| YouTube Channel

भैमी (bhaimI)

 
शब्दसागरः
English
भैमी
f.
 (-मी)
1. A patronymic of Damayantī, wife of NALA.
2. The
eleventh, day of the bright half of Māgha.
Monier Williams Cologne
English
भैमी
f.
 Bhīma's daughter i.e. Damayantī, ib., (°मी-परिणय
n.
 ‘D°'s wedding’,
N.
 of a drama)
N.
 of the 11th day in the light half of Māgha and a festival kept on it (= भीमैकादशी),
W.
of a grammar.
Benfey
English
भैमी भैमी, i. e. भीम (a proper
name), + अ + ई, patronym. ,
f.
 Dama-
yantī, daughter of Bhīma, Nal. 1, 12.
Apte Hindi
Hindi
भैमी
स्त्री*
 - -
"भीम की पुत्री, नल की पत्नी दमयन्ती का पितृपरक नाम"
भैमी
स्त्री*
 - -
"माघशुक्ला एकादशी, या उस दिन किया जाने वाला उत्सव"
L R Vaidya
English
BEmI {% f. %} 1. A patronymic of Damayantī, wife of Nala
2. the eleventh day of the bright half of Māgha.
Bopp
Latin
भैमी f. (a भैम, patronym. a भीम, signo fem. ई) nomen
Damayantiae. (Cf. lith. baimế timor.)
Aufrecht Catalogus Catalogorum
English
भैमी grammar, by Bhīmasena. Oppert 3334. 4236. II,
2774.
Abhyankara Grammar
English
भैमी name of a commentary on the Paribhāṣenduśekhara of Nāgeśa written by Bhīmabhaṭṭa in the latter half of the eighteenth century.
Mahabharata
English
Bhaimī = Damayantī: III, 2083, 2200, 2217, 2225, 2239, 2253, 2267, 2283, 2320, 2355, 2376, 2382, 2411, 2493, 2507, 2585, 2595, 2603, 2663, 2681, 2729, 2744, 2857, 2973, 2994, 2999, 3008, 3042.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
भैमी,
स्त्री,
 (भीमेनोपासिता भीमस्य इयं वेति ।भीम + अण् ङीप् ।) भीमैकादशी । यथा, अथ भैमी । विष्णुधर्म्मोत्तरे ।“मृगशीर्षे शशधरे माधे मासि प्रजापते ! ।एकादश्यां सिते पक्षे सोपवासो जितेन्द्रियः ।द्वादश्यां षट्तिलाचारं कृत्वा पापात् प्रमुच्यते ॥
तिलस्नायी तिलोद्वर्त्ती तिलहोमी तिलोदकी ।तिलस्य दाता भोक्ता च षट्तिली नावसी-दति ॥
”मत्स्यपुराणे ।“यद्यष्टम्यां चतुर्द्दश्यां द्बादश्यामथ भारत ! ।अन्येष्वपि दिनर्क्षेषु न शक्तस्त्वमुपोषितुम् ॥
ततः पुण्यामिमां भीमतिथिं पापप्रणाशि-नीम् ।उपोष्य विधिनानेन गच्छ विष्णोः परं पदम् ॥
भीमतिथिं भैमीत्वेन ख्यातां एकादशीम् ॥
इत्येकादशीतत्त्वम् ॥
* ॥
अपि च ।पितामह उवाच ।“माघमासे शुक्लपक्षे सूर्य्यर्क्षेण युता पुरा ।एकादशी तथा चैषा भीमेन समुपोषिता ॥
आश्चर्य्यन्तु व्रतं कृत्वा पितॄणामनृणो भवेत् ।भीमद्वादशीति विख्याता प्राणिनां पुण्यवर्द्धिनी ॥
नक्षत्रेण विनाप्येषा ब्रह्महत्यादि नाशयेत् ।विनिहन्ति महापापं कुनृपो विषयं यथा ।कुपुत्त्रस्तु कुलं यद्वत् कुभार्य्या च पतिं यथा ।अधर्म्मञ्च यथा धर्म्मः कुमन्त्री च यथा नृपम् ॥
अज्ञानेन यथा ज्ञानं शौचञ्चाशौचता यथा ।अश्रद्धया यथा श्राद्धं सत्यञ्चैवानृतैर्यथा ॥
हिमं यथोष्णमादद्यादनर्थञ्चार्थसञ्चयः ।यथा प्रकीर्त्तनाद्दानं तपो वै विस्मयाद्यथा ॥
अशिक्षया यथा पुत्त्रो गावो दूरगतेर्यथा ।क्रोधेन च यथा शान्तं यथा वित्तमवर्द्धनात् ॥
यथा समीहनाज्ज्ञानं फलानाञ्च यतव्रताः ।तथैव पापनाशाय प्रोक्तेयं द्वादशी शुभा ॥
ब्रह्महत्या सुरापानं स्तेयं गुर्व्वङ्गनागमः ।युगपदुपजातानि नहि हन्ति त्रिपुष्करम् ॥
न चापि नैमिषक्षेत्रं कुरुक्षेत्रं प्रभासकम् ।कालिन्दी यमुना गङ्गा न रेवा न सरस्वती ॥
न चैव सर्व्वतीर्थानि एकादश्याः समानि च ।न दानं न जपो होमो न चान्यसुकृतं क्वचित् ॥
एकतः पृथिवीदानमेकतो हरिवासरः ।ततोऽप्येका महापुण्या इयमेकादशी परा ॥
अस्मिन् वराहवपुषः कृत्वा देहन्तु हाटकम् ।घटोपरि नवे पात्रे कृत्वा वै ताम्रभाजने ॥
सर्व्वबीजन्तु ते विप्राः सितवस्त्रावगुण्ठिते ।सहिरण्यप्रदीपाद्यैः कृत्वा पूजां प्रयत्नतः ॥
वराहाय नमः पादौ क्रोडाकृति नमः कटिम् ।नाभिं गम्भीरघोराय उरःश्रीवत्सधारिणे ॥
बाहुं सहस्रशिरसे ग्रीवां सर्व्वेश्वराय च ।मुखं सर्व्वात्मने पूज्य ललाटं प्रभवाय च ।केशाः शतमयूखाय पूज्या देवस्य चक्रिणः ॥
विधिना पूजयित्वा तु कृत्वा जागरणं निशि ।श्रुत्वा पुराणं देवस्य माहात्म्यप्रतिपादकम् ॥
प्रातर्विप्राय दत्त्वा तु याचकाय शुभाय च ।कनकक्रोडसहितं सन्निवेद्य परिच्छदम् ॥
पश्चात्तु पारणं कुर्य्यान्नातितृप्तः सुहृद्वृतः ।एवं कृत्वा नरो विप्रा न भूयः स्तनपो भवेत् ॥
उपोष्यैकादशीं पुण्यां मुच्यते वै ऋणत्रयात् ।मनोऽभिलषितावाप्तिः कृत्वा सर्व्वव्रतादिकम् ॥
”इति गारुडे एकादशीमाहात्म्ये १२७अध्यायः ॥
(भीमस्य राज्ञः अपत्यं अण् स्त्री ।भीमराजनन्दिनी दमयन्ती । यथा, महा-भारते । ३ । ६४ । ११ ।“नाबिभ्यत् सा नृपसुता भैमी तत्राथ कस्य-चित् ।”)
Burnouf
French
भैमी भैमी
f.
 Damayantī, fille de Bhīma.