मच (maca)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

Wilson

English

 मच also (इ) मचि r. 1st cl. (मचते मञ्चते)
To be vain or proud.
To be wicked.
To speak.
To pound or grind. मचि r. 1st cl. (मञ्चते)
To hold or have.
To be high or tall.
To revere,  to adore,  to worship.
To shine.

धातुपाठः (Krishnacharya)

Sanskrit

धातुः:
  मच्
मूलधातुः:
   मच
धात्वर्थः:
  दम्भे
गणः:
  भ्वादिः
कर्मकत्वं:
  अकर्मकः
इट्त्वं:
  सेट्
उपग्रहः:
  आत्मनेपदी
रूपम्:
  मचते

धातुप्रदीपः

Sanskrit

मचँ मच  
मानकरूपान्तरम् - मुचिँ
मुचि  कल्कने 
- 
कल्कनं दम्भः शाठ्यञ्च 
 मचते । मेचे । मुञ्चते । मुमुञ्चे । मुञ्च्यते ।। 168,  169 ।।

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 मच,  इ ङ उच्छ्रायधृत्यर्च्चाभाःसु । इति कवि-कल्पद्रुमः ॥
 (भ्वा०-आत्म०-धृतौ अर्च्चायाञ्चसक०-दीप्तौ उच्चीभावे च अक०-सेट् ।) इमञ्च्यते । ङ मञ्चते । उच्छ्राय उच्चीभावः ।इति दुर्गादासः ॥

 मच,  ङ च कल्कने । दम्भे । शाठ्ये । इति कवि-कल्पद्रुमः ॥
 (भ्वा०-आत्म०-दम्भे शाठ्ये च ।अक०-कल्कने-सक०-सेट् ।) कल्कनमिति कल्कंकरोतीति ञौ रूपं चूर्णीकरणमित्यर्थः । ङमचते तण्डुलं शिला चकारात् मचि ङ । इतिदुर्गादासः ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 मच दम्भे शाठ्ये च अक० भ्वा०
  आ० सेट् । मचते अमचिष्ट मेचे ।

 मच उच्चताकरणे धारणे पूजायां च सक०
  दीप्तौ अक० भ्वा०
 आत्म० सेट् इदित् । मञ्चते अमञ्चिष्ट । मञ्च्यते ।

क्षीरतरङ्गिणी

Sanskrit

मचँ मच
मानकरूपान्तरम् - मुचिँ
मुचि कल्कने
(अर्थविवरणम्) कल्कनं दम्भः क्वथनञ्च 
मचते  मुचेति चन्द्रः (तु0च0धा01359) मोचते  मुञ्चते,  मुञ्च्यते  तुदादौ मुच्लृ मोक्षणे (6139) मुञ्चति,  मुच्यते 170, 171

धातुवृत्तिः

Sanskrit

मचँ मच
मानकरूपान्तरम् - मुचिँ
मुचि   (अर्थः)  कल्कने
(अर्थविवरणम्) कल्कनं दम्भः शाठ्यं चेति मैत्रेयः
दम्भभः कत्थनं चेति स्वामी मचते मेचे मचिता मुञ्चते मुमुञ्च मुञ्चितेत्यादि ) मुचेति चन्द्रः तन्मते मोचत इति मुच्लृ मोक्षणहति तुदादौ मुच प्रमोचन इति चुरादौ 170

कृदन्तरूपमाला

Sanskrit

1 {@“मच कल्कने”@} 2 ‘कल्कनम् = दम्भः शाठ्यं चेति मैत्रेयः’ इति मा। 
 धा। 
 वृत्तिः। 
 ‘-- कत्थनं च’ इति स्वामी। 
 ‘-- क्वथनं च’ इति पुरुषकारः 3। 
 ‘-- कथनम् इत्यन्ये’ इति सि। 
 कौमुदी। 
 ‘लोकरञ्जनार्थं साध्वाचारो दम्भः।’ इति धा। 
 का। 
 4। 
 माचकः-चिका,  माचकः-चिका,  मिमचिषकः-षिका,  मामचकः-चिका
   मचिता-त्री,  माचयिता-त्री,  मिमचिषिता-त्री,  मामचिता-त्री
   इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि भौवादिककचतिवत् 5 ज्ञेयानि। 
 लयुटि- 6 मचनम् इति। 
 7
प्रासङ्गिक्यः
 
 01 =>
  (१२०३)
 02 =>
  (१-भ्वादिः-१७१। सक। सेट्। आत्म।)
 03 =>
  (श्लो। ४७)
 04 =>
  (१। २३)
 05 =>
  (१४४)
 06 =>
  [[ड्। ‘सकञ्चुकाः काञ्चनकाञ्चिभूषिता व्रजाङ्गना निर्मचनेन नर्मणा।।’ धा। का। १। २३।]]
 07 =>
  [पृष्ठम्०९९०+ २५]

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.