| YouTube Channel

भृङ्गराज (bhRGgarAja)

 
शब्दसागरः
English
भृङ्गराज
m.
 (-जः)
1. A spreading shrub, (Eclipta or Verbesina pros-
trata, or perhaps more properly, Verbesina scandens.)
2. A sort
of bird, apparently the variety of shrike termed Malabar, (Lanius
malabaricus.)
3. The humble bee.
4. A particular sacrifice.
E.
 भृङ्ग
a bee, and राज् to shine,
aff.
 अच्
or with रजस् dust, भृङ्गरजस् and
with राजन् shining, ruling, भृङ्घराजन्
m.
 (-जा.)
Yates
English
भृङ्ग-राज (जः) 1.
m.
 Idem
a shrike
a bee
a particular sacrifice.
Spoken Sanskrit
English
भृङ्गराज - bhRGgarAja -
m.
 - Ayurvedic medicinal plant, Chinese Wedelia [ Wedelia chinensis - Bot. ]
भृङ्गराज - bhRGgarAja -
m.
 - fork-tailed shrike
भृङ्गराज - bhRGgarAja -
m.
 - false daisy [ Eclipta Prostata - bot. ]
भृङ्गराज - bhRGgarAja -
m.
 - humble bee
भृङ्गराज - bhRGgarAja -
m.
 - kind of oblation or sacrifice
भृङ्गराज - bhRGgarAja -
m.
 - species of large bee
भृङ्गराज - bhRGgarAja -
m.
 - bee-king
भृङ्गराज bhRGgarAja
m.
 bee-king
मधुवृषापति madhuvRSApati
m.
 king of bees i.e. the queen bee
मधुकरराजन् madhukararAjan
m.
 king of bees i.e. the queen bees
Wilson
English
भृङ्गराज
m.
 (-जः)
1 A spreading shrub, (Eclipta or Verbesina prostrata, or perhaps more
properly, Verbesina scandens.)
2 A sort of bird, apparently the variety of shrike termed Malabar, (Lanius malabaricus).
3 The humble bee.
4 A particular sacrifice.
E.
 भृङ्ग a bee, and राज to shine,
aff.
 अच्
or with रजस
dust, भृङ्गरजस्
and with राजन् shining, ruling, भृङ्गराजन्
m.
(-जा)
Monier Williams Cologne
English
भृङ्ग—राज
m.
 ‘bee-king’, a species of large bee, the humble bee,
L.
the fork-tailed shrike,
MBh.
R.
Suśr.
&c.
Eclipta Prostrata,
Suśr.
ŚārṅgS.
Wedelia Calendulacea,
L.
N.
 of a tutelary deity,
Var.
Hcat.
a kind of oblation or sacrifice,
L.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
भृङ्गराज m. *sort of large bee, Vās. 260, 3.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
भृङ्गराजो भृङ्गरजो मार्कवः केशरञ्जनः ॥ ११८७ ॥
-wordlist-
भृङ्गराज (पुं), भृङ्गरज (पुं), मार्कव (पुं), केशरञ्जन (पुं)
अमरकोशः
Sanskrit
Word: भृङ्गराजः
Root: भृङ्गराज
Gender: पुं
Number: all
Meaning(s):
⇒ false daisy [Eclipta Prostata - bot.]
Shloka(s):
2|4|151|2 ► मार्कवो भृङ्गराजः स्यात्काकमाची तु वायसी॥ (वनौषधिवर्गः)
Synonym(s):
➠ 2|4|151|2 ⇢ मार्कवः (मार्कव) (पुं)
➠ 2|4|151|2 ⇢ भृङ्गराजः (भृङ्गराज) (पुं) ⇒ bee-king, humble bee, fork-tailed shrike, species of large bee, kind of oblation or sacrifice, false daisy [Eclipta Prostata - bot.], Ayurvedic medicinal plant, Chinese Wedelia [ Wedelia chinensis - Bot. ]
Related word(s):
जातिः ➡ ओषधिः
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
भृङ्गराजः,
पुं,
 (भृङ्गैव राजते इति । भृङ्ग + राज्+ अच् । द्रव्यद्वारेण भृङ्गवत् केशकृर्ष्णीकरणा-त्तथात्वम् ।) क्षुपविशेषः । केसुरिया इति वङ्ग-भाषा । भेगरिया इति हिन्दीभाषा । तत्-पर्य्यायः । केशराजः २ भृङ्गः ३ पत्तङ्गः ४मार्करः ५ । इति रत्नमाला ॥
भृङ्गाह्वः ६ केश-रञ्जनः ७ पितृप्रियः ८ अङ्गारकः ९ केश्यः १०कुन्तलवर्द्धनः ११ । अस्य गुणाः । तिक्तत्वम् ।उष्णत्वम् । चक्षुष्यत्वम् । केशरञ्जनत्वम् । कफा-मशोफश्वित्रनाशित्वम् । तत्र नीलो रसायनः ।इति राजनिर्घण्टः ॥
अपि च ।“भृङ्गराजो भङ्गरजः मार्करो भृङ्ग एव च ।भृङ्गारकः केशराजो भृङ्गारः केशरञ्जनः ॥
भृङ्गराजः कटुस्तिक्तो रूक्षोष्णः कफवातनुत् ।केश्यस्त्वच्यः कृमिश्वासकासशोथामयापहृत् ॥
दन्त्यो रसायनो बल्यः कुष्ठनेत्रशिरोऽर्त्ति-जित् ॥
”इति भावप्रकाशः ॥
पक्षिविशेषः । (यथा, महाभारते । ३ । १०८ । ७ ।शकुनैश्च विचित्राङ्गैः कूजद्भिर्विविधा गिरः ।भृङ्गराजैस्तथा हंसैर्दात्यूहैर्जलकुक्कुटैः ॥
”)भ्रमरः । इति मेदिनी । जे, ३४ ॥
यज्ञभेदः ।इति धरणिः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
भृङ्गराज
पु०
 भृङ्गान् रजयति रन्ज--णिच्--अण् नि०६ त० । (केशुरिया) । १ क्षुपभेदे । “भृङ्गराजः लटु-स्तिक्तो रूक्षोष्णः कफवातनुत् । केश्यस्त्वच्यः कृमिश्वास-कासशोथामयापहृत् । दन्त्यो रसायनी बल्यः कण्ठनेत्र-क शिरोर्त्तिजित्” भावप्र० २ पक्षिभेदे ६ त० टच् । ३ भ्रमर-श्वेष्ठे मेदि० ४ यक्षभेदे च धरणिः ।