| YouTube Channel

भ्रामर (bhrAmara)

 
शब्दसागरः
English
भ्रामर
n.
(-रं)
1. Whirling, going round.
2. A dance performed in a
ring round-about.
3. A village.
4. Epilepsy, 5. A honey.
6. A
mode of sexual enjoyment.
m.
(-रः) A sort of loadstone.
f.
(-री)
1. A name of PĀRVATĪ from her having assumed the form of
a bee, in order to contend with MAHĀSUR.
2. Yogiṇī, or
female attendant on DURGĀ.
E.
भ्रमर a bee, &c.
aff.
अण् or घञ्.
Yates
English
भ्रामर (रं) 1.
n.
Whirling
country-
dance
honey
a village.
m.
Loadstone.
f.
(री)
Durgā.
Spoken Sanskrit
English
भ्रामर bhrAmara
n.
vertigo
भ्रामरिन् bhrAmarin
adj.
affected with vertigo or epilepsy
Wilson
English
भ्रामर
n.
(-रं)
1 Whirling, going round.
2 A dance performed in a ring, dancing round-about.
3 A village.
4 Epilepsy.
5 Honey.
m.
(-रः) A sort of loadstone.
f.
(-री)
1 A name of PĀRVATĪ, from her having assumed the form of a bee, in order to
contend with MAHĀSURA.
2 A Yoginī, or female attendant on DURGĀ.
E.
भ्रमर a bee, &c.
aff.
, अण् or अञ्.
Apte
English
भ्रामर [bhrāmara],
a.
(-री
f.
) [भ्रमरेण संभृतं भ्रमरस्येदं वा अण्] Relating to a bee. -रः, -रम् A kind of loadstone.
रम् Whirling round.
Giddiness.
Epilepsy.
Honey
निर्मलं स्फटिकाभं यत् तन्मधु भ्रामरं स्मृतम् Bhāv.
P.
A kind of coitus or mode of sexual enjoyment.
A village.
री An epithet of Durgā.
Going round, walking round from left to right
(= प्रदक्षिणा q. v. )
as in दीयतां भ्रामर्यः
Karpūr.*
4
Vb.*
2.
Apte 1890
English
भ्रामर a. (री f.) [भ्रमरेण संभृतं भ्रमरस्येदं वा अण्] Relating to a bee.
रः
रं A kind of loadstone.
रं 1 Whirling round.
2 Giddiness.
3 Epilepsy.
4 Honey.
5 A kind of coitus or mode of sexual enjoyment.
6 A village.
री 1 An epithet of Durgā.
2 Going round, walking round from left to right
(= प्रदक्षिणा q. v.)
as in दीयंतां भ्रामर्यः Karpūr. 4, Vb. 2.
Monier Williams Cologne
English
भ्रामर mf(ई)n. (fr. भ्रमर) relating or belonging to a bee,
MārkP.
भ्रामर
m.
n.
a kind of magnet or loadstone,
L.
(cf. भ्रामक)
भ्रामर
n.
(scil. मधु) honey,
Suśr.
dancing round,
L.
vertigo, giddiness, epilepsy,
L.
a village,
L.
Monier Williams 1872
English
भ्रामर, अस्, ई, अम् (fr. भ्रमर), relating
or belonging to a bee
(अस्, अम्), m. n. a kind of
magnet or loadstone [cf. भ्रामक]
(अम्), n.
whirling round
dancing round
vertigo, giddiness,
epilepsy
honey
a village
a kind of coitus
(ई),
f. an epithet of Durgā or Pārvatī (from her having
assumed the form of a bee to contend with Mahi-
ṣāsura ?)
a Yoginī or female attendant on Durgā.
Macdonell
English
भ्रामर bhrāmara,
a.
relating or belonging 🞄to the bee
n.
honey
ī,
f.
ep. of Durgā.
Benfey
English
भ्रामर भ्रामर, i. e. भ्रमर +
अ,
I.
m.
A sort of loadstone.
II.
f.
री,
1. Pārvatī,
2. A female attend-
ant on Durgā.
III.
n.
1. Honey.
2.
Whirling round.
3. Epilepsy.
4. A
kind of dancing.
5. A village.
Apte Hindi
Hindi
भ्रामर
वि* - भ्रमरेण सभृतं भ्रमरस्येदं वा अण्
भ्रमर संबंधी
भ्रामरः
पुं*
- -
एक प्रकार का चुंबक पत्थर
भ्रामरम्
नपुं*
- -
एक प्रकार का चुंबक पत्थर
भ्रामरम्
नपुं*
- -
चक्कर काटना
भ्रामरम्
नपुं*
- -
आघूर्णन
भ्रामरम्
नपुं*
- -
"अपस्मार, मिरगी"
भ्रामरम्
नपुं*
- -
शहद
भ्रामरम्
नपुं*
- -
"एक प्रकार का रतिबन्ध, संभोग का आसन विशेष"
L R Vaidya
English
BrAmara {% (I) a. (f. री) %} Relating to a bee.
BrAmara {% (II) m. %} A loadstone.
BrAmara {% (III) n. %} 1. Whirling round
2. epilepsy
3. honey
4. a mode of sexual enjoyment.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
भ्रामर n. °eine Art Coitus, E 569 (R). 578 (A).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
भ्रामरं,
क्ली,
(भ्रमरैः कृतं सम्भृतमिति भ्रमर+ “क्षुद्राभ्रमरवटरपादपादञ् ।” ११९ ।इति अञ् ।) मधु इति मेदिनी रे, १९१
तत्तु भ्रमरजमधु तस्य गुणाः पिच्छलत्वम् ।रूक्षत्वम् मधुरत्वम् मुखजाड्यनाशित्वञ्च ।इति राजनिर्घण्टः
अपि ।पैच्छिल्यात् स्वादु भूयस्त्वात् भ्रामरं गुरुकीर्त्तितम् ।”इति राजवल्लभः ।अन्यच्च ।“किञ्चित् सूक्ष्मैः प्रसिद्धेभ्यः षट्पदेभ्यीऽलिभि-श्चितम् ।निर्म्मलं स्फटिकाभं यत्तन्मधु भ्रामरं स्मृतम्
भ्रामरं रक्तपित्तघ्नं मूत्रजाड्यकरं गुरु ।स्वादुपाकमभिष्यन्दि विशेषात् पिच्छिलंहिमम्
”इति भावप्रकाशः
नृत्यविशेषः तत्पर्य्यायः रासः मण्डल-नृत्यम् हल्लीसम् इति शब्दमाला
भ्रमरसम्बन्धिनि त्रि यथा, --“तदाहं भ्रामरं रूपं कृत्वासंख्येयषट्पदम् ।”इति देवीमाहात्म्यम्
(यथा हारीते प्रथमे स्थाने एकादशेऽध्याये ।मध्वर्थे लक्षणं गुणाश्च ।“शीतं कषायं मधुरं लघु स्यात्सन्दीपनं लेखनमेव शस्तम् ।संशोधनन्तु व्रणशोधबञ्चसंरोपणं हृद्यतमञ्च बल्यम्
त्रिदोषनाशं कुरुते पुष्टिंकासे क्षये वा क्षतजे छर्द्दौ ।हिक्काभ्रमे शोषसपीनसानांरक्तप्रमेहे तथातिसारे
रक्तातिसारे सरक्तपित्तेतृण्मोहहृत् पार्श्वगदेऽपि शस्तम् ।नेत्रामये वा ग्रहणीगदे वाविषे प्रशस्तं भ्रमरैश्चितं यत्
”भ्रामरं सघनं जाड्यं भूयिष्ठं मधुरञ्च यत् ।रूक्षं विशेषतो ज्ञेयं शीतलं लघुलेखनम्
”)
भ्रामरः,
पुं,
(भ्रामयति लौहमिति भ्रामि +“अर्त्तिकमिभ्रमिदेवीति ।” उणा० १३२ ।इति अरः बाहुलकात् दीर्घश्च ।) प्रस्तरभेदः ।मेदिनी रे, १९१
चुम्बक पातर इति भाषा
(अपस्माररोगः इनि भ्रामरी त्रि यथा, मनौ १६१ ।“भ्रामरी गण्डमाली श्वित्र्यथो पिशुनस्तथा
”“भ्रामरी अपस्मारी ।” इति तद्भाष्ये मेधा-तिथिः
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
भ्रामर
न०
भ्रमरेण संभृतं सम्पादितम् अस्येदं वा अण् ।१ मधुनि भ्रमरसम्यन्धिनि
त्रि०
अयस्कान्ते
पु०
मेदि० ।“तदाहं भ्रामरं रूपं कृत्वाऽसंख्येयषट् पदम्” इत्युप-क्रम्य “भ्रामरीति मां लोकाः” इति देवीमा० उक्ते४ चण्डीमूर्त्तिभेदे स्त्री भ्रामरमधुगुणादि “किञ्चित् सृक्ष्मैःप्रसिद्धेभ्यः पुष्पेभ्योऽलिभिश्चितम् निर्मलं स्फटिकाभंयत्तन्मधु भ्रामरं स्मृतम् भ्रामरं रक्तपित्तघ्नं मूत्र-जाड्यकरं गुरु स्वादुपाकमभिष्यन्दि विशेषात् पिच्छिलंहिमम्” भावप्र० उक्तम् अपस्माररोगे शब्दमाला
Capeller
German
भ्रामर Adj. Bienen-
f.
Bein. der Durgā.