| YouTube Channel

मटची (maTacI)

 
Capeller Eng
English
मटची
m.
 hail.
Apte
English
मटची [maṭacī] मटती [maṭatī], मटती Hail
मटचीहतेषु कुरुष्वाटिक्या सह Ch.
Up.*
 1.1.1.
Apte 1890
English
मटची, मटती Hail.
Monier Williams Cologne
English
मटची
f.
 hail,
ChUp.
 i, 10, 1 (मटच्यो ऽशनयः,
Śaṃk.
 )
Monier Williams 1872
English
मटची मटची, f. (probably) = मटती, hail.
Macdonell
English
मटची maṭacī,
f.
 hail.
Shabdartha Kaustubha
Kannada
मटची
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಆಲಿಕಲ್ಲು ಮಳೆ /ಶಿಲಾವೃಷ್ಟಿ
विस्तारः - > "घनोपलस्तु करकः पुञ्जिका मटचीति च" - वैज०
L R Vaidya
English
mawacI {% f. %} Hail.
Vedic Reference
English
Maṭacī occurs in a passage of the Chāndogya Upaniṣad.^1
where reference is made to the Kurus being overwhelmed by
Maṭacīs.^2 Śaṅkara interprets the word by ‘thunderbolts’
(aśanayaḥ), while Ānandatīrtha in his commentary gives, as an
alternative rendering, pāṣāṇa-vṛṣṭayaḥ — i.e., ‘hailstones, ’ which
may be the sense. The Śabdakalpadruma, ^3 agreeing with
Ānandatīrtha, ^4 says that Maṭacī means, ‘a kind of small red
bird’ (rakta-varṇa-kṣudra-pakṣi-viśeṣa, reading -pakṣī-), and
Jacob^5 suggests that the ‘locust’ is meant.
1) i. 10, 1.
2) Maṭacī-hata.
3) St. Petersburg Dictionary, s.v.
4) On Brahmasūtra, iii. 4, 28.
5) Journal of the Royal Asiatic Society,
1911, p. 510.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
मटची,
स्त्री,
 (मटनं मटः । मट् अवसादे + भावेअप् मटः चीयते प्रचीयते एभिरिति । मट +चि + बाहुलकात् डिः । मटचिः । ततः कृदि-कारादिति पक्षे ङीष् ।) सर्व्वेषामवसादकत्वादस्यास्तथात्वम् ।) रक्तवर्णक्षुद्रपक्षिविशेषः ।पाषाणवृष्टयः । यथा, गोविन्दभाष्यधृत-च्छान्दोग्ये । १ । १० । १ ॥
(“मटचीहतेषुकुरुष्वाटिक्या सह जाययोषस्तिर्ह चाक्रायणइभ्यग्रामे प्रद्राणक उवास ॥
इति ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
मटची स्त्री मट--बा० अचि ङीप् । १ पाषाणवृष्टौ “मटचीहतेषुकुरुषु” छन्दोग्यश्रुतिः । २ रक्तवर्णक्षुद्रखगभेदे गोविन्दः ।
Stchoupak
French
मटची-
f.
 grêle.
°हत- a. v. frappé par la grêle.