मथन (mathana)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 मथन n.
  (-नं)
	 1. Churning.
	 2. Rubbing.
	 3. Injury.
	 m.
  (-नः) A tree,  the
wood of which is used to produce fire by attrition,  (Premna
longifolia.)
 E.
  मथ् to churn,  to stir or rub,  aff.
   ल्युट् ।

Capeller Eng

English

 मथन f.
  ई (आ) afflicting,  injuring,  destroying
 n.
 
the act of afflicting etc.,  whirling,  churning. 

Yates

English

 मथन (नं) 1.
m.
  A tree (Premna
longifolia).
n.
  Churning.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

मथन 	-	 mathana 	-	 n.
  	-	 stirringround
मथन 	-	 mathana 	-	 n.
  	-	 churning
मथन 	-	 mathana 	-	 adj.
  	-	  destroying
मथन 	-	 mathana 	-	 adj.
  	-	  rubbing
मथन 	-	 mathana 	-	 adj.
  	-	  shaking
मथन 	-	 mathana 	-	 adj.
  	-	  harassing
मथन 	-	 mathana 	-	 adj.
  	-	  stirring
मथन 	-	 mathana 	-	 m.
  	-	  araNi tree  [ Premna serratifolia - Bot. ]
मथन 	-	 mathana 	-	 n.
  	-	  stirring or whirling round
मथन 	-	 mathana 	-	 n.
  	-	  injury
मथन 	-	 mathana 	-	 n.
  	-	  destruction
मथन 	-	 mathana 	-	 n.
  	-	  act of rubbing
मथन 	-	 mathana 	-	 n.
  	-	  friction
मथन 	-	 mathana 	-	 n.
  	-	  annoying
मथन 	-	 mathana 	-	 n.
  	-	  churning or producing by churning
मथन 	-	 mathana 	-	 n.
  	-	  hurting

 
   मथन  mathana  n.
    churning    
   मन्थन  manthana  n.
    churning     
   प्रमथन  pramathana adj.
   churning   
   निर्माथिन्  nirmAthin adj.
   churning    
   मन्थक  manthaka adj.
   churning   
   खजा  khajA f.
   churning    
   उपमथ्य  upamathya ind.
   churning   
   खज  khaja m.
   churning    
   कोथ  kotha m.
   churning   
   माथ  mAtha m.
   churning    
   मन्थ  mantha m.
   churning   
   आवर्तन  Avartana n.
   churning    
   उन्मथन  unmathana n.
   churning   
   निर्मन्थन  nirmanthana n.
   churning    
   निर्मथन  nirmathana n.
   churning   
   विलोडन  viloDana n.
   churning    
   विमन्थन  vimanthana n.
   churning   
   व्याघट्टन  vyAghaTTana n.
   churning    
   मन्थोदधि  manthodadhi m.
   churning-sea  
   मन्थन  manthana n.
   churning out       

Wilson

English

 मथन
n.
  (-नं) Churning.
m.
  (-नः) A tree,  the wood of which is
used to produce fire by attrition,  (Premna longifolia.)
E.
  मथ to churn,  to stir or rub,  aff.
   ल्युट्.

Apte

English

मथन [mathana],  a.
  (-नी f.
 ) [मथ् ल्यु ल्युट् वा]

Churning,  stirring up.

Hurting,  injuring.

Killing,  destroying,  a destroyer
 मुग्धे मधुमथनमनुगतमनुसर राधिके Gīt.*
  2.

Rubbing. -नः N.
  of a tree (गणिकारिका,  used in producing fire by attrition).

नम् Churning,  stirring round,  agitating.

Rubbing,  friction. 

Injury,  hurting,  destruction.  Comp.
   -अचलः,  -पर्वतः the mountain Mandara used as a churning-stick.

Apte 1890

English

 मथन a. (नी f.) [मथ् ल्यु ल्युट् वा] 1 Churning,  stirring up. 
2 Hurting,  injuring. 
3 Killing,  destroying,  a destroyer
 मुग्धे मधुमथनमनुगतमनुसर राधिके Gīt. 2. 
4 Rubbing. 
नः N. of a tree (गणिकारिका,  used in producing fire by attrition). 
नं 1 Churning,  stirring round,  agitating. 
2 Rubbing,  friction. 
3 Injury,  hurting. destruction. 
Comp. 
अचलः,  
पर्वतः the mountain Mandara used as a churning-stick. 

Monier Williams Cologne

English

 मथन mf(ई,  once आ)n.  rubbing,  stirring,  shaking,  harassing,  destroying (with gen.
   or ifc. ),  MBh.
  
 R.
  &c.
  

 मथन m.
  Premna Spinosa (the wood of which is used to produce fire by attrition),  L.
 

 मथन n.
  the act of rubbing,  friction,  BhP.
  

 stirring or whirling round,  churning or producing by churning,  MBh.
  
 R.
 
 Pur.

 hurting,  annoying,  injury,  destruction,  R.
 
 Ratnāv.

Monier Williams 1872

English

 मथन,  अस्,  ई,  अम्,  rubbing
 stirring round
churning
 hurting,  injuring,  destroying
 a destroyer
[cf. पुर-म्°,  मधु-म्°]
 (अस्),  m. the tree
Premna Spinosa (the wood of which is used to
produce fire by attrition)
 (अम्),  n. the act of rub-
bing,  friction
 the act of stirring round,  churning
[cf. अमृत-म्°,  मन्थन]
 the act of hurting, 
injury,  harsh treatment,  destruction
 N. of a weapon.
—मथनाचल (°न-अच्°),  अस्,  m. the mountain
(Mandara,  q. v.) used as a churning-stick by the gods
and Dānavas in churning the ocean of milk
 [cf.
मन्थ-शैल।]

Macdonell

English

 मथन math-ana,  a.
  (ā́,  ī) harassing,  afflicting
 🞄destroying
 n.
  friction
 churning
 harassing
 🞄destruction: -acala,  m.
  mountain 🞄of churning,  Mount Mandara (used by the 🞄gods and Dānavas as a churning-stick in 🞄churning the ocean).

Benfey

English

 मथन मथ् + अन,  n.
  Churning, 
Pañc. v. d. 28.
 -- Comp.
 
पुर-,  m.
  the
destroyer of Pura,  a name of Śiva,  Lass.
67,  6.
मढु-,  m.
  the destroyer of
Madhu,  a name of Viṣṇu,  Lass. 71,  6
Bhāg. P. 6,  9,  38 (Burnouf,  ‘qui produis
le nectar’).

Apte Hindi

Hindi

मथन
वि* - मथ् + ल्युट्
"बिलोने वाला,  मंथन करने वाला"

मथन
वि* - -
"चोट पहुँचाने वाला,  क्षति देने वाला"

मथन
वि* - -
"मारने वाला,  नष्ट करने वाला,  नाशक"

मथनः
पुं*
  - -
एक वृक्ष का नाम

मथनम्
नपुं*
   - -
"मंथन करना,  बिलोना,  विक्षुब्ध करना"

मथनम्
नपुं*
   - -
"घिसना,  रगड़ना"

मथनम्
नपुं*
   - -
"क्षति,  चोट,  नाश"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

मथन
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಉಜ್ಜಿ ಬೆಂಕಿಯನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸುವ ಒಂದು ಮರ
मथन
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಡೆಯುವುದು
मथन
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಲಕುವುದು
मथन
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹಿಂಸಿಸುವುದು /ಗಾಯ ಮಾಡುವುದು
मथन
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅರೆಯುವುದು
मथन
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ನಾಶಪಡಿಸುವುದು /ಕೊಲ್ಲುವುದು
निष्पत्तिः - > मथे (विलोडने) - भावे "ल्युट्" (३-३-११५)
मथन
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಕಡೆಯುವ
मथन
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಹಿಂಸಿಸುವ
मथन
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಕಲಕುವ /ಕೀಳು ಮೇಲು ಮಾಡುವ
मथन
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ಅರೆಯುವ
मथन
पदविभागः - > विशेष्यनिघ्नम्
कन्नडार्थः - > ನಾಶಪಡಿಸುವ /ಕೊಲ್ಲುವ
निष्पत्तिः - > मथे (विलोडने) - कर्त० "ल्युः" (३-१-१३४)
प्रयोगाः - > "मधुमथनदये त्वां वारिधाराविशेषैः"
उल्लेखाः - > दयाश०

L R Vaidya

English

 maTana {% (I) a. (f. नी) %} 1. Stirring round,  churning
 2. hurting,  injuring
 3. killing,  destroying,  सखि हे केशिमथनमुदारं रमय मया सह Git.G.ii.

 maTana {% (II) m. %} Name of a tree.

 maTana {% (III) n. %} 1. Stirring round,  churning
 2. rubbing,  friction
 3. injury,  destruction.

Bopp

Latin

 मथन n. (r. मथ् s. अन) agitatio. R. Schl. I. 45. 19.

Kridanta Forms

Sanskrit

मथ् (म꣡थेँ꣡ विलोडने - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् =  मथनम्
अनीयर् =  मथनीयः - मथनीया
ण्वुल् =  माथकः - माथिका
तुमुँन् =  मथितुम्
तव्य =  मथितव्यः - मथितव्या
तृच् =  मथिता - मथित्री
क्त्वा =  मथित्वा
ल्यप् =  प्रमथ्य
क्तवतुँ =  मथितवान् - मथितवती
क्त =  मथितः - मथिता
शतृँ =  मथन् - मथन्ती

अभिधानचिन्तामणिपरिशिष्टम्

Sanskrit

--source--
 
कामे तु यौवनोद्भेदः शिखिमृत्युर्महोत्सवः ।
शमान्तकः सर्वधन्वी रागरज्जुप्रवर्तकः ॥ ७७ ॥
मनोदाही मथनश्च गरुडस्तु विषापहः ।
पक्षिसिंहो महापक्षो महावेगो विशालकः ॥ ७८ ॥
उन्नतीशः श्वमुखसूः शिलानीहोऽहिभुक्च सः ।
-wordlist-
 
यौवनोद्भेद (पुं),  शिखिमृत्यु (पुं),  महोत्सव (पुं),  शमान्तक (पुं),  सर्वधन्विन् (पुं),  रागरज्जु (पुं),  प्रकर्षक (पुं),  मनोदाहिन् (पुं),  मथन (पुं),  विषापह (पुं),  पक्षिसिंह (पुं),  महापक्ष (पुं),  महावेग (पुं),  विशालक (पुं),  उन्नतीश (पुं),  स्वमुखभू (पुं),  शिलानीह (पुं),  अहिभुज् (पुं)

पुराणम्

English

मथन / MATHANA. An asura on the side of tārakāsura. Mahāviṣṇu killed him. (Chapter 152,  matsya purāṇa).

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 मथनं,  क्ली,
   (मथ्यते इति मथ + भावे ल्युट् ।)विलोडनम् । मओया इति भाषा । यथा,  --“क्वाहं मन्दमतिः क्वेदं मथनं क्षीरवारिधेः ।किं तत्र परमाणुर्वै यत्र मज्जति मन्दरः ॥
”इति भागवते । १ । १ । १ । टीकायां श्रीधरस्वामी ॥
अस्त्र विशेषः । यथा,  हरिवंशे । २३६ । १० ।“ऐषीकमस्त्रमैन्द्रञ्च आग्नेयं शैशिरं तथा ।वायव्यं मथनं नाम कापालमथ किङ्करम् ॥
”)

 मथनः,  पुं,
   (मथति रोगानिति मथ + कर्त्तरिल्युः ।) गणिकारिकावृक्षः । इति रत्नमाला ॥
(मथनकारके,  त्रि । केशिमथनमुण्डमथन्यादि-दर्शनात् ।)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 मथन न०
  मथ--ल्युट् । १ बधे २ क्लेशे ३ विलोडने च । “क्षीरोद-मथनोद्भूता” चन्द्रस्तवः । ४ गणिकारिकावृक्षे पु०
  रत्नमा० ।

Capeller

German

 मथन,  f.
  ई (आ) beschädigend,  vernichtend
n.
  das Reiben,  Quirlen,  Vernichten, 
Stören. 

Burnouf

French

 मथन मथन n.
  agitation.  -- M. meurtrier.
		 Premna
spinosa,  bot.

Stchoupak

French

 मथन-
 -ई- ag. qui harcelé,  qui bouleverse,  détruit (gén. , 
ifc.) 
 nt. fait de frotter,  de baratter,  de détruire 
 grave dommage, 
destruction. 
मथनाचल- m.
  Mandara.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.