| YouTube Channel

भ्राज् (bhrAj)

 
शब्दसागरः
English
भ्राज् (टु, ऋ) टुभ्राजृ r. 1st cl. (भ्राजते) To shine.
Capeller Eng
English
1 भ्राज् भ्रा॑जते भ्रा॑ज°ति shine, flash, beam.
C.
भ्राजयति make shine, irradiate. परि shine all around. प्र, वि,
सम् =
S.
2 भ्रा॑ज् (nom. भ्रा॑ट्)
f.
sheen, glitter.
Spoken Sanskrit
English
भ्राज् bhrAj
f.
splendour
भ्राज् bhrAj
f.
light
भ्राज् bhrAj
f.
lustre
भ्राजते { भ्राज् } bhrAjate { bhrAj } verb beam
भ्राजते { भ्राज् } bhrAjate { bhrAj } verb sparkle
भ्राजते { भ्राज् } bhrAjate { bhrAj } verb glitter
भ्राजते { भ्राज् } bhrAjate { bhrAj } verb be of no account
भ्राजते { भ्राज् } bhrAjate { bhrAj } verb 1 shine
भ्राजते { भ्राज् } bhrAjate { bhrAj } verb 1 be radiant
बाभ्राष्टि { भ्राज् } bAbhrASTi { bhrAj } verb Intens. dazzle with light
भ्राजयति { भ्राज् } bhrAjayati { bhrAj } verb caus. cause to shine or glitter
भ्राजयति { भ्राज् } bhrAjayati { bhrAj } verb caus. illuminate
भ्राजयति { भ्राज् } bhrAjayati { bhrAj } verb caus. irradiate
बाभ्राज्यते { भ्राज् } bAbhrAjyate { bhrAj } verb Intens. illuminate clearly
बिभ्राजिषते { भ्राज् } bibhrAjiSate { bhrAj } verb Desid. wish to sparkle or shine
Apte
English
भ्राज् [bhrāj], 1 Ā. (भ्राजते) To shine, gleam, flash, glitter
रुरुजुर्भ्रेजिरे फेणुर्बहुधा हरिराक्षसाः
Bk.*
14.78
15.24.
Caus.
To illuminate, irradiate. -With वि to shine brilliantly or intensely
विभ्राजसे मकरकेतनमर्चयन्ती
Ratn.*
1.21.
Apte 1890
English
भ्राज् {c1c} A. (भ्राजते) To shine, gleam. flash, glitter
रुरुजुर्भ्रेजिरे फेणुर्बहुधा हरिराक्षसाः Bk. 14. 78
15. 24.
Caus. To illuminate, irradiate.
WITH वि to shine brilliantly or intensely
बिभ्राजसे मकरकेतनमर्चयन्ती Ratn. 1. 21.
Monier Williams Cologne
English
1. भ्राज्
cl.
1. Ā. (Dhātup. vi, 22) भ्रा॑जते (rarely
P.
°ति
pf. बभ्राज,
MBh.
भ्रेजे, बभ्राजिरे and भ्रेजिरे
Gr.
aor.
अभ्राट्, अभ्राजि,
RV.
अभ्राजिष्ट
Gr.
Prec. भ्राज्यासम्,
AV.
fut. भ्राजिता
Gr.
भ्राजिष्यते,
MBh.
inf.
भ्राजितुम्, ib.),
to shine, beam, sparkle, glitter,
RV.
&c.
&c.
(with न), to be of no account,
Cāṇ.
:
Caus.
भ्राजयति (aor. अबभ्राजत् and अबिभ्रजत्), to cause to shine or glitter, illuminate, irradiate,
MBh.
Kathās.
Bhaṭṭ.
:
Desid.
बिभ्राजिषते
Gr.
Intens.
बाभ्राज्यते or बाभ्राष्टि, ib.
भ्राज् [cf. भृगु
Gk. ϕλέγω
Lat.
fulgere, flamma for flag-ma
&c.
Lith.
blizgù
Germ.
bleichen
Eng.
bleach.]
2. भ्रा॑ज्
f.
(nom. भ्रा॑ट्) light, lustre, splendour,
RV.
MaitrS.
ĀpŚr.
[cf. Gk. ϕλόξ.]
Monier Williams 1872
English
भ्राज् 1. भ्राज् (connected with rts. राज्,
भ्राश्, भ्लाश्, भ्रेज्, भृज्), cl. 1. A.
भ्राजते (Ved. and ep. also P. भ्राजति), बभ्राजे
(बभ्राज) or भ्रेजे (3rd pl. बभ्राजिरे or भ्रे-
जिरे, Pāṇ. VI. 4, 125), भ्राजिष्यते, अभ्राजिष्ट
(Ved. अभ्राट्, अभ्राजि), भ्राजितुम्, to shine, glitter,
gleam, glow, flash, beam, sparkle: Caus. भ्राज-
यति, -यितुम्, Aor. अबभ्राजत्, अबिभ्रजत्, to
make to shine, illuminate, irradiate: Desid. बिभ्रा-
जिषते: Intens. बाभ्राज्यते, बाभ्राष्टि
[cf. Gr.
φλέγ-ω, φλεγ-έ-θ-ω, φλέγ-μα, φλεγ-μονή, φλεγ-υρό-ς,
φλύξ: Lat. fulg-e-o, fulg-ur, ful-vu-s, flag-
ra-re, flam-ma for flag-ma, flā-men for flag-men,
‘the kindler, i. e. priest:’ Goth. bairh-t-s, ‘mani-
fest
bairhtei, ‘light:’ Angl. Sax. bearht, beorht,
probably blāc, blœc-an, blīc-an: Old Germ.
beraht, blanch, blich-an, blich, blic, blig: Engl.
bright: Russ. blescu: Lith. blizg-ù, ‘I shine:’
Scot. breagh, ‘shining, beautiful
breachad, boillsg,
‘splendor
boillsgeach, ‘splendid.’]
2. भ्राज्, भ्राट्, f. (Pāṇ. VIII. 2, 36), Ved. light,
lustre, splendor, glitter
[cf. देव-भ्°, न-भ्°।]
Macdonell
English
भ्राज् BHRĀJ, Ⅰ. Ā. (P. rare) bhrāja (V., 🞄C.), shine, beam, gleam, glitter: na —, 🞄not shine, be of no account
cs. bhrājaya, 🞄cause to shine or glitter. pari, shine around. 🞄vi, gleam, flash
gleam through (ac.)
cs. 🞄cause to gleam. sam, gleam, glitter.
भ्राज् bhrā́j,
f.
(nm. ṭ) sheen (V.).
Benfey
English
भ्राज् भ्राज् (probably अभि-राज्),
i. 1, Ātm. (in ved. and epic poetry also
Par., MBh. 4, 219).
1. To shine, to
beam, Chr. 289, 3 = Rigv. i. 50, 3 (Par.).
Caus. To illuminate, MBh. 3, 15579. --
With the prep. वि वि, To shine bril-
liantly, Chr. 291, 4 = Rigv. i. 85, 4
Rām.
3, 52, 25. -- Cf. भृज्
Lat. flagrare,
flamma (for flagma), flamen, fulgur,
fulgere, fulmen, fulvus, etc.
Goth.
bairhts
A.S. bearht, beorht
O.H.G.
beraht, blanch, blich, blichan
ϕλέγω, ϕλόξ
probably also A.S. blác, blaecan,
blícan.
Apte Hindi
Hindi
भ्राज्
भ्वा* आ* - -
"चमकना, दमकना, चमचमाना, जगमगाना"
L R Vaidya
English
BrAj {% vi. 1A (pres. भ्राजते) %} To shine, to glitter, to flash, to beam, Bt.xiv.78, xv.24.With वि-, to shine intensely.
Bopp
Latin
भ्राज् 1. P. A. lucere, splendere. H. 4. 40.: बभ्राजतुर् यथा
शैलौ नीहारेणा ऽभिसम्वृतौ
N. 2. 29.: भ्राजमनं य-
था रविम्. (Cf. राज्
gr. ϕλέγω, ϕέγγω
lat. fulgeo,
flam-ma e flag-ma, flagro
goth. BAIRH, unde bairh-
tei lux et Denom. bairh-tja manifesto
anglo-sax. blican
splendere
angl. brigh-t
germ. vet. blich, blic, blig ful-
men, lumen, bleih pallidus (nostrum bleich), blanch can-
didus, blinchan lucere
lith. blizgù scintillo, radio
russ.
bles'ću splendeo
scot. boillsg «splendor, fulgor», boills-
geach «coruscus, emicans, fulgidus, splendeus».)
c. वि i. q. simpl. Dr. 1. 9.: विभ्राजमानाम् वपुषा.
Lanman
English
√bhrāj (bhrā́jate, -ti
babhrā́ja
ábhrāṭ
[890 or 833 ?]
bhrājiṣyáte). shine
be
radiant
flame
fig. be radiant (with
beauty or glory). [cf. φλέγ-ω, ‘flame,
burn’
φλέγ-μα, ‘flame’
Lat. flam-ma,
*flag-ma, ‘flame’
fulg-ēre, ‘shine, lighten’
AS. blāc, ‘shining, splendid’ (of fires and
flames), then ‘white’ (of the dead), Eng.
bleak, ‘pale’
bleach, ‘whiten.’]
+ vi, shine.
Kridanta Forms
Sanskrit
भ्राज् (टुभ्रा꣡जृँ॒ दीप्तौ - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् = भ्राजनम्
अनीयर् = भ्राजनीयः - भ्राजनीया
ण्वुल् = भ्राजकः - भ्राजिका
तुमुँन् = भ्राजितुम्
तव्य = भ्राजितव्यः - भ्राजितव्या
तृच् = भ्राजिता - भ्राजित्री
क्त्वा = भ्राजित्वा
ल्यप् = प्रभ्राज्य
क्तवतुँ = भ्राजितवान् - भ्राजितवती
क्त = भ्राजितः - भ्राजिता
शानच् = भ्राजमानः - भ्राजमाना
भ्राज् (भ्रा꣡जृँ॒ दीप्तौ - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् = भ्राजनम्
अनीयर् = भ्राजनीयः - भ्राजनीया
ण्वुल् = भ्राजकः - भ्राजिका
तुमुँन् = भ्राजितुम्
तव्य = भ्राजितव्यः - भ्राजितव्या
तृच् = भ्राजिता - भ्राजित्री
क्त्वा = भ्राजित्वा
ल्यप् = प्रभ्राज्य
क्तवतुँ = भ्राजितवान् - भ्राजितवती
क्त = भ्राजितः - भ्राजिता
शानच् = भ्राजमानः - भ्राजमाना
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
भ्राज्
मूलधातुः:
भ्राजृ
धात्वर्थः:
दीप्तौ
गणः:
भ्वादिः
कर्मकत्वं:
अकर्मकः
इट्त्वं:
सेट्
उपग्रहः:
आत्मनेपदी
रूपम्:
भ्राजते
धातुः:
भ्राज्
मूलधातुः:
टुभ्राजृ
धात्वर्थः:
दीप्तौ
गणः:
भ्वादिः
कर्मकत्वं:
अकर्मकः
इट्त्वं:
सेट्
उपग्रहः:
आत्मनेपदी
रूपम्:
भ्राजते
अनुबन्धादिविशेषः:
ऋकारान्तः ट्वित्, फणादिः
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
प्रकाश्, द्युत्, विद्युत्, दीप्, भा, विभा, भास्, राज्, लस्, विलस्, विभास्, शुभ्, विदीप्, भ्राज्, भ्राश्, भ्लाश्, विभ्राज्, अभिविराज्, प्रतप्, चकास्, विशुभ्, व्यतिभा, शुच्
verb
कान्त्या प्रकाशनानुकूलः व्यापारः।
"तस्याः मुखं तेजसा प्रकाशते।"
वैजयन्तीकोषः
Sanskrit
Word: भ्राट्
Root: भ्राज्
Gender: पुं
Number: all
अर्थः एकादशोदितेषु गन्धर्वगणेषु एकः
Meaning(s):
Name of one of the eleven classes of Gandharvas
Shloka(s):
1|3|11|1 स्वानभ्राडिति गन्धर्वगणा एकादशोदिताः। (स्वर्गकाण्डः/यक्षाद्यध्यायः)
Synonym(s):
1|3|11|1 भ्राट् (भ्राज्) (पुं) Name of one of the eleven classes of Gandharvas एकादशोदितेषु गन्धर्वगणेषु एकः
Related word(s):
अवयव_अवयवीसंबन्धः गन्धर्वगणः
जातिः देवता
उपाधि समूहः
Capeller
German
1. भ्राज्, भ्रा॑जते, °ति glänzen, schimmern.
वि u. सम् dass.
2. भ्रा॑ज् (Nom. भ्रा॑ट्)
f.
Glanz, Schimmer.
Grassman
German
√bhrāj [φλέγ-ω, fulg-eo, flag-ro, ahd. blich-u, lit. blizg-ú Cu. 〔161〕]. Der Begriff des Glänzens haftet im Sanskrit fest an dieser Wurzel, sowie an den aus einer verkürzten Form (bhṛj) hervorgegangenen Ableitungen bhṛ́gu, bhárgas, während die Form bhṛjj die Bedeutung „erhitzen, rösten“ zeigt: 1〉 glänzen, strahlen, funkeln vom Feuer oder dessen Strahlen, von der Sonne, dem Soma, den Maruts, dem Golde, den Waffen u. s. w.
insbesondere auch 2〉 mit dem Instr. dessen, woran sich der Glanz besonders zeigt.
Mit 1〉 erglänzen, funkeln
auch 2〉 mit Instr.
3〉 durchstrahlen [A.].
Stamm bhrā́ja:
-ate 1〉 śréṇidan (agnís) {846, 3}. vi 2〉 agnís ghṛtaís {663, 22}.
-ante 1〉 sū́riās iva {654, 17}. 2〉 marútas rukmaís ā́yudhais, tanū́bhis {573, 3}. 2〉 (marútas) ṛṣṭíbhis {85, 4}. 2〉 yéṣām śriyā́ (marútas) {415, 12} (ádhi ródasī).
bhrāja:
-ase 1〉 (soma) róhan (sū́ryas) {729, 5}.
-ate 1〉 śávas girés bhṛṣṭís {56, 3}. 1〉 sthū́ṇā {416, 7}.
-ante 1〉 agnés arcáyas {44, 12}
{966, 1}. 1〉 ṛṣṭáyas {571, 2}
rukmā́sas {640, 11} (ádhi bāhúṣu).
Aorist ábhrāj:
-ṭ [3. s.] 1〉 (agnís) {66, 6}
{302, 5}.
-ji [3. s. me.] 1〉 śárdhas (marútām) {408, 6}.
Part. bhrā́jat:
-an vi 3〉 súar jyótiṣā {707, 3}
{996, 4}.
-antas 1〉 agnáyas {50, 3}
táva (agnés) arcáyas {364, 5}
{664, 17}.
-antī 1〉 ukhā́ {162, 15}.
bhrā́jamāna:
-as 1〉 divás rukmás {579, 4}
taráṇis (sū́ryas) {914, 16}. vi 1〉 savitā́ als Sonnengott {579, 3}.
-am 1〉 vánaspátim hiraṇyáyam {717, 10}.
-ān vi 1〉 camasā́n {329, 6}.
Verbale bhrā́j (im Sinne des Particips):
-ṭ 1〉 {949, 2} ṛtásya sā́nau ádhi viṣṭápi bhrā́ṭ (gandharvás?). vi 1〉 (sū́ryas) {996, 1}. _{996, 2}.
Ausserdem ist das Verbale in dem Sinne „erleuchtend, bestrahlend“, enthalten in viśvabhrā́j, und als selbständiges Subst. f. erscheint es in:
bhrā́j, f., Glanz.
-ājā́ {810, 3} éti gavyayús.
Burnouf
French
*भ्राज् भ्राज्। भ्राजामि, भ्राजे 1
p.
बभ्राजे et भ्रेजे
etc. Briller [de chaleur ou de
lumière], resplendir, अग्निर् इव, रविर् इव, comme le feu, comme le
Soleil.
Gr.
φλέγω
lat. fulgeo, flagro, etc.
angl. bright.
fr. braise
cf.
भ्रश्।
भ्राजयामि c. Faire briller, éclairer, illuminer,
embraser: दिवम् le ciel.
भ्राजक
n.
bile.
भ्राजिष्णु a. (sfx. स्नु) brillant, splendide
orné ou
vêtu brillamment.
Stchoupak
French
भ्राज्-
{%bhrājate -ti
babhrāja
bhrājiṣyate
%} भ्राजयति --
briller, rayonner, étinceler
caus. faire briller, illuminer.