| YouTube Channel

मघा (maghA)

 
Apte
English
मघा [maghā],
N.
 of the tenth lunar mansion containing five stars.
Comp.
 -त्रयोदशी the thirteenth day of the dark half of Bhādrapada. -भवः, -भूः the planet Venus. मघा, (-घी) A kind of corn.
Apte 1890
English
मघा N. of the tenth lunar mansion containing five stars.
Comp.
त्रयोदशी the thirteenth day of the dark half of Bhādrapada.
भवः, भूः the planet Venus.
Monier Williams Cologne
English
मघा॑ a (आ॑),
f.
 (also
pl.
 )
N.
 of the 10th or 15th Nakṣatra (sometimes regarded as a wife of the Moon),
AV.
&c.
&c.
N.
 of the wife of Śiva,
L.
मघा b
f.
 of मघ, in comp.
Macdonell
English
मघा magh-ā,
f.
 sg. &
pl.
 N. of the tenth lunar 🞄asterism.
Hindi
Hindi
इसके अलावा Makka के रूप में जाना जाता है. दसवीं नक्षत्र
Apte Hindi
Hindi
मघा
स्त्री*
 - "मह् + घ, हस्य घत्वम्, टाप्"
"दसवां नक्षत्र, जो पांच तारों का समूह हैं।"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
मघा
पदविभागः - > स्त्रीलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅಶ್ವಿನಿ ಮೊದಲಾಗಿ ಹತ್ತನೆಯ ನಕ್ಷತ್ರ
L R Vaidya
English
maGA {% f. %} Name of the tenth lunar mansion consisting of five stars.
Bopp
Latin
मघा f. plur. (fem. τοῦ मघ) decimum astrum lunare
(Wils.: The tenth lunar asterism, containing five stars
figured by a house, apparently α, γ, ζ, η and ν Leonis).
SU. 2. 2.
Anekartha-Dvani-Manjari
Sanskrit
मघा
स्त्री
मघा, नक्षत्र, कुन्द_कलिका
नक्षत्रस्य मघा नाम कुन्दस्य कलिका मघा ॥ ५१ ॥
verse 2.1.1.51
page 0011
Edgerton Buddhist Hybrid
English
Maghā, n. of a yakṣiṇī: MSV 〔i.17.7〕. See Ālikāvendā.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 मघा, पित्र्यम्, पित्र्या, पितृदैवतम्
noun
अश्विन्यादिसप्तविंशतिनक्षत्रान्तर्गतदशमनक्षत्रम्।
"मघा आश्लेषायाः अनन्तरम् आगच्छति।"
Synonyms:
 मघा
noun
सः कालः यदा चन्द्रमाः अश्विन्यादिषु सप्तविंशतिषु नक्षत्रेषु दशमे नक्षत्रे वर्तते।
"मघायां जातः बालकः वीरः अस्ति।"
Sanskrit Tibetan
Tibetan
mchu
१) अधर २) आरोह ३) ओष्ठ ४) ओष्ठता ५) चञ्चु ६) तुण्ड ७) मघा ८) माघ
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: मघाः
Root: मघा
Gender: स्त्री
Number: बहु
अर्थः ⇒ मघा-नक्षत्रम्
Meaning(s):
⇒ One of the 27 nakṣatras
Shloka(s):
2|1|43|1 ► आषाढाकृत्तिकाश्लेषामघा भूम्नि स्त्रियश्च ताः। (अन्तरिक्षकाण्डः/ज्योतिरध्यायः)
Synonym(s):
➠ 2|1|43|1 ⇢ मघाः (मघा) (स्त्री) ⇒ One of the 27 nakṣatras ⇒ मघा-नक्षत्रम्
Related word(s):
isa_k ➡ २७ नक्षत्राः
परा_अपरासंबन्धः ➡ नक्षत्रम्
जातिः ➡ नक्षत्रम्
Mahabharata
English
Maghā, mostly pl. (ºāḥ), name of a nakshatra (v. Su. Si.).-§ 246 (Sundopasundop.): I, 210, 7653 (ºāsu).--§ 370 (Tīrthayātrāp.): III, 84, 8029 (Kṛttikā-Mºyoḥ…tīrthaṃ). --§ 574 (Jambūkh.): VI, 3, 81 (ºāsv Aṅgārako vakraḥ, omens). --§ 576 (Bhagavadgītāp.): VI, 17, 637 (ºvishayago somaḥ).-§ 746 (Ānuśāsanik.): XIII, 64, 3263 (ºāsu, the merit of making gifts under the constellation of M.).--§ 749 (do.): XIII, 88, 4251 (ºāsu), 4252 (do.)
89, 4259 (ºāsu, the merit of performing a śrāddha under the constellation of M.). --§ 759 (do.): XIII, 110, 5394 (ºāṃ, sg., description of the cāndravrata, cf. Aśleshāḥ).--§ 766 (do.): XIII, 126, 6040 (sg., a śrāddha should be performed under the constellation of M.).
पुराणम्
English
मघा १ / MAGHĀ I. A sacred place. If one visits this place one would get the benefit of performing the yajñas like agniṣṭoma and atirātra. (Śloka 51, Chapter 84, Vana Parva).
मघा २ / MAGHĀ II. One of the twentyseven constellations. The importance of this constellation is mentioned in the mahābhārata in several places.(i) When the planet kuja (Mars), during its retrograde motion, comes near the constellation of maghā many unhappy incidents occur in the world. (Śloka 14, Chapter 3, bhīṣma parva).(ii) If candra stays near maghā it is an ill omen. (Śloka 2, Chapter 17, bhīṣma parva).(iii) If one gives away land in charity on the day of maghā one will be rich in children and cattle. (Śloka 12, Chapter 64, anuśāsana parva).(iv) If one gives pudding to the poor on the day of maghā which comes in the black half of the month of Tulā (October) the Manes will be pleased. (Śloka 7, Chapter 88, anuśāsana parva).(v) If one worships the Manes on the day of maghā sitting in the shade of an elephant, the manes will be satisfied. (Śloka 8, Chapter 88, anuśāsana parva).(vi) If one conducts the obsequial rites and acts of charity on the day of maghā one would become the most excellent member of the family. (Śloka 5. Chapter 89, anuśāsana parva).
Vedic Reference
English
Maghā. See Nakṣatra and Aghā.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
मघा,
स्त्री,
 (मह् + घः । हस्य घत्वम् ।) औषध-विशेषः । इति धरणिः ॥
अश्विन्यादिसप्तविंश-नक्षत्रान्तर्गतदशमनक्षत्रम् । तत्तु लाङ्गलाकृतिपञ्चतारात्मकम् । गृहाकृति । इति केचित् ।अस्याधिष्ठातृदेवता पितृगणः । यथा, --“लाङ्गलाकृतिनि पञ्चतारकेचारुकेशि पितृभे शिरोगते ।नीलनीरदविनिन्दिलोचने !वृश्चिकाद्विगलितं कलाशतम् । १ । ४० ॥
”इति कालिदासकृतरात्रिलग्ननिरूपणम् ॥
तत्र जातफलम् ।कठोरचित्तः पितृमातृभक्त-स्तीव्रस्वभावस्त्वनवद्यविद्यः ।चेज्जन्मभं यस्य मघानघः स्या-न्मतिः सदारातिविनाशदक्षा ॥
”इति कोष्ठीप्रदीपः ॥
मघाशब्दो बहुवचनान्तोऽपि दृश्यते । यथा, --“कृष्णपक्षे त्रयोदश्यां मघास्विन्दुः करे रविः ।यदा तदा गजच्छाया श्राद्धे पुण्यैरवाप्यते ॥
अपि च ।नवोदके नवान्ने च गृहप्रच्छादने यथा ।पितरः स्पृहयन्त्यन्नमष्टकासु मघासु च ॥
”इति तिथ्यादितत्त्वम् ॥
एकवचनान्तप्रयोगो यथा, --“मघायां पिण्डदानेन ज्येष्ठपुत्त्रो विनश्यति ।”इति मलमासतत्त्वम् ॥
(अस्यां व्याधिजननेऽरिष्टत्वं यथा, --“मघा भरणीहस्तेषु मूले वा ज्वरितोऽपि वै ।मृत्पुमापद्यते सोऽपि नात्र कार्य्या विचारणा ॥
“नवरात्र तथाश्लेषा मघास्वेति यमालयम् ॥
”इति हारीते द्वितीये स्थाने चतुर्थेऽध्याये ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
मघा स्त्री मह--घ हस्य घत्वम् । अश्विन्यवधिके दशमे नक्षत्रेतस्याश्च पञ्चतारात्मकत्वात् बहुत्वमपि “पितरः स्पृहय-न्त्यन्नमष्टकासु मघासु च” स्मृतिः । “मघां मूलञ्च वर्जये-दिति “मघायां पिण्डदानञ्चेति” स्मृतिस्तु समुदायस्येक-त्वाभिप्रायेण । अस्या योगतारादिकमश्लेषाशब्दे ४९७पृ० उक्तम् । २ औषधभेदे धरणिः ।
Stchoupak
French
मघा-
f.
 (ord.
pl.
rar. मघस्-)
n.
 du 8{^me^} ou 10{^me^}
Nakṣatra.