भृङ्ग (bhRGga)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 भृङ्ग m.
  (-ङ्गः)
	 1. A large black bee,  the humble bee.
	 2. A catamite,  a
libertine,  a lecher.
	 3. A plant,  (Eclipta or Verbesina prostrata.)
4. A wasp,  either the common kind,  or the Vespa solitaria.
	 5.
A golden vase.
	 6. The fork-tailed shrike,  (Lanius cærulescens.)
	 7.
A bird,  apparently a sort of shrike different from the preceding.
n.
  (-ङ्गं)
	 1. Woody cassia.
	 2. Talc.
 E.
  भृ to nourish,  गन् Unādi aff.
  , 
and कित्-नुट् augment.

Capeller Eng

English

 भृ॑ङ्ग m.
  a large black bee (f.  आ & ई).

Yates

English

 भृङ्ग (ङ्गः) 1.
m.
  A large black bee, 
fork-tailed shrike
 a lecher
 a
wasp
 a golden vase
 a plant.
n.
  Woody Cassia
 Talc.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Wilson

English

 भृङ्ग
m.
  (-ङ्गः)
1 A large black bee,  the humble bee.
2 A catamite,  a libertine,  a lecher.
3 A plant,  (Eclipta or Verbesina prostrata.)
4 A wasp,  either the common kind,  or the Vespa solitaria.
5 A golden vase.
6 The fork-tailed shrike,  (Lanius cærulescens.)
7 A bird,  apparently a sort of shrike different from the preceding.
n.
 
(-ङ्गं)
1 Woody cassia.
2 Talc.
E.
  भृ to nourish,  गन् Uṇādi aff.
  ,  and नुट् augment.

Apte

English

भृङ्गः [bhṛṅgḥ],  [भृ-गन् कित् नुट् च Uṇ.*
  1.122.]

A large black bee
 मञ्जु गुञ्जन्तु भृङ्गाः Bv.*
  1.5
 R.*
  8.53.

A kind of wasp.

A kind of bird.

A libertine,  dissolute or lecherous man
 cf.
   भ्रमर.

A golden vase or jar.

The fork-tailed shrike.

A kind of measure (in music). -ङ्गम् Talc.

ङ्गी The female of the large black bee
 भृङ्गीव पुष्पं पुरुषं स्त्री वाञ्छति नवं नवम्.

A poisonous plant (अतिविष). Comp.
   -अधिपः the queen of bees. -अभीष्टः the mango tree. -आनन्दा the Yūthikā creeper. -आवली a flight of bees.

जम् aloe-wood.

talc. (-जा) the plant भार्गी. -पर्णिका small cardamoms.-प्रिया the Mādhavī creeper. -राज् m.
 

a kind of large bee.

N.
  of a shrub.

राजः see भृङ्गराज्.

N.
  of a bird
 शुकशारिका भृङ्गराजो वा सर्पविषशङ्कायां क्रोशति Kau. A.
 1.2.17
 Mb.
 *  12.327.4. -रिटिः,  -रीटिः N.
  of one of the attendants of Śiva (said to be very deformed).-रोलः a kind of wasp. -वल्लभः a species of Kadamba. 

Apte 1890

English

 भृंगः [भृ-गन् कित् नुट च Uṇ. 1. 122] 1 A large black bee
 Bv. 1. 5
 R. 8. 53. 
2 A kind of wasp. 
3 A kind of bird. 
4 A libertine,  dissolute or lecherous man
 cf. भ्रमर. 
5 A golden vase or jar. 
6 The forktailed shrike. 
गं Talc. 
गी 1 The female of the large black bee
 भृंगीव पुष्पं पुरुषं स्त्री वांच्छति नवं नवम्. 
2 A poisonous plant (अतिविष). 
Comp. 
अधिपः the queen of bees. 
अभीष्टः the mango tree. 
आनंदा the Yūthikā creeper. 
आवली a flight of bees. 
जं {1} aloe-wood. {2} talc. (
जा) the plant भार्गी. 
पर्णिका small cardamoms. 
प्रिया the Mādhavī creeper. 
राज् m. {1} a kind of large bee. {2} N. of a shrub. 
रिटिः,  
रीटिः N. of one of the attendants of Śiva (said to be very deformed). 
रोलः a kind of wasp. 
वल्लभः a species of Kadamba. 

Monier Williams Cologne

English

 भृङ्ग m.
  (√ भ्रम्) a species of large black bee,  the humble bee,  Kāv.
 
 Pur.
 

 a species of wasp,  L.
 

 the fork-tailed shrike or some similar bird,  Vāgbh.
 

 a libertine,  L.
 

 a golden vase or pitcher,  L.
 

 N.
  of a genius (=  भृङ्ग-राज),  Hcat.
 

 (in music) a kind of measure,  Saṃgīt.
 

 भृङ्ग m.
  or n.
  Eclipta Prostrata,  L.
 

 भृङ्ग n.
  the bark or the leaf of Laurus Cassia,  L.
 

 talc,  L.
 

 N.
  of a man (brother of Maṅkha),  Śrīkaṇṭh.
 

Monier Williams 1872

English

 भृङ्ग भृङ्ग,  अस्,  आ,  ई,  m. f. (probably fr.
rt. भ्रम्,  cf. भ्रमर
 said in Uṇādi-s. I. 124.
to be fr. rt. भृ),  a species of large black bee,  the
humble bee
 (अस्),  m. = भृङ्गरोल,  a species of
wasp,  either the common kind or the Vespa Solitaria
the fork-tailed shrike,  Lanius Cærulescens
 a bird, 
apparently a sort of shrike different from the pre-
ceding
 a libertine,  catamite,  lecher
 the plant
Eclipta Prostrata (= भृङ्ग-राज,  मार्कव,  केश-
राज)
 = भृङ्गार,  a golden vase or pitcher
 (ई), 
f. a species of poisonous plant,  = अति-विषा
 (अम्), 
n. woody Cassia (= त्वक्-पत्त्र)
 the plant Eclipta
Prostrata or Verbesina Prostrata
 talc
 [cf. पञ्च-
भ्°।]
—भृङ्ग-ज,  अम्,  n. aloe wood or Agallo-
chum
 (आ),  f. the plant Clerodendrum Siphonanthus
(= भार्गी).
—भृङ्ग-पर्णिका,  f. small carda-
moms.
—भृङ्ग-प्रिया,  f. ‘liked by bees, ’ the plant
Gærtnera Racemosa.
—भृङ्ग-मारी,  f. = भृङ्-
गारि.
—भृङ्ग-मूलिका,  f. a species of plant (=
भ्रमर-च्छल्ली).
—भृङ्ग-रज,  अस्,  or भृङ्-
ग-रजस्,  आस्,  m. the plant Eclipta Prostrata.
—भृङ्ग-रस,  अस्,  m. the juice of the plant
Eclipta Prostrata.
—भृङ्ग-राज,  अस्,  m. ‘bee-
king, ’ a species of large bee,  the humble bee
 a
species of bird (apparently the variety of shrike
termed Malabar,  Lanius Malabaricus)
 a spreading
shrub,  Eclipta Prostrata [cf. नील-भ्°,  पीत-भ्°]
 a
kind of oblation or sacrifice.
—भृङ्ग-राजक,  अस्, 
m. a species of bird.
—भृङ्गराज-रस,  अस्,  m.
the juice of the plant Eclipta Prostrata.
—भृङ्ग-
वल्लभ,  अस्,  m. ‘favourite of bees, ’ a species of
Kadamba plant,  Ligusticum Ajowan,  = धारा-क-
दम्ब and भूमि-कदमब
 (आ),  f. = भूमि-
जम्बू.
—भृङ्ग-वृक्ष,  अस्,  m. ‘bee-tree, ’ per-
haps = भृङ्ग-रजस्.
—भृङ्ग-सोदर,  अस्,  m.
the plant Eclipta Prostrata.
—भृङ्गाधिप (°ग-
अध्°),  अस्,  m. ‘bee-chief, ’ the queen of the bees.
—भृङ्गानन्दा (°ग-आन्°),  f. ‘bee-joy, ’ the plant
Jasminum Auriculatum (= यूथिका).
—भृङ्गा-
भीष्ट (°ग-अभ्°),  अस्,  m. ‘liked by bees, ’ the
Mango tree.
—भृङ्गारि (°ग-अरि),  इस्,  m. ‘bee-
enemy, ’ a species of flower growing in Mālwa (=
केविका).
—भृङ्गावली (°ग-आव्°),  f. a line or flight
of bees.
—भृङ्गाह्व (°ग-आह्°),  अस्,  m. the plant
Eclipta Prostrata
 another plant,  = जीवक
 (आ),  f.
another plant (= भ्रमर-च्छल्ली).
—भृङ्गी-
फल,  अस्,  m. the hog-plum,  Spondias Mangifera.
—भृङ्गेष्टा (°ग-इष्°),  f. ‘liked by bees, ’ N.
of several plants (= घृत-कुमारी,  भार्गी,  त-
रुणी,  काक-जम्बू)।

Macdonell

English

 भृङ्ग bhṛṅga,  m.
  [bhram-ga,  going deviously: 🞄√ bhram],  large black bee
 fork-tailed shrike: 🞄-ka,  —° a.
  large black bee
 -rāja,  m.
  kind of 🞄shrike
 -rola,  m.
  kind of wasp
 -sārtha,  m.
  🞄swarm of bees
 -adhipa,  m.
  (king of bees =) 🞄queen bee.

Benfey

English

 भृङ्ग भृङ्ग,  probably भ्रम्-ग, 
 I. m.
 ,  and f.
  गी (Kathās. 22,  103).
 1.
A large bee,  Ragh. 8,  52.
 2. A wasp.
 3. The fork-tailed shrike,  Lanius
cærulescens,  Ṛt. 6,  24 (cf.  Lass. 52, 
18).
 4. A golden vase.
 5. A liber-
tine.
 II. n.
 
 1. A plant,  Woody cas-
sia.
 2. Another,  Verbesina prostrata
Roxb.

Apte Hindi

Hindi

भृङ्गः
पुं*
  - "भृ+गन् कित्,  नुट् च "
भौंरा

भृङ्गः
पुं*
  - "भृ+गन् कित्,  नुट् च "
"एक प्रकार कि भिर्र,  ततैया"

भृङ्गः
पुं*
  - "भृ+गन् कित्,  नुट् च "
"एक प्रकार का पक्षी,  भीम राज"

भृङ्गः
पुं*
  - "भृ+गन् कित्,  नुट् च "
"लम्पट,  कामुक,  व्यभिचारी"

भृङ्गम्
नपुं*
   - "भृ+गन् कित्,  नुट् च "
अभ्रक

L R Vaidya

English

 BfMga {% (I) m. %} 1. The large black bee,  Bh.V.iv.29,  R.viii.53,  Bt.vi.73
a kind of wasp
a kind of bird
a lecher,  a libertine
a jar,  a pitcher.

 BfMga {% (II) n. %} Talc.

Bopp

Latin

 भृङ्ग m. apis nigra. RAGH. 8. 52.

Anekartha-Dvani-Manjari

Sanskrit

शलि
पु
शलि,  मुख,  गर्भ,  भृङ्ग,  गदा,  सर्पविशेष,  कलि
शलिर्मुखः शलिर्गर्भः शलिर्भृङ्गः शलिर्गदा ।
शलिः सर्पविशेषश्च शलिः कलिरुदाहृतः ॥ ५५ ॥
verse 1.1.1.55
page 0004

शिलीमुख
पु
शिलीमुख,  भृङ्ग,  नाराच
भृङ्गः शिलीमुखः ख्यातो नाराचोऽपि शिलीमुखः ।
verse 2.1.1.74
page 0012

शिलीमुख
पु
शिलीमुख,  भृङ्ग,  बाण
निस्त्रिंशौ खड्गपापिष्ठौ भृङ्गबाणौ शिलीमुखौ ।
verse 3.1.1.7
page 0014

Aufrecht Catalogus Catalogorum

English

 भृङ्ग son of Viśvāvarta,  brother of Maṅkha. Śrīkaṇṭha-
carita 3,  53.

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 भृङ्ग m. *liederlicher Gesell,  Galan,  H XXVII,  28
 Śrīk. XIII,  52
 XIV,  18. 22.

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
भ्रमरो मधुकृद्भृङ्गश्चञ्चरीकः शिलीमुखः ।
इन्दिन्दिरोऽली रोलम्बो द्विरेफोऽस्य षडङ्घ्रयः ॥ १२१२ ॥
भोज्यं तु पुष्पमधुनी खद्योतो ज्योतिरिङ्गणः ।
-wordlist-
 
भ्रमर (पुंस्त्री),  मधुकृत् (पुंस्त्री),  भृङ्ग (पुंस्त्री),  चञ्चरीक (पुंस्त्री),  शिलीमुख (पुंस्त्री),  इन्दिन्दिर (पुंस्त्री),  अलिन् (पुंस्त्री),  रोलम्ब (पुंस्त्री),  द्विरेफ (पुंस्त्री),  षट्पद (पुं),  षडंह्रि (पुं),  षट्चरण (पुं),  पुष्पलिह् (पुं),  पुष्पन्धय (पुं),  मधुलिह् (पुं),  मधुप (पुं),  मधुव्रत (पुं),  खद्योत (पुं),  ज्योतिरिङ्गण (पुं)

--source--
 
भृङ्गः कलिङ्गो धूम्याटः कङ्कस्तु कमनच्छदः ॥ १३३३ ॥
लोहपृष्ठो दीर्घपादः कर्कटः स्कन्धमल्लकः ।
-wordlist-
 
भृङ्ग (पुं),  कलिङ्ग (पुं),  धूम्याट (पुं),  कङ्क (पुं),  कमनच्छद (पुं),  लोहपृष्ठ (पुं),  दीर्घपाद (पुं),  कर्कट (पुं),  स्कन्धमल्लक (पुं)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

भृङ्ग
भृङ्ग,  कलिङ्ग,  धूम्याट
भृङ्गः कलिङ्गो धूम्याटः सारङ्गश्चातको मतः ।
verse 2.1.1.248
page 0030

मधुकर
मधुकर,  मधुप,  मधुव्रत,  शिलीमुख,  भ्रमर,  भृङ्ग,  पुष्पलिह्,  इन्दिन्दिर,  आलि,  षट्चरण,  चञ्चरीक,  अलिन्,  द्विरेफ
मधुकरमधुपमधुव्रतशिलीमुखभ्रमरभृङ्गपुष्पलिहः ।
इन्दिन्दिरालिषट्चरणचञ्चरीकालिनो द्विरेफाः स्युः ॥ २५५ ॥
verse 2.1.1.255
page 0031

नाममाला

Sanskrit

अलि,  भृङ्ग,  शिलीमुख,  भ्रमर,  षट्पद,  द्विरेफ,  मधुव्रत
मौर्वी जीवा गुणो गव्या ज्याऽलिर्भृङ्गः शिलीमुखः ।
भ्रमरः षट्पदो ज्ञेयो द्विरेफश्च मधुव्रतः ॥ ८२ ॥
verse 0.1.1.82
page 0042

वैजयन्तीकोषः

Sanskrit

Word: भृङ्गः
Root: भृङ्ग
Gender: पुं
Number: all
अर्थः ⇒ भ्रमरः इति कीटविशेषः
Meaning(s):
⇒ Shrike
Shloka(s):
2|3|27|2 ► भृङ्गः कलिङ्गो धूम्राटो राजभृङ्गस्तु बुद्धिमान्॥ (अन्तरिक्षकाण्डः/खगाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 2|3|27|2 ⇢ भृङ्गः (भृङ्ग) (पुं) ⇒ Shrike ⇒ भ्रमरः इति कीटविशेषः
➠ 2|3|27|2 ⇢ कलिङ्गः (कलिङ्ग) (पुं) ⇒ Shrike ⇒ भ्रमरः इति कीटविशेषः
➠ 2|3|27|2 ⇢ धूम्राटः (धूम्राट) (पुं) ⇒ Shrike ⇒ भ्रमरः इति कीटविशेषः
Related word(s):
जातिः ➡ पक्षी
परा_अपरासंबन्धः ➡ राजभृङ्गः
    

अमरकोशः

Sanskrit

Word:  भृङ्गः
Root:  भृङ्ग
Gender:  पुं
Number:  all
Meaning(s): 
⇒ beetle
⇒ libertine
⇒ humble bee
⇒ kind of measure
⇒ species of wasp
⇒ golden vase or pitcher
⇒ species of large black bee
⇒ fork-tailed shrike or some similar bird
Shloka(s): 
2|5|16|2 ► कलिङ्गभृङ्गधूम्याटा अथ स्याच्छतपत्रकः॥ (सिंहादिवर्गः)
Synonym(s): 
➠ 2|5|16|2 ⇢ कलिङ्गः (कलिङ्ग) (पुं) ⇒ clever, cunning, fork-tailed shrike, inhabitant of kaliGga, flea tree [Albizia lebbeck - Bot.], coral swirl [ Wrightia antidysenterica - Bot.], Grey nickers plant [Caesalpina Bonducella - Bot.], St. Thomas lidpod plant [Ipomoea Turpethum -Bot.], white-fruited wavy leaf fig tree [Ficus Infectoria - Bot.]
➠ 2|5|16|2 ⇢ भृङ्गः (भृङ्ग) (पुं) ⇒ beetle, libertine, humble bee, kind of measure, species of wasp, golden vase or pitcher, species of large black bee, fork-tailed shrike or some similar bird
➠ 2|5|16|2 ⇢ धूम्याटः (धूम्याट) (पुं)
Related word(s): 
परा_अपरासंबन्धः ➡ पक्षी
जातिः ➡ पक्षी
    

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 भृङ्गं,  क्ली,
   (बिभर्त्तीति । डु-भृञ् भरणे । “भृञःकित् नुट् च ।” उणा० १ । १२४ । इतिगन् । स च कित् नुडागमश्च ।) त्वचम् ।गुडत्वक् इति ख्यातम् । इत्यमरः । २ । ५ ।१६ ॥
 (यथा,  --“त्वक्पत्रञ्च वराङ्गं स्याद्भृङ्गञ्चेचन्तथोत्-कटम् ॥
”इति भावप्रकाशस्य पूर्व्वखण्डे प्रथमे भागे ॥
)अभ्रकम् । इति राजनिर्घण्टः ॥

 भृङ्गः,  पुं,
   (विभर्त्त्यनुरागमिति । भृञ् + “भृञःकित् नुट् च ।” उणा० १ । १२४ । इति गन् ।स च कित् नुट् च ।) भ्रमरः । कलिङ्गपक्षी ।इत्यमरः । २ । ५ । १६ । फिङ्गा इति भाषा ॥
(अस्य पर्य्याया धूम्याटशब्दे द्रष्टव्याः ।) अस्यमांसगुणाः । मधुरत्वम् । स्निग्धत्वम् । कफशुक्र-विवर्द्धनत्वञ्च । इति राजनिर्घण्टः ॥
 षिड्गः ।भृङ्गराजः । इति मेदिनी गे,  १५ ॥
 (यथास्यपर्य्यायः ।“भृङ्गराजः केशराजो भृङ्गः पत्तङ्ग मार्कवम्इति वैद्यकरत्नमालायाम् ॥
तथा च पर्य्यायान्तरम् ।“भृङ्गराजो भृङ्गरजो मार्कवो भृङ्ग एव च ।अङ्गारकः केशराजो भृङ्गारः केशरञ्जनः ॥
”इति भावप्रकाशस्य पूर्व्वखण्डे प्रथमे भागे ॥
)भृङ्गारः । भृङ्गरोलः । इति शब्दरत्नावली ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 भृङ्ग पु०
  भृ--गन् कित् लट् च । भ्रमरे २ कलिङ्गविहगे(सिङ्गा) अमरः । ३ भृङ्गराजे ४ जारे मेदि० ५ भृङ्गार६ भृङ्गरोखे च कीटभेदे (मीमरुल) शब्दरत्ना० ।

Capeller

German

 भृङ्ग m.
  eine Art Biene (f.  भृ॑ङ्गा u. भृङ्गी).

Burnouf

French

 भृङ्ग भृङ्ग m.
  (भृज् ?) vase d'or.
		 Grosse
abeille noire,  bourdon
		 guêpe
		 piegrièche [lanius
cœrulescens]
		 au fig. libertin,  débauché.
		 Eclipta ou verbesina
prostrata,  bot. -- N. taic.
		 Casse ligneuse.
भृङ्गक m.
  pie-grièche de Malabar.
भृङ्गज n.
  bois d'aloès.
भृङ्गपर्णिका f.
  petit cardamome.
भृङ्गराज m.
  sorte de sacrifice.
		 Bourdon
pie-grièche de Malabar.
		 Eclipta
 verbesina,  bot.
भृङ्गरित m.
  np. d'un garde de Śiva.
भृङ्गरोल m.
  guêpe.
भृङ्गसोदर m.
  esp. d'eclipta ou de verbesina,  bot.
भृङ्गार m.
  (ऋ) vase d'or employé dans les
cérémonies royales.
		 Eclipta prostrata,  bot. -- N. or.
		 Clous de
girofle.
भृङ्गारी et भृङ्गारिका f.
  (अरि) criquet, 
grillon. 
भृङ्गिन् m.
  np. d'un des suivants de Śiva.
भृङ्गीश m.
  (ईश) Śiva.

Stchoupak

French

 भृङ्ग-
 m.
  sorte de grosse abeille noire 
 -ई- f.
  id. 
 n.
  d'une
plante 
 -क- ifc. = {%bhṛṅga- 
 %} m.
  sorte d'oiseau,  laneret.
°राज- m.
  sorte d'abeille ou d'oiseau 
 -क- id.
°सार्थ- m.
  essaim d'abeilles 
 भृङ्गाली- f.
  id.
भृङ्गाधिप- m.
  abeille-reine.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.