| YouTube Channel

मत्स्याक्षी (matsyAkSI)

 
शब्दसागरः
English
मत्स्याक्षी
f.
 (-श्ची) The moon-plant, (Asclepias acida.)
E.
 मत्स्य a fish,
अक्ष an eye,
aff.
 ङीष्
to which the flowers are compared.
Yates
English
मत्स्या_क्षी (क्षी) 3.
f.
 The moon plant.
Spoken Sanskrit
English
मत्स्याक्षी - matsyAkSI -
f.
 - Indian nightshade [ Solanum Indicum - Bot. ]
मत्स्याक्षी - matsyAkSI -
f.
 - kind of grass
मत्स्याक्षी - matsyAkSI -
f.
 - Helencha watercress [ Enydra fluctuans Lour. - Bot. ]
Wilson
English
मत्स्याक्षी
f.
 (-क्षी) The moon-plant, (Asclepias acida.)
E.
 मत्स्य a fish, and अक्ष an eye,
aff.
 ङीष्
to which the flowers
are compared.
Monier Williams Cologne
English
मत्स्याक्षी
f.
=
 prec.
m.
 ,
L.
Hingcha Repens,
L.
Solanum Indicum,
L.
a kind of grass (= गण्ड-दूर्वा),
L.
Apte Hindi
Hindi
मत्स्याक्षी
स्त्री*
 मत्स्य-अक्षी -
एक विशेष प्रकार की सोमलता
Shabdartha Kaustubha
Kannada
मत्स्याक्षी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹೊನಗೊನ್ನೆ ಸೊಪ್ಪು
निष्पत्तिः - > "षच्" (५-४-११३) । गौरा० "ङीष्" (४-१-४१)
व्युत्पत्तिः - > मत्स्याक्षीवास्त्यस्याः पुष्पम्
मत्स्याक्षी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕೀರೆ ಸೊಪ್ಪು
मत्स्याक्षी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸೋಮಲತೆ
L R Vaidya
English
matsya-akzI {% f. %} a medicinal plant.
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: मत्स्याक्षी
Root: मत्स्याक्षी
Gender: स्त्री
Number: all
अर्थः ⇒
Meaning(s):
⇒ Kind of potherb
Achyrantes triandria
Tamil Kīrai
Shloka(s):
3|3|156|1 ► मत्स्याक्ष्यां शालशालीनौ पत्तूरो लोहमारकः। (भूमिकाण्डः/वनाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 3|3|156|1 ⇢ मत्स्याक्षी (मत्स्याक्षी) (स्त्री) ⇒ Kind of potherb
Achyrantes triandria
Tamil Kīrai ⇒
➠ 3|3|156|1 ⇢ शालः (शाल) (पुं) ⇒ Kind of potherb
Achyrantes triandria
Tamil Kīrai ⇒
➠ 3|3|156|1 ⇢ शालीनः (शालीन) (पुं) ⇒ Kind of potherb
Achyrantes triandria
Tamil Kīrai ⇒
➠ 3|3|156|1 ⇢ पत्तूरः (पत्तूर) (पुं) ⇒ Kind of potherb
Achyrantes triandria
Tamil Kīrai ⇒
➠ 3|3|156|1 ⇢ लोहमारकः (लोहमारक) (पुं) ⇒ Kind of potherb
Achyrantes triandria
Tamil Kīrai ⇒
Related word(s):
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
मत्स्याक्षी,
स्त्री,
 (मत्स्यानां अक्षीणीव अक्षीणिपुष्परूपाणि चक्षूषि यस्याः । मत्स्याक्षि +“बहुब्रीहौ सक्थ्यक्ष्णोः स्वाङ्गात् षच् ।” ५ ।४ । ७३ । इति षच् ङीष् च ।) ब्राह्मी । इत्य-मरः । २ । ४ । १३७ ॥
सा च सोमलतायाम् ।ब्राह्मीशाके इति केचित् । इति भरतः ॥
यथा, “ब्राह्मी वयस्था मत्स्याक्षी मीनाक्षी सोम-वल्लरी ।मत्स्याक्षी शिशिरा रुच्या ब्रणदोषक्षयापहा ॥
”इति राजनिर्घण्टः ॥
गण्डदूर्व्वा । इति राजनिर्घण्टः ॥
हिलमोचिका । ब्राह्मीशाकः । इति रत्नमाला ॥
(गण्डदूर्ब्बार्थे पर्य्या यो यथा, --“गण्डद्रूर्व्वा तु गण्डाली मत्स्याक्षी शकुला-क्षकः ॥
”मत्स्यादनी ॥
तत्पर्य्यायो गुणाश्च यथा ।मछेछी छछमछरी आइतिच । इति लोके ।“मत्स्याक्षी वाह्लिका मत्स्यगन्धा मत्स्याद-नीति च ।मत्स्याक्षी ग्राहिणी शीता कुष्ठपित्तकफास्र-जित् ॥
लघुस्तिक्ता कषाया च स्वाद्वी कटुविपाकिनी ।”इति भावप्रकाशस्य पूर्व्वखण्डे प्रथमे भागे ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
मत्स्याक्षी स्त्री मत्स्यस्याक्षीवाकारोऽस्याः षच्समा० ङीष् ।१ गण्डदूर्वायां राजनि० २ सोमलतायाम् ३ हिलमोचि-कायाम् ४ ब्राह्मीशाके रत्नमाला ।