयं पिबेद्गुरुः
verse 0.1.1.123
page 0062
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
मथितं,
क्ली,
(मथ + क्तः ।) निर्जलघोलम् इत्य-मरः ५३
यथा, वृहत्संहितायाम् ५० २६ ।“क्षारे कदल्यामथितेन युक्तेदिनोषिते पायितमायसं यत्
”)अस्य गुणाः कफपित्तनाशकत्वम् रोचनत्वम् ।धातुपुष्टिदत्वञ्च इति राजवल्लभः
विलो-डिते, त्रि
(तथा पर्य्यायान्तरं प्रकारा-न्तरञ्च यथा, --“घोलन्तु मथितं तक्रमुदस्विच्छच्छिकापि ।ससरं निर्ज्जलं घोल मथितन्त्वसरोदकम्
तक्रं पादजलं प्रोक्तमुदास्वित्त्वर्द्धवारिकम् ।छच्छिका सारहीना स्यात् स्वच्छा प्रचुर-वारिका
”इति भावप्रकाशस्य पूर्व्वखण्डे द्बितीये भागे
“ससरं निर्जलं घोलं मथितं सरवर्ज्जितम् ।”इति हारीते प्रथमस्थाने अष्टमेऽध्याये
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
मथित
न०
मथ--क्त निर्जलतक्रे पीडिते हते
त्रि०
Burnouf
French
मथित मथित pp. de मथ्। = S.
n.
lait de beurre.
Stchoupak
French
मथित-
(मन्थ्-) a. v. frotté (pour produire du feu, etc.), agité,
baratté, produit par barattement
harcelé, endommagé, détruit
nt. lait
baratté (sans addition d'eau).