| YouTube Channel

भूषकः-षिका (bhUSakaH-SikA)

 
कृदन्तरूपमाला
Sanskrit
1 {@“भूष अलङ्कारे”@} 2 3 “-- ‘अङ्काः सूनाः परिभूषन्त्यश्वम्।’ 4 इत्यत्र भट्टभास्करः -- ‘सूना = मांसविकर्षणसाधनानि अस्थ्यादीनि, अश्वं परिभूषन्ति = परितो भवन्ति।’ भवतेः 5 लोटि सिपि रूपमुक्त्वा, “भूषयतेर्वा शपः ‘छन्दस्युभयथा’ 6 इत्यसार्वधातुकत्वात् णिलोपः।” इत्याह।
तदस्य धातोरस्मरणात्।
चायं नास्तीति शक्यते वक्तुम्--सर्वेषु व्याख्यानेषु अविवादेनोपादानात्।” इति मा।
धा।
वृत्तिपर्यालोचनया केचनामुं धातुं पठन्तीति ज्ञायते।
सर्वत्र धातुपाठेषु भ्वादावपि धातोरस्य पाठदर्शनात्।
देवादिभिः प्राचीनैरुपादानाच्चास्माभिरप्ययमुपात्त इति ज्ञेयम्।]] ‘… भूषति भूषयेत्।।
अलङ्कृतौ…।’ 7 इति देवः।
भूषकः-षिका, बुभूषकः-षिका, बुभूषिषकः-षिका, बोभूषकः-षिका
इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि भौवादिकचूषतिवत् 8 बोध्यानि।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
(११६७)
02
=>
(१-भ्वादिः-६८२। अक। सेट्। पर।)
03
=>
[[[अ]
04
=>
(तै। सं। ४-६-९)
05
=>
(भूषतेः ?)
06
=>
(३-४-११७)
07
=>
(श्लो। १७२-३)
08
=>
(५५२)
1 {@“भूष अलङ्करणे”@} 2 ‘… भूषति भूषयेत्।।
अलङ्कृतौ…।’ 3 इति देवः।
भूषकः-षिका, बुभूषयिषकः-षिका
इत्यादीनि सर्वाणि रूपाणि चौरादिक- कूटयतिवत् 4 बोध्यानि।
विभूषणम् 5।
प्रासङ्गिक्यः
01
=>
(११६८)
02
=>
(१०-चुरादिः-१७३१। सक। सेट्। उभ।)
03
=>
(श्लो। १७२-३)
04
=>
(२४०)
05
=>
[[आ। ‘विभूषणान्युन्मुमुचुः क्षमायां पेतुर्बभञ्जुर्वलयानि चैव।’ भ। का। ३-२२।]]