| YouTube Channel

भृमि (bhRmi)

 
Capeller Eng
English
1 भृ॑मि
a.
 quick, agile
m.
 whirlwind.
2 भृमि॑
f.
 quickness, agility.
Yates
English
भृमि (मिः) 2.
m.
 A whirlwind
whirlpool.
Spoken Sanskrit
English
भृमि - bhRmi -
adj.
 - restless
भृमि - bhRmi -
adj.
 - whirling round
भृमि - bhRmi -
adj.
 - quick
भृमि - bhRmi -
adj.
 - active
भृमि - bhRmi -
f.
 - quickness
भृमि - bhRmi -
f.
 - activity
भृमि - bhRmi -
m.
 - eddy
भृमि - bhRmi -
m.
 - hurricane
भृमि - bhRmi -
m.
 - whirlpool
भृमि - bhRmi -
m.
 - whirlwind
Wilson
English
भृमि
m.
 (-मिः)
1 A whirlwind, a hurricane, a high wind.
2 An eddy, a whirlpool.
E.
 भ्रम to turn round, इन् Uṇādi
aff.
 , and the semivowel changed to
its congener.
Apte
English
भृमिः [bhṛmiḥ], 1 An eddy, a whirlpool.
Whirlwind
भृमिं धमन्तो अप गा अवृण्वत Ṛv.2.34.1.
f.
Ved.
 Quickness
इमा उ वां भृमयो मन्यमानां Ṛv.3.62.1.
Apte 1890
English
भृमिः 1 An eddy, a whirlpool.
2 Whirlwind.
f. Ved. Quickness.
Monier Williams Cologne
English
भृ॑मि
mfn.
 whirling round, restless, active, quick,
RV.
 i, 31, 16
&c.
भृ॑मि
m.
 a whirlwind, hurricane, ib. ii, 34, 1 (‘a moving cloud’ or ‘a kind of lute’,
Sāy.
 )
a whirlpool, eddy,
L.
भृमि॑
f.
 quickness, activity, ib. iii, 62, 1.
Monier Williams 1872
English
भृमि, इस्, इस्, इ, [cf. भ्रमि], Ved. whirling
round, wandering about (Sāy. on Ṛg-veda IV. 32,
2, III. 62, 1, = भ्रमण-शील), active, quick, ener-
getic (Sāy. on Ṛg-veda I. 31, 16, = भ्रामक =
कर्म-निर्वाहक), sprightly, gay
(इस्), m. a
whirlwind, hurricane, high wind, (according to Sāy.
on Ṛg-veda II. 34, 1, either a moving cloud or a
kind of lute)
a whirlpool, eddy
(इस्), f., Ved.
quickness, activity, agility.
—भृम्य्-अश्व, अस्, m.,
Ved., N. of a man [cf. भार्म्यश्व].
Macdonell
English
भृमि bhṛ́m-i,
a.
 [turning swiftly: √ bhram] 🞄quick, active (RV.).
Benfey
English
भृमि भृमि, i. e. भ्रम् + इ,
m.
 A
whirlwind.
Apte Hindi
Hindi
भृमिः
पुं*
 - "भ्रम+इ, संप्र*"
"भंवर, जलावर्त"
L R Vaidya
English
Bfmi {% m. %} A whirlpool, an eddy.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
भृमिः,
पुं,
 (भ्रमति भ्राम्यति वेति । भ्रम् + “भ्रमेःसंप्रसारणञ्च ।” उणा० ४ । १२० । इति इन् कित्सम्प्रसारणञ्च ।) वायुविशेषः । घूरणा वातासइति भाषा । जलादिभ्रमणम् । इत्युणादि-कोषः ॥
(त्रि, कर्म्मनिर्व्वाहकः । यथा, ऋग्-वेदे । १ । ३१ । १६ ।“आपिः पिता प्रमतिः सोम्यानांमृमिरस्यृषिकृन्मर्त्त्यानाम् ॥
”“भृमिर्भ्रामकः कर्म्मनिर्व्वाहक इत्यर्थः ।” इतितद्भाष्ये सायनः ॥
भ्रमणशीलः । यथा, ऋग्-वेदे । ३ । ६२ । १ ।“इमा उवां भृमयो मन्यमानायुवावते न तुज्या अभूवन् ॥
”“भृमयः भ्रमणशीलाः ॥
” इति तद्भाष्ये सायनः ॥
वीणाविशेषे स्त्री । यथा, ऋग्वेदे । २ । ३४ । १ ।“अग्नयो न शुशुचाना ऋजीषिणो भृमिंधमन्तो अपगा अवृण्वत ॥
”“यद्वा, भृम्याख्यो वीणाविशेषस्तं धमन्तो वाद-यन्तः ॥
” इति तद्भाष्ये सायनः ॥
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
भृ(भ्र)मि
पु०
 भ्रम--इन् पृषो० वा संप्रसारणम् । (घूर्णा)१ वायुभेदे ३ भ्रमणे च । “किमु चक्रभ्रमिकारितागुणः”नैषधम् ।
Capeller
German
1. भृ॑मि regsam, beweglich
m.
 Wirbelwind.
2. भृमि॑
f.
 Regsamkeit, Flinkheit.
Grassman
German
bhṛmí, f., schnelle Bewegung, Regsamkeit [v. bhram].
-áyas imā́s vām 〰 {296, 1}.
bhṛ́mi, a., m. [von bhram], 1〉 a., beweglich, regsam
2〉 m., Wirbelwind.
-is 1〉 (índras) {328, 2} (neben tū́tujis)
(agnís) {31, 16}.
-im 1〉 Gegensatz radhrám {572, 20}. — 2〉 {225, 1} 〰 dhámantas (marútas).
Burnouf
French
भृमि भृमि
m.
 (sfx. मि) ouragan, typhon.