| YouTube Channel

भेदक (bhedaka)

 
शब्दसागरः
English
भेदक
mfn.
(-कः-दिका-कं) A breaker, who or what breaks or divides.
m.
(-कः) A mischief-maker.
m.
(-कः-कं)
1. An adjective.
2. Purgative.
E.
भिद् to break ण्वुल्
aff.
Capeller Eng
English
भेदक
a.
breaking, piercing, digging through,
destroying, seducing
distinguishing, defining.
Yates
English
भेदक (कः-का-कं)
a. Breaking.
Spoken Sanskrit
English
भेदक - bhedaka -
adj.
- diverting
विनोदिन् - vinodin -
adj.
- diverting
प्रच्यावन - pracyAvana -
n.
- diverting from
कालिन्दीकर्षण - kAlindIkarSaNa -
m.
- diverting the yamunA stream
भेदक - bhedaka -
adj.
- distinguishing
भेदक - bhedaka -
adj.
- seducing
भेदक - bhedaka -
adj.
- defining
भेदक - bhedaka -
adj.
- diverting
भेदक - bhedaka -
adj.
- destroying
भेदक - bhedaka -
adj.
- making a difference
भेदक - bhedaka -
adj.
- perforating
भेदक - bhedaka -
adj.
- determining
भेदक - bhedaka -
adj.
- piercing
भेदक - bhedaka -
adj.
- breaking into or through
भेदक - bhedaka -
n.
- determinative i.e. an adjective
भेदक bhedaka
n.
determinative i.e. an adjective
Wilson
English
भेदक
mfn.
(-कः-का-कं) A breaker, who or what breaks or divides.
m.
(-कः) A mischief-maker.
E.
भिद to break, ण्वुल्
aff.
Apte
English
भेदक [bhēdaka],
a.
(-दिका
f.
) [भिद्-ण्वुल्]
Breaking, splitting, dividing, separating.
Breaking through, piercing.
Destroying, a destroyer
मर्यादाभेदकः
Ms.*
9.291.
Distinguishing, discriminating.
Defining.
Evacuating the bowels, purgative.
Diverting (watercourses)
स्त्रोतसां भेदको यश्च तेषां चावरणे रतः
Ms.*
3.163.
Seducing (ministers)
Ms.*
3.232 Kull. -कः An adjective or differentiating attribute.
Apte 1890
English
भेदक a. (दिका f.) [भिद्-ण्वुल्] 1 Breaking, splitting, dividing, separating.
2 Breaking through, piercing.
3 Destroying, a destroyer.
4 Distinguishing, discriminating.
5 Defining.
6 Evacuating (the bowels), purgative.
कः An adjective or differentiating attribute.
Monier Williams Cologne
English
भेदक
mfn.
breaking into or through, piercing, perforating,
R.
diverting (water-courses),
Mn.
iii, 163
destroying (boundary-marks), ib. ix, 291
seducing (ministers), ib. ix, 232
Kull.
making a difference, distinguishing, determining, defining,
Daśar.
Kāvyād.
Pañcar.
भेदक
n.
a determinative i.e. an adjective,
Pāṇ.
ii, 1, 57, Sch. (cf. भेद्य).
Monier Williams 1872
English
भेदक, अस्, इका, अम्, who or what breaks or
breaks open or divides
breaking, breaking through,
causing division or separation
piercing
a mischief-
maker
a destroyer
one who breaks through or diverts
(the course of a stream, cf. Manu III. 163)
distin-
guishing, discriminating, defining
a distinguisher
(अस्, अम्?), m. n. an adjective
(इका), f. the act of
breaking asunder, destruction, annihilation.
Macdonell
English
भेदक bheda-ka,
a.
breaking, into or 🞄through, piercing
breaking down the dam 🞄of (tanks), diverting (water-courses)
destroying 🞄(boundary-marks)
leading astray (ministers)
🞄discriminating, distinguishing
differentiating, 🞄determining (meaning)
n.
adjective
🞄-kara,
a.
(ī) breaking down (bridges, —°)
🞄sowing dissensions among or in (g. or —°)
🞄-kārin,
a.
causing disunion
making a difference, 🞄altered
-kṛt,
a.
breaking down or 🞄into (—°)
-tas, ad. separately, singly
according 🞄to the difference.
Benfey
English
भेदक भेदक, i. e. भिद् + अक,
m.
1. One who breaks, Man. 8, 284 (अस्थि-).
2. One who breaks open, 9, 280.
3. One
who scratches, 8, 284 (त्वच्-).
4. One
who diverts (watercourses), Man. 3, 163.
5. A mischief-maker.
--
Comp.
गण्ड-,
m.
a cutpurse, Śāk. 74, 14 (Prākṛ.).
Apte Hindi
Hindi
भेदक
वि* - भिद्+ण्वुल्
"तोड़नेवाला, खण्ड-खण्ड करने वाला, विभक्त करने वाला, अलग-अलग करने वाला"
भेदक
वि* - -
"बींघने वाला, छिद्र करने वाला"
भेदक
वि* - -
"नष्ट करने वाला, विनाशक"
भेदक
वि* - -
"भेद करने वाला, अन्तर करने वाला"
भेदक
वि* - -
परिभाषा देने वाला
भेदकः
पुं*
- -
विशेषण या विभेदकारी विशेषता
भेदक
वि* - भि+ण्वुल्
"वियोजक, विभाजक, तोड़ने वाला"
भेदक
वि* - भि+ण्वुल्
नाशक
भेदक
वि* - भि+ण्वुल्
विवेचक
भेदक
वि* - भि+ण्वुल्
रेचक
भेदक
वि* - भि+ण्वुल्
मोड़ने वाला
भेदक
वि* - भि+ण्वुल्
पथभ्रष्ट करने वाला
L R Vaidya
English
Bedaka {% (I) a. (f. दिका) %} 1. Dividing, splitting
2. separating, breaking through
3. destroying
4. distinguishing, differentiating.
Bedaka {% (II) m.n. %} An adjective.
भूतसङ्ख्या
Sanskrit
५, अक्ष, अनिल, अनुत्तर, अर्थ, असु, आशुग, इन्द्रिय, इषु, कङ्कपत्री, करणीय, कलङ्क, कामगुण, कामदेव, खग, तत्त्व, तन्मात्र, धी, नाराच, नालीक, पक्षि, पञ्च, पतङ्ग, पत्रिन्, पर्व, पवन, पाण्डव, पुत्र, पृषत्क, प्राण, बाण, भाव, भूत, भेदक, मरुत्, महाभूत, महाव्रत, मार्गण, रत्न, लेय, लेयक, वध, वर्ष्मन्, वात, वायु, विशिख, विषय, व्रत, शर, शरीर, शस्त्र, शिलीमुख, शूक, श्वसन, समिति, सायक, स्मरबाण, स्मरेषु
Kridanta Forms
Sanskrit
भिद् (भि॒दिँ॑र् विदारणे - रुधादिः - अनिट्)
ल्युट् = भेदनम्
अनीयर् = भेदनीयः - भेदनीया
ण्वुल् = भेदकः - भेदिका
तुमुँन् = भेत्तुम्
तव्य = भेत्तव्यः - भेत्तव्या
तृच् = भेत्ता - भेत्त्री
क्त्वा = भित्त्वा
ल्यप् = प्रभिद्य
क्तवतुँ = भिन्नवान् - भिन्नवती
क्त = भिन्नः / भित्तः - भिन्ना / भित्ता
शतृँ = भिन्दन् - भिन्दती
शानच् = भिन्दानः - भिन्दाना
Abhyankara Grammar
English
भेदक (1) lit.distinguishing
differentiating
cf भेदकत्वात्स्वरस्य | भेदका उदात्तादय: | M. Bh. on P. I. 1.1 Vārt. 13
(2) adjective
cf. भेदकं विशेषणं भेद्यं विशेष्यम् Kāś. on P. II: 1.57
(3) variety
kind
cf. सामान्यस्य विशेषो भेदकः प्रकार: Kāś. on P.V. 3.23
(4) indicating, suggesting, as contrasted with वाचक
cf. संबन्धस्य तु भेदक: Vākyapadīya.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
भञ्जक, भेदक
adjective
यः भञ्जति।
"शिवधनुषः भञ्जकाय रामाय परशुरामः क्रुध्यति।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
भेदकः, त्रि, (भिद् + ण्वुल् ।) विदारकः यथा, मनौ २८५ ।)(“संक्रमध्वजयष्टीनां प्रतिमानाञ्च भेदकः ।प्रतिकुर्य्याच्च तत् सर्व्वं पञ्च दद्याच्छतानि
”विरेचकौषधादिः (विरेचकौधार्थे विषयो यथा, “नवज्वरे ये योगा भेदकाः परिकीर्त्तिताः ।ते तथैव प्रयोक्तव्या वीक्ष्य देहमलादिकम्
”इति वैद्यकरसेन्द्रसारसंग्रहे विरेकाधिकारे
)पृथक्कारकः यथा “भेदयति अन्यपदार्थंपृथक् करोतीति भेदकं नाम्ना शिवः गोत्रेणगार्ग्यः ।” इति कारकटीकायां दुर्गादासः
अपि ।“भेद्यभेदकयोः श्लिष्टं सम्बन्धोऽन्योन्यमिष्यते ।द्बिष्ठो यद्यपि सम्बन्धः षष्ठ्यत्पत्तिस्तु भेदकात्
”इति कलापटीकाधृतभर्त्तृहरिकारिका
(“सामान्यस्य भेदको विशेषः प्रकारः ।” इति च५ ६९ इत्यस्य काशिकावृत्तिः
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
भेदक
त्रि०
भिद--ण्वुल् रेचके विदारके भेदकारके४ विशेषणे “स्त्रीदाराद्यैर्यद्विशेष्यं यादृशैः प्रस्तुतंपदैः गुणद्रव्यक्रियाशब्दास्तथा स्युस्तस्य भेदकाः” अमरः
Capeller
German
भेदक zerbrechend, zerstörend, verführend,
unterscheidend.
f.
भेदिका das Spalten
(mit subj. u. obj. Gen. ).
Stchoupak
French
भेदक-
ag. qui fend, qui brise ou perce
qui s'introduit par effraction
ou passe à travers.
qui détourne (un cours d'eau), qui enfreint
les limites, qui détruit la marque des limites
qui soudoie.