| YouTube Channel

भैक्ष (bhaikSa)

 
शब्दसागरः
English
भैक्ष
n.
(-क्षं)
1. Alms, what is collected by begging.
2. Begging, men-
dicancy.
f.
(-क्षी) Subsisting on alms.
E.
भिक्षा alms, given and re-
ceived,
aff.
अण्
alse भैक्ष्य.
Capeller Eng
English
भैक्ष
a.
living by alms
n.
asking alms, mendicancy,
begged food, alms. भैक्षं चर् & भैक्षाय गम् go about begging, beg.
Yates
English
भैक्ष (क्षं) 1.
n.
Alms collected by beg-
ging
mendicancy.
Spoken Sanskrit
English
भैक्ष - bhaikSa -
adj.
- living on alms
भैक्ष - bhaikSa -
adj.
- subsisting by charity
भैक्ष - bhaikSa -
n.
- charity
भैक्ष - bhaikSa -
n.
- begging
भैक्ष - bhaikSa -
n.
- alms
भैक्ष - bhaikSa -
n.
- mendicancy
भैक्ष - bhaikSa -
n.
- anything obtained by begging
भैक्ष - bhaikSa -
n.
- multitude of alms
भैक्ष - bhaikSa -
n.
- begged food
भैक्ष - bhaikSa -
n.
- asking alms
Wilson
English
भैक्ष
n.
(-क्षं)
1 Alms, what is collected by begging.
2 Begging, mendicancy.
E.
भिक्षा alms, given and received,
aff.
अण्
also भैक्ष्य.
Apte
English
भैक्ष [bhaikṣa],
a.
(-क्षी
f.
) [भिक्षैव तत्समूहो बा अण्] Living on alms.
क्षम् Begging, mendicancy
भवत्पूर्वं चरेद् भैक्ष- मुपनीतो द्विजोत्तमः
Ms.*
2.49
एककालं चरेद् भैक्षं प्रसज्जेत विस्तरे
Ms.*
6.55
Y.*
3.42.
Anything got by begging, alms, charity
भेक्षेण वर्तयेन्नित्यम्
Ms.*
2.188
4.5
गोरक्षणे संनियुक्तो गुरुणा भैक्षभोजनः Bm. 1.32.
Comp.
-अन्नम् alms, food obtained by begging. -आशिन्
a.
eating food obtained by begging. (m. ) a beggar, mendicant
Ms.*
11.72. -आहारः a beggar
भैक्षाहारो विशुद्ध्यति
Ms.*
11.257. -कालः the time for begging. -चरणम्, -चर्यम्, -चर्या going about begging, begging, collecting alms.-जीविका, -वृत्तिः
f.
mendicancy. -भुज्
m.
a beggar, mendicant.
Apte 1890
English
भैक्ष a. (क्षी f.) [मिक्षैव तत्समूहो वा अण्] Living on alms.
क्षं 1 Begging, mendicancy
Ms. 6. 55
Y. 3. 42.
2 Anything got by begging, alms, charity
भैक्षेण वर्तयेन्नित्यं Ms. 2. 188
4. 5.
Comp.
अन्नं alms, food obtained by begging.
आशिन् a. eating food obtained by begging. (
m.) a beggar, mendicant.
आहारः a beggar.
कालः the time for begging.
चरणं,
चर्यं,
चर्या going about begging, begging, collecting alms.
जीविका,
वृत्तिः f. mendicancy.
भुज् m. a beggar, mendicant.
Monier Williams Cologne
English
भैक्ष mf(ई)n. (fr. भिक्षा) living on alms, subsisting by charity,
MBh.
भैक्ष
n.
asking alms, begging, mendicancy (°क्षाय with गम्, to beg for alms, °क्षम् [ifc. ] with चर्, to go about begging for
°क्षम् with आ-√ हृ, or सम्-आ-√ हृ, to collect alms or food
°क्षेण with
Caus.
of वृत्, to subsist on alms),
Mn.
MBh.
&c.
anything obtained by begging, begged food, charity, alms,
GṛS.
Mn.
MBh.
&c.
a multitude of alms,
L.
Monier Williams 1872
English
भैक्ष भैक्ष, अस्, ई, अम् (fr. भिक्षा), living
by alms, subsisting by charity
(अम्), n. asking alms,
begging, mendicancy, (भैक्षं चर् or भै-
क्षाय गम्, to go about begging, beg)
anything
obtained by begging, begged food, charity, alms.
—भैक्ष-काल, अस्, m. ‘alms-time, the time for
alms or for bringing home anything obtained as
alms.
—भैक्ष-चरण or भैक्ष-चर्य, अम्,
n. or भैक्ष-चर्या, f. the going about begging,
plying for alms, collecting alms, begging.
—भै-
क्ष-जीविका, f. living on alms, subsisting by begging,
mendicancy.
—भैक्ष-भुज्, क्, क्, क्, eating alms-
food, living on alms
(क्), m. a mendicant.
—भै-
क्ष-वृत्ति, इस्, f. the living on alms, mendicancy
(इस्, इस्, इ), living by charity.
—भैक्षान्न (°ष-
अन्°), अम्, n. ‘alms-food, food obtained as alms,
begged food.
—भैक्षाशिन् (°ष-आश्°), ई, इनी, इ,
eating alms-food or food obtained by begging
(ई),
m. a mendicant.
—भैक्षाश्य, अम्, n. (fr. the
preceding), the living on alms, subsisting by charity.
—भैक्षाहार (°ष-आह्°), अस्, आ, अम्, eating
begged food or food given in charity
(अस्), m. one
living on charity (Manu XI. 257), a mendicant.
Macdonell
English
भैक्ष bhaikṣa,
a.
living on alms
n.
begging, 🞄mendicancy
begged food, alms, charity: -ṃ 🞄car, go about begging for (—°)
beg for alms.
Benfey
English
भैक्ष भैक्ष, and भैक्ष्य भैक्ष्य,
i. e. भिक्षा + or य,
n.
1. Begging,
Man. 2, 48 (क्ष)
Lass. 76, 4 (य).
2. Living by alms, Pañc. i. d. 312
(य).
3. What is collected by begging,
alms, food, Man. 5, 129 (य).
Apte Hindi
Hindi
भैक्ष
वि* - भिक्षैव तत्समूहो वा-अण्
भिक्षा पर जीवन निर्वाह करने वाला
भैक्षम्
नपुं*
- -
"मांगना, भीख"
भैक्षम्
नपुं*
- -
"जो कुछ भिक्षा में प्राप्त हो, भीख, दान"
L R Vaidya
English
BEkza {% (I) a. (f. क्षी) %} Subsisting on alms.
BEkza {% (II) n. %} 1. Begging, mendicancy, M.vi.55
2. alms, anything obtained by begging, M.iv.5.
Bopp
Latin
भैक्ष n. (a भिक्षा eleemosyna, stips, quae datur vel accipi-
tur, s. अ)
1) mendicatio.
2) Collect. mendicata. BR. 1. 2.
Lanman
English
bhaikṣa, n. begging
bhaikṣaṃ car, go
a-begging. [bhikṣā́, 1208e.]
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
भिक्षादेर्भैक्षसाहस्रगार्भिणयौवतादयः १४१५
-wordlist-
भैक्ष (क्ली), साहस्र (क्ली), गार्भिण (क्ली), यौवत (क्ली)
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
भैक्षं,
क्ली,
(भिक्षाणां समूह इति भिक्षा +भिक्षादिभ्योऽण् ।” ७८ इत्यण् ।)भिक्षासमूहः इत्यमरः ४७
अपि ।“भिक्षाशनमनुद्योगात् प्राक्केनाप्पनिमन्त्रितम् ।अयाचितन्तु तद्भैक्षं भोक्तव्यं मनुरब्रवीत्
”इति प्रायश्चित्ततत्त्वधृतोशनसो वचनम्
(भिक्षैव स्वार्थे अण् भिक्षा
भिक्षाभवेभिक्षालब्धे वा त्रि
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
भैक्ष
न०
भिक्षैव तत्समूहो वा अण् भिक्षायां भिक्षासमूहेच भिक्षायां भवः तत्प्रतिपाद्यग्रन्थव्याख्या वा ऋगयना०अण् भिक्षाभवे
त्रि०
स्त्रियां ङीप् तत्प्रतिपादक-ग्रन्थव्याख्याने “भिक्षाशनमनुद्यागात् प्राक् केनाप्यनिमन्त्रितम् अयाचितं तु तद्भैक्षं भोक्तव्यं मनुरब्रवीत्” उशनाः
Capeller
German
भैक्ष vom Betteln lebend.
n.
das Betteln
Almosen, Bettelbrot.
°वत् wie Bettelbrot.
Burnouf
French
भैक्ष भैक्ष
n.
(भिक्ष्) mendicité
aumône
recueillie.
भैक्षजीविका
f.
(जीव्) mendicité.
भैक्षभुज्
m.
mendiant.
भैक्ष्य
n.
mendicité
aumône recueillie par un mendiant.
Stchoupak
French
भैक्ष-
-ई- a. qui vit d'aumônes
nt. mendicité, aumône,
not. nourriture mendiée
-अं -चर्- mendier, quêter
-आय गम्- id.
-अम् आ-हृअं सम्-आ-हृ- id.
faire la collecte
-एण वृत्- vivre
d'aumônes
-क- ifc. = {%bhaikṣa-
-vat %} à titre d'aumône
en
vue d'aumônes.
°चरण- nt. tournée d'aumônes, quête
-अं चर्- faire la
tournée d'aumônes, mendier, quêter
°चर्य- nt. -आ-
f.
id.
°भुज्- ag. qui vit d'aumônes, mendiant.
°वृत्ति-
f.
fait de vivre d'aumônes.
भैक्षाशिन्- भैक्षाहार- a. qui se nourrit d'aliments mendiés.
भैक्षोपजीविन्- ag. = °भुज्-।