| YouTube Channel

भ्रूः (bhrUH)

 
Chandas
Sanskrit
सम-वृत्तम्,
अक्षराणि-
 20,
पादेऽक्षराणि-
 5
मात्राः - 8
मात्रा-विन्यासः
द दा दा दा द
लक्षण-मूलम् - आनन्दमिश्र-जालक्षेत्रम्
Hindi
Hindi
भौंह
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 भृकुटिः, भ्रूः, चिल्लिका
noun
नयनोर्ध्वभागरोमराजी।
"कथकलीनर्तकः भ्रुकुटिभिः नृत्यमुद्रां करोति।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
भ्रूः,
स्त्री,
 (भ्राम्यति नेत्रोपरि इति । भ्रम् +“भ्रमेश्च डूः ।” उणा० २ । ६८ । इति डूः ।)दृग्भ्यामूर्द्ध्वभागः । तत्पर्य्यायः । चिल्लिका २नयनोर्द्ध्वभागरोमराजी ३ । इति राजनिर्घण्टः ॥
तल्लक्षणम् यथा, गारुडे ६६ अध्याये ।“विशालोन्नता सुखिनि दरिद्रा विषमभ्रुवः ।धनी दीर्घा संसक्तभ्रूर्बालेन्दून्नतसभ्रुवः ।आव्या निस्वश्च खड्गभ्रूर्मध्याश्च विनतभ्रुवः ॥
”अत्र षट्चक्रान्तर्गताज्ञाख्य चक्रमस्ति । तत्तुहक्षवर्णद्बययुक्तद्बिदलपद्माकारम् । तन्मध्ये मन-स्तिष्ठति । यथा, --“आज्ञानामाम्बुजं तद्धिमकरसदृशं ध्यान-धामप्रकाशंहस्ताभ्यां वै कलाभ्यां प्रविलसितवपुर्नेत्रपत्रंसुशुभ्रम् ।तन्मध्ये हाकिनी सा शशिसमधवला वक्त्रषट्कंदधानाविद्यां मुद्रां कपालं डमरुजपवटीं बिभ्रतीशुद्धचित्ता ॥
एतत्पद्मान्तराले निवसति च मनः सूक्ष्मरूपंप्रसिद्धम् ॥
”इति श्रीतत्त्वचिन्तामणौ षष्ठप्रकाशः ॥
(विषयोऽस्या यथा, --“भ्रुवोर्वा यदि वा मूर्द्ध्नि सीमन्तावर्त्तकान् बहून् ।अपूर्व्वानकृतान् व्यक्तान् दृष्ट्वा मरणमादिशेत् ॥
त्र्यहमेते न जीवन्ति लक्षणेनातुरा नराः ।अरोगाणां पुनस्त्वेतत् षड्रात्रं परमुच्यते ॥
”इति चरके इन्द्रियस्थाने अष्टमेऽध्याये ॥
कर्णनेत्रनासाभ्रूशङ्खांसगण्डकक्षस्तनवृषपार्श्व-स्किग् जानुबाहूरूप्रभृतयो द्वे द्वे विंशतिरङ्गु-लयः । इति सुश्रुते शारीरस्थाने पञ्चमेऽध्याये ॥
)