| YouTube Channel

भ्रूण (bhrUNa)

 
शब्दसागरः
English
भ्रूण
m.
 (-णः)
1. The embryo or fœtus.
2. A child.
E.
 भ्रूण to hope, to
fear,
aff.
 घञ् ।
Capeller Eng
English
भ्रूण॑
n.
 embryo, unborn child
m.
 a Brahman of high rank.
Yates
English
भ्रूण (क, ङ) भ्रूणयते 10.
d. To hope
to desire
to be confident.
भ्रूण (णः) 1.
m.
 The embryo or foetus.
Spoken Sanskrit
English
भ्रूण - bhrUNa -
m.
 - child
भ्रूण - bhrUNa -
m.
 - pregnant woman
भ्रूण - bhrUNa -
m.
 - very learned Brahman
भ्रूण - bhrUNa -
m.
 - boy
भ्रूण - bhrUNa -
m.
n.
 - embryo
Wilson
English
भ्रूण r. 10th cl. (भ्रूणयते)
1 To hope, to trust.
2 To confide, to be without doubt.
3 To wish for, to desire.
भ्रूण
m.
 (-णः) The embryo or fœtus, a child.
E.
 भ्रूण to hope, to fear,
aff.
 घञ्.
Apte
English
भ्रूणः [bhrūṇḥ], [भ्रूण्-घञ्]
An embryo, fœtus
सर्वा भ्रूणान्यारुषी Ṛv.1.155.2.
A child, boy
उद्यम्य शस्त्रमायातं भ्रूण-म
Apte 1890
English
भ्रूणः [भ्रूण्-घञ्] 1 An embryo, fœtus.
2 A child, boy.
Comp.
घ्न,
हन् a. one who procures or causes abortion.
हतिः,
हत्या killing an embryo, causing abortion
भ्रूणहत्यां वा एते घ्नंति
Y. 1. 64.
Monier Williams Cologne
English
भ्रूण॑
n.
 (for भूर्ण,
fr.
 √ भृ) an embryo,
RV.
 x, 155, 2
भ्रूण॑
m.
 a child, boy,
L.
a very learned Brāhman,
Hcat.
a pregnant woman (= गर्भिणी),
L.
Monier Williams 1872
English
भ्रूण भ्रूण, अस्, m. (fr. rt. भृ
perhaps
for original भूर्ण), an embryo, fetus, unborn
child
a child, boy
a pregnant woman (= गर्-
भिणी)
a Brāhman conversant with the Vedas (?)
[cf. Gr. ἔμβρυον.]
—भ्रूण-घ्न, अस्, ई, अम्, the
killer of an embryo, one who occasions or procures
abortion.
—भ्रूण-हति, इस्, f. the killing of an
embryo.
—भ्रूण-हत्या, f. the killing of an em-
bryo, procuring abortion
any sin equally heinous.
—भ्रूण-हन्, आ, घ्नी, m. f. the killer of an
embryo, one who procures abortion.
Macdonell
English
भ्रूण bhrūṇá,
n.
 embryo: -ghna,
a.
 slaying 🞄an embryo
m.
 destroyer of an embryo, producer 🞄of abortion
-bhid,
a.
 id., -vadha,
m.
 , 🞄-hati,
f.
 , -hatyā,
f.
 killing of an embryo, 🞄[Page212-3] 🞄causing of abortion
-han,
a.
 slaying an 🞄embryo
killing a learned Brāhman (comm. )
🞄m. causer of abortion
murderer of a learned 🞄Brāhman (comm. )
ɴ. killing of an embryo
🞄-hantṛ,
m.
 slayer of an embryo, causer of 🞄abortion.
Benfey
English
भ्रूण भ्रूण,
m.
 The embryo (cf.
भ्रूणहन्).
Apte Hindi
Hindi
भ्रूणः
पुं*
 - भ्रूण्+घञ्
"गर्भ, कलल"
भ्रूणः
पुं*
 - -
"बच्चा, बालक"
L R Vaidya
English
BrURa {% m. %} 1. An embryo
2. a boy, a child.
Bopp
Latin
भ्रूण m. (fortasse forma anomala a r. भृ) fetus utero matris
inclusus, ἔμβϱυον.
Anekartha-Dvani-Manjari
Sanskrit
भ्रूण
पु
भ्रूण, भीरु, द्विज, स्त्री_गर्भाशय, अण्डज, शिशु, विकल
भ्रूणो भीरुर्द्विजो भ्रूणो भ्रूणो गर्भाशयः स्त्रियः ।
भ्रूणोऽण्डजः शिशुर्भ्रूणो विकलो भ्रूण उच्यते ॥ ४८ ॥
verse 1.1.1.48
page 0004
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
 भ्रूण्
मूलधातुः:
 भ्रूण
धात्वर्थः:
 आशा-विशङ्कनयोः
गणः:
 चुरादिः
कर्मकत्वं:
 सकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 आत्मनेपदी
रूपम्:
 भ्रूणयते
अनुबन्धादिविशेषः:
 आकुस्मीयः
धातुप्रदीपः
Sanskrit
भ्रूणँ भ्रूण आशंसायाम्
- भ्रूणयते भ्रूणयाञ्चक्रे भ्रूणः भ्रूणहा भ्रूणहत्या 153
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
भ्रूण , zu diesem und den [im pw] folgenden Kompp. vgl. Bühler, WZKM 2, 182 ff.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
गर्भस्तु गरभो भ्रूणो दोहदलक्षणं च सः ।
-wordlist-
गर्भ (पुं), गरभ (पुं), भ्रूण (पुं), दोहदलक्षण (क्ली)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
गर्भ
गर्भ, भ्रूण
सूतिमासो वैजननो गर्भो भ्रूण इति स्मृतः ।
verse 2.1.1.499
page 0057
भ्रूण
भ्रूण, गर्भिणी
भ्रूणो गर्भिण्यामपि भूतिर्विभवे बलः काके ॥ ८०९ ॥
verse 5.1.1.809
page 0093
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
भ्रूण, क ङ आशाविशङ्कयोः । इति कविकल्प-द्रुमः ॥
(चुरा०-आत्म०-सक०-सेट् ।) रेफ-युक्तषष्ठस्वरी । क ङ भ्रूणयते भद्रं लोकः ।आशाविषयं करोतीत्यर्थः । इति दुर्गादासः ॥
भ्रूणः,
पुं,
 (भ्रूण्यते आशस्यते इति । भ्रूण +घञ् ।) बालकः । स्त्रीगर्भः । इत्यमरः २ । ६ । ३९ ॥
(क्लीवमपि । यथा, ऋग्वेदे । १० । १५५ । २ ।“चत्तो इतश्चत्तामुतः सर्व्वाभ्रूणान्यारुषी ॥
”)अथ गर्भाधानदिनम् । रजोदर्शनावधिषोडश-दिनपर्य्यन्तं ऋतुकालः । तत्राद्याश्चतस्रो निशाःपरित्यज्य चतुर्द्दश्यष्टमी अमावास्या पूर्णिमासूर्य्यसंक्रान्तिः पर्व्वाण्येतानि परित्यज्य चअन्यासुरात्रिपु चन्द्रादिशोभने काले भार्य्यामुप-गच्छेत् । युग्मरात्रिषु गमने पुत्त्रो भवेत् । अयुग्म-रात्रिषुगमने कन्या भवेत् । तत्र प्रशस्तनक्षत्राणिपुष्यः हस्ता मृगशिरा आर्द्रा पुनर्व्वसुः पूर्व्वा-षाढा उत्तराषाढा श्रवणा पूर्व्वभाद्रपदुत्तर-भाद्रपत् । तत्र निषिद्धनक्षत्राणि । ज्येष्ठाश्लेषामघा मूला रेवती कृत्तिकाश्विनी उत्तरफल्-गुनी । तत्र तिथयः नन्दा भद्राः प्रशस्ताः ।रिक्ता निषिद्धाः । तत्र रविमङ्गलबृहस्पतिवाराःप्रशस्ताः । इति समयप्रदीपः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
भ्रूण आशायां विशङ्कायाञ्च
चु०
 आत्म०
सक०
 सेट् । भ्रूणयतेअयुभ्रुणत
भ्रूण
पु०
 भ्रूण--घञ् । स्त्रीणां १ गर्भे २ वासके च अमरः ।
क्षीरतरङ्गिणी
Sanskrit
भ्रूणँ भ्रूण आशायाम्
- भ्रूणयते भ्रूणो गर्भः आशाङ्कायामित्येके 158
धातुवृत्तिः
Sanskrit
भ्रूणँ भ्रूण (अर्थः) आशायाम्
( भ्रूणयते भ्रूणः ) 156
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“भ्रूण आशायाम्”@} 2 आकुस्मीयः।
‘--आशाविशङ्कयोः’ इति धातुपाठे पठ्यते।
‘--आशंसायाम्’ इति मैत्रेयः।
भ्रूणकः-णिका, बुभ्रूणयिषकः-षिका, भ्रूणयिता-त्री, बुभ्रूणयिषिता-त्री
इत्यादीनि सर्वाणि रूपाणि चौरादिककूटयतिवत् 3 ज्ञेयानि।
भ्रूणः 4।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
 (११९१)
02
=>
 (१०-चुरादिः-१६९१। अक। सेट्। आत्म।)
03
=>
 (२४०)
04
=>
 [[आ। ‘आकूणिताक्षमपि च स्मिततूणितास्यं भ्रूणस्य शाठ्यजनयक्ष्यमवेक्ष्य गात्रम्।’ धा। का। ३-३५।]]
Capeller
German
भ्रूण॑
n.
 Embryo, Leibesfrucht
m.
 ein gelehrter
Brahmane.
Grassman
German
bhrūṇá, n., Leibesfrucht, Kind [von bhṛ 3—5] vgl. Fick 〔136〕.
-ā́nī {981, 2}.
Burnouf
French
भ्रूण भ्रूण
m.
 (भृ ?) embryon, fœtus. Gr.
ϐρυ dans
ἔμϐρυον.
भ्रूणहन्
m.
f.
 (हन्) celui ou celle qui fait avorter.
Stchoupak
French
भ्रूण-
m.
 fœtus, embryon
Brâhmane érudit.
°घ्न- °हन्- (f. °घ्नी-) ag. qui tue un embryon
qui provoque
un avortement.
°हति- °हत्या-
f.
 meurtre d'un embryon, avortement
meurtre d'un
Brâhmane érudit.