मत्स्यण्डी (matsyaNDI)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दसागरः
EnglishWilson
EnglishHelp us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Benfey
EnglishHindi
Hindiगुड़ (नपु)
Apte Hindi
Hindiमत्स्यण्डी
- -
मोटी या बिना साफ की हुई चीनी
Shabdartha Kaustubha
Kannadaमत्स्यण्डी
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಾಕಂಬಿ /ಜೋನುಬೆಲ್ಲ /ಕಚ್ಚಾ ಸಕ್ಕರೆಯ ಪಾಕ
निष्पत्तिः - > स्यन्दू (प्रस्रवणे) - "अण्" (३-२-१) । पृषो०
व्युत्पत्तिः - > मद् मधुररसं स्यन्दते
विस्तारः - > "मत्स्यण्डी फणितं खण्डविकारे" - अम० "इक्षो रसो यः सम्पक्वो घनं किञ्चिद्द्रवान्वितः । मदवत् स्यन्दते यस्मात् मत्स्यण्डीति निगद्यते ॥" - भावप्र०
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskritगुड इक्षुरसक्वाथः शर्करा तु सितोपला ॥ ४०२ ॥
सिता च मधुधूलिस्तु खण्डस्तद्विकृतिः पुनः ।
मत्स्यण्डी फाणितं चापि रसालायां तु भार्जिता ॥ ४०३ ॥
शिखरिण्यथ यूर्यूषो रसो दुग्धं तु सोमजम् ।
गोरसः क्षीरमूधस्यं स्तन्यं पुंसवनं पयः ॥ ४०४ ॥
गुड (पुं), ईक्षुरसक्वाथ (पुं), शर्करा (स्त्री), सितोपला (स्त्री), सिता (स्त्री), मधुधूलि (स्त्री), खण्ड (पुंक्ली), मत्स्यण्डी (स्त्री), फाणित (क्ली), रसाला (स्त्री), मार्जिता (स्त्री), शिखरिणी (स्त्री), यू (पुं), यूष (पुंक्ली), रस (पुं), दुग्ध (क्ली), सोमज (क्ली), गोरस (पुं), क्षीर (पुंक्ली), ऊधस्य (क्ली), स्तन्य (क्ली), पुंसवन (क्ली), पयस् (क्ली)
अभिधानरत्नमाला
Sanskritमत्स्यण्डी
मत्स्यण्डी, खण्डशर्करा
फाणितविकृतिर्गौडी मत्स्यण्डी खण्डशर्कराः ॥ ३२४ ॥
verse 2.1.1.324
page 0039
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritमत्स्यण्डी, खण्डविकारः । इत्यमरः । २ । ९ । ४३ ॥
इक्षुविशेषस्य रसपाके खण्डयोग्ये सारभूते यागुडिकाकारा जायते सा मत्स्यण्डी । खण्ड-शालूकं मिछिरि इति ख्याते नवात् इतिख्यातापि मत्स्यण्डीति केचित् । मत्स्याण्डा-कारत्वात् मत्स्यण्डी मनीषादित्वादलुक् नदा-दित्वादीप् मत्स्यमनिति मत्स्यण्डी अन प्राणनेडः इत्यन्ये । मदं स्यन्दते मत्सण्डीति केचित् ।इति भरतः ॥
(यथास्या लक्षणं गुणाश्च ॥
रावकाकव खण्डराव इति लोके ।“इक्षो रसो यः सम्पक्वो घनः किञ्चिद्रवान्वितः ।मन्दं यत् स्यन्दते यस्मात्तन्मत्स्यण्डी निगद्यते ॥
मत्स्यण्डी मेदिनी बल्या लघ्वी पित्तानिला-पहा ।मधुरा बृंहणी वृष्या रक्तदोषपहा स्मृता ॥
”इति भावप्रकाशस्य पूर्व्वखण्डे द्वितीये भागे ॥
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.