भूरि (bhUri)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 भूरि mfn.
   (-रिः-रिः-रि)
	 1. Much,  many.
	 2. Large,  great. Ind. Much,  ex-
ceeding.
	 m.
  (-रिः)
	 1. A name of VISHṆU.
	 2. BRAHMĀ.
	 3. ŚIVA 4.
Indra.
	 n.
  (-रि) Gold.
 E.
  भू to be,  क्रिन् Unādi aff.
  

Capeller Eng

English

 भू॑रि a.
  abundant,  much,  frequent,  numerous,  strong, 
mighty
 n.
  adv.
 

Yates

English

 भूरि (रः) 2.
m.
  Vishnu
 Brahmā
Shiva
 a day.
n.
  Gold.
a. Much.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

भूरि 	-	 bhUri 	-	 adj.
  	-	 abundant
अद्य भूरि भोजनम् 	-	 adyabhUribhojanam 	-	 sent.
  	-	 Todaywehaveagrandmeal.
भूरि 	-	 bhUri 	-	 adj.
  	-	  many
भूरि 	-	 bhUri 	-	 adj.
  	-	  strong
भूरि 	-	 bhUri 	-	 adj.
  	-	  frequent
भूरि 	-	 bhUri 	-	 adj.
  	-	  mighty
भूरि 	-	 bhUri 	-	 adj.
  	-	  numerous
भूरि 	-	 bhUri 	-	 adj.
  	-	  great
भूरि 	-	 bhUri 	-	 adj.
  	-	  considerate
भूरि 	-	 bhUri 	-	 adj.
  	-	  much
भूरि 	-	 bhUri 	-	 adj.
  	-	  important
भूरि 	-	 bhUri 	-	 f.
  	-	  intellect
भूरि 	-	 bhUri 	-	 f.
  	-	  reason
भूरि 	-	 bhUri 	-	 n.
  	-	  gold

Wilson

English

 भूरि
mfn.
   (-रिः-रिः-रि) Much,  many. ind. Much,  exceeding.
m.
 
(-रिः)
1 A name of VIṢṆU.
2 BRAHMĀ.
3 ŚIVA.
4 A day.
n.
  (-रि) Gold.
E.
  भू to be,  क्रिन् Uṇādi aff.
  

Apte

English

भूरि [bhūri],  a.
  [भू-क्रिन् U.*
  4.65] Much,  abundant,  numerous,  copious
 प्रेङ्खद्भूरिमयूख ... Māl.
 6.5. भूरिभार- भराक्रान्तो बाधति स्कन्ध एष ते । न तथा बाधते स्कन्धो यथा बाधति बाधते ॥ Subhāṣ.

Great,  large. m.
  

An epithet of &Viṣṇu.

Of Brahman. 

Of Śiva. 

Of Indra. f.
   Reason,  intellect. n.
   Gold. ind.
  

Very much,  exceedingly
 नवाम्बुभिर्भूरि विलम्बिनो घनाः Ś.*
  5.12.

Frequently,  oft
 en,  repeatedly. Comp.
   -कालम् ind.
  for a long time. -कृत्वस् ind.
  many times,  repeatedly
 मर्मृज्मा ते तन्वं भूरि कृत्वः Ṛv.3.18.4. -गन्धा a particular perfume. -गमः an ass. -गुण a.
 

multiplying greatly.

bearing manifold fruit. -तेजस (-स्) a.
  possessed of great lustre. (m.  ) fire. -द a.
  liberal.-दक्षिण a.
 

attended with rich presents or rewards.

giving liberal rewards,  munificent. -णः N.
  of Viṣṇu
 कपीन्द्रो भूरिदक्षिणः V.Sah. -दानम् liberality.-धन a.
  wealthy. -धामन् a.
  possessed of great lustre or energy. -प्रयोग a.
  frequently used,  in common use (as a word). -प्रेमन् m.
  the ruddy goose. -फेना a species of plant,  सप्तला (Mar.  शिकेकाई). -भाग a.
  wealthy,  prosperous
 अद्येश नो वसतयः खलु भूरिभाग । यः सर्वदेवपितृभूतनृ- देवमूर्तिः Bhāg.*
  1.48.25. -भोज a.
  having many enjoyments. -मायः a jackal or fox. -रसः the sugar-cane.-रामः a donkey,  ass. -लाभः a great gain.  -विक्रम a.
  very brave,  a great warrior. -दृष्टिः f.
  a heavy rain. -व्यय a.
  spending much
 lavish in expenditure
 भूरिव्यया प्रचुरवित्तसमागमा च वेश्याङ्गनेव नृपनीतिरनेकरूपा Pt.*
  1.425.-श्रवस् m.
  N.
  of a warrior on the Kaurava side slain by Sātyaki.

Apte 1890

English

 भूरि a. [भू-क्रिन् Uṇ. 4. 65.] 1 Much,  abundant,  numerous,  copious. 
2 Great,  large. 
m. 1 An epithet of Viṣṇu. 
2 Of Brahman. 
3 Of Śiva. 
4 Of Indra. 
n. Gold. 
ind. 1 Very much,  exceedingly, 
 नवांबुभिर्भूरि विलंबिनो घनाः Ś. 5. 12. 
2 Frequently,  often,  repeatedly. 
Comp. 
गमः an ass. 
तेजस (स्) a. possessed of great lustre. (
m.) fire. 
द a. liberal. 
दक्षिण a. {1} attended with rich presents or rewards. {2} giving liberal rewards,  munificent. 
दानं liberality. 
धन a. wealthy. 
धामन् a. possessed of great lustre or energy. 
प्रयोग a. frequently used,  in common use (as a word). 
प्रेमन् m. the ruddy goose. 
भाग a. wealthy,  prosperous. 
मायः a jackal or fox. 
रसः the sugar-cane. 
लाभः a great gain. 
विक्रम a. very brave,  a great warrior. 
वृष्टिः f. a heavy rain. 
व्यय a. spending much
 lavish in expenditure
 Pt. 1. 425. 
श्रवस् m. N. of a warrior on the Kaurava side slain by Sātyaki. 

Monier Williams Cologne

English

 भू॑रि a mfn.
   much,  many,  abundant,  frequent,  numerous,  great,  important,  strong,  mighty,  RV.
   &c.
   &c.
  

 भू॑रि ind.
  much,  abundantly,  greatly,  often,  frequently,  ib. (भू॑रि कृ॑त्वस्,  many times,  repeatedly,  RV.
   iii,  18,  4)

 भू॑रि m.
  N.
  of Brahmā or Viṣṇu or Śiva,  L.
 

 of a son of Soma-datta (king of the Bālhikas),  MBh.
  
 Hariv.
 
 Pur.

 भू॑रि m.
  n.
  gold,  L.
 

 भू॑रि f.
  (cf.   Pāli bhūrī) reason,  intellect,  Lalit.
  

 भूरि b &c.
   See col. 1.

Monier Williams 1872

English

 भूरि,  इस्,  इस्,  इ (according to some contracted fr.
बहु-रै or बहु-रि),  much,  many,  numerous, 
abundant,  copious,  frequent
 great,  large,  strong, 
mighty
 (इस्),  m. an epithet of Brahmā
 of Viṣṇu
of Śiva
 of Indra
 N. of a man
 of a son of Soma-
datta (king of the Bālhīkas,  cf. भौर)
 (इ),  n.
gold [cf. भौरिक]
 (इ),  ind. much,  abundantly, 
exceedingly,  often,  frequently,  repeatedly.
—भूरि-
कर्मन्,  आ,  आ,  अ,  doing much,  performing many
exploits,  very busy (Ved.)
 making many oblations.
—भूरि-कालम्,  ind. for a long time.
—भूरि-
गन्धा,  f. a particular perfume (= पुरा).
—भूरि-
गम,  अस्,  m. ‘much-going, ’ an ass.
—भूरि-गु, 
उस्,  उस्,  उ (गु = गो),  Ved. having many oxen,  rich
in herds.
—भूरि-चक्षस्,  आस्,  आस्,  अस्,  Ved. ‘much-
seeing, ’ affording manifold appearances or aspects
(said of the sun).
—भूरि-ज,  आस्,  m. pl.,  Ved. many
(sons) born at the same time.
—भूरि-जन्मन्,  आ, 
आ,  अ,  Ved. having many births.
—भूरि-ज्येष्ठ, 
अस्,  m.,  N. of a son of king Vi-cakṣus.
—भूरि-
तर,  अस्,  आ,  अम्,  more,  more abundant,  more nu-
merous.
—भूरि-ता,  f. muchness,  numerousness,  mul-
titude.
—भूरि-तेजस्,  आस्,  आस्,  अस्,  of great splendor
or brightness,  very glorious
 (आस्),  m.,  N. of a
prince.
—भूरि-तेजस,  अस्,  आ,  अम्,  possessing great
splendor
 (अस्),  m. an epithet of fire.
—भूरि-तोक, 
अस्,  आ,  अम्,  having many children.
—भूरि-द,  अस्, 
आ,  अम्,  ‘much-giving, ’ liberal,  munificent.
—भूरी-
दक्षिण,  अस्,  आ,  अम्,  attended with rich presents or
liberal rewards
 bestowing large presents to Brāh-
mans at a sacrifice,  &c.
 giving liberal rewards, 
liberal
 (अम्),  ind. with rich offerings or liberal
presents.
—भूरि-दा,  आस्,  आस्,  अम्,  Ved. ‘much-giv-
ing, ’ very liberal,  munificent.
—भूरि-दात्र,  अस्,  आ, 
अम्,  Ved. rich in gifts or weapons (rt. 1. दा or 3. दा).
—भूरि-दान,  अम्,  n. great liberality,  much-giving.
—भूरि-दावन्,  आ,  वरी,  अ,  ‘much-giving, ’ a muni-
ficent giver,  very liberal,  (compar. भूरिदावत्-तर,  a
more munificent giver,  cf. Pāṇini VIII. 2,  17,  Vārt. 2.)
—भूरि-दुग्धा,  f. ‘having much milk, ’ the plant
Tragia Involucrata.
—भूरि-द्युम्न,  अस्,  m. ‘pos-
sessing great glory, ’ N. of a pious prince (son of Vīra-
dyumna)
 N. of the sons of two Manus,  (also read
भूरि-धामन्।)
—भूरि-धन,  अस्,  आ,  अम्,  Ved.
having much wealth,  rich in property.
—भूरि-धा-
मन्,  आ,  म्नी,  अ,  possessing great splendor,  splendid, 
bright
 full of energy,  having great might
 (आ),  m., 
N. of a son of the ninth Manu.
—भूरि-धायस्, 
आस्,  आस्,  अस्,  Ved. ‘much-nourishing, ’ abundantly satis-
fying,  much-supporting (said of Parjanya and Soma).
—भूरि-धार,  अस्,  आ,  अम्,  Ved. ‘much-showering, ’
yielding abundant rays.
—भूरि-निधन,  अस्,  आ,  अम्, 
having various terminations.
—भूरि-पत्त्र,  अस्,  m.
‘many-leaved, ’ a species of Andropogon (= उखर्-
वल).
—भूरि-पलित-दा,  f. [cf. पलित],  a species
of shrub (= पाण्डुर-फली).
—भूरि-पाणि,  इस्,  इस्, 
इ,  Ved. many-handed.
—भूरि-पादात,  अस्,  आ,  अम्, 
possessing many foot-soldiers,  having much infantry.
—भूरि-पाश,  औ,  m. du.,  Ved. ‘holders of many
fetters, ’ an epithet of Mitra and Varuṇa
 (Sāy. =
प्रभूत-बन्धन-साधन-पाशोपेतौ।)
—भू-
रि-पुष्पा,  f. ‘many-blossomed, ’ fennel,  Anethum
Sowa (= शत-पुष्पा).
—भूरि-पोषिन्,  ई,  इणी,  इ, 
Ved. ‘much-nourishing, ’ cherishing multitudes.
—भू-
रि-प्रयोग,  अस्,  आ,  अम्,  having many uses,  variously
used or applied,  in common use
 (अस्),  m.,  N. of a
dictionary of synonyms by Padmanābha-datta.
—भू-
रिप्रयोग-त्व,  अम्,  n. the state of being much
used,  general applicability.
—भूरि-प्रेमन्,  आ,  m.
‘full of affection, ’ the ruddy goose,  Anas Casarca
[cf. चक्र-वाक।]
—भूरि-फेना,  f. ‘having much
exudation, ’ a species of plant commonly called Cher-
maghās.
—भूरि-बल,  अस्,  m. ‘having much
strength, ’ N. of a son of Dhṛta-rāṣṭra
 (आ),  f. a
species of plant (= अति-बला).
—भूरि-भाग,  अस्, 
आ,  अम्,  having great good fortune,  prosperous.
—भूरि-भार,  अस्,  आ,  अम्,  Ved. ‘much-weighted, ’
heavily laden.
—भूरि-भोज,  अस्,  आ,  अम्,  having
much enjoyment.
—भूरि-मल्ली,  f. a species of
plant (= अम्ब-ष्ठा
 cf. भूरि-मूलिका).
—भू-
रि-माय,  अस्,  m. ‘possessed of much deceit, ’ a jackal.
—भूरि-मूल,  अस्,  आ,  अम्,  Ved. ‘many-rooted, ’
rich in roots.
—भूरि-मूलिका,  f. ‘many-rooted, ’ a
species of plant (= अम्ब-ष्ठा).
—भूरि-रस,  अस्, 
m. ‘having much juice, ’ the sugar-cane.
—भूरि-
रेतस्,  आस्,  आस्,  अस्,  Ved. ‘many-germed, ’ rich in germ
or seed,  prolific,  much-fructifying.
—भूरि-लग्ना, 
f. the plant Clitoria Ternatea (having white flowers).
—भूरि-लाभ,  अस्,  आ,  अम्,  having much profit, 
very profitable
 (अस्),  m. great gain.
—भूरि-वर्-
पस्,  आस्,  आस्,  अस्,  Ved. ‘many-shaped, ’ presenting many
appearances.
—भूरि-वसु,  उस्,  m.,  N. of a minister
or councillor
 of a Brāhman.
—भूरि-वार,  अस्,  आ, 
अम्,  Ved. rich in gift
 (Sāy. = यजमानैर् बहु-
वारं वरणीय,  cf. पुरु-वार।)
—भूरि-विक्र-
म,  अस्,  आ,  अम्,  having great valour,  very brave.
—भूरि-वियोग,  अस्,  आ,  अम्,  having many separa-
tions,  causing numerous separations.
—भूरि-वृष्टि, 
इस्,  f. excessive rain.
—भूरि-वेतस,  अस्,  आ,  अम्,  hav-
ing many canes or reeds,  very reedy.
—भूरि-शस्, 
ind. manifoldly,  variously,  in many ways.
—भूरि-
शृङ्ग,  अस्,  आ,  अम्,  Ved. many-horned.
—भूरि-
श्रम,  अस्,  m. great fatigue.
—भूरि-श्रवस्,  आस्, 
m. ‘very renowned, ’ N. of a son of Soma-datta (king
of the Bālhīkas).
—भूरि-श्रेष्ठिक,  N. of a
building in Benares
 (also read भूरि-श्रेष्ठक।)
—भूरि-षह् or भूरि-षाह्,  ट्,  m.,  Ved. (a
chariot) bearing or carrying much (Sāy. = भूरि-
भारस्य सोढा).
—भूरि-षेण,  अस्,  m. ‘having
many armies, ’ N. of a man
 of a son of the tenth
Manu
 of the king Śaryāti.
—भूरि-स्थात्र,  अस्, 
आ,  अम्,  Ved. having many stations,  being at many
places or spots.
—भूरि-हन्,  आ,  m. ‘many-killer, ’
N. of an Asura.
—भूर्य्-अक्ष,  अस्,  ई,  अम्,  Ved.
many-eyed.
—भूर्य्-आसुति,  इस्,  इस्,  इ,  Ved. much-
excited,  much-exciting
 (Sāy.) having much Soma
poured forth (= बहुषु देशेषु सोम आसूयते or
बहूनि सोमादि-हवींष्य् आसूयन्ते इति तादृशः).
—भूर्य्-ओजस्,  आस्,  आस्,  अस्,  Ved. having great power, 
very vigorous.

Macdonell

English

 भूरि bhū́-ri,  a.
  [having existent wealth: rai] 🞄abundant,  copious
 great,  much
 frequent,  numerous
 🞄vast,  mighty
 ad. abundantly,  much,  🞄greatly
 m.
  ep. of Viṣṇu and 🞄Indra
 N..

Benfey

English

 भूरि भूरि (probably बहु-रै,  n.
 , 
i. e. बहु-रि), 
 I. adj.
  Much,  Pañc.
i. d. 23
 many,  Rājat. 5,  215
 Kathās.
22,  96.
 II. adv.
 1. Much,  exceeding, 
Pañc. i. d. 213
 Bhartṛ. 2,  62.
 2.
Frequently,  repeatedly,  Chr. 287,  2 =
Rigv. i. 48,  2.
 III. m.
 
 1. Brahman. 
 2. Viṣṇu.
 3. Śiva.
 4. A day.
 IV.
n.
  Gold.

Hindi

बहुत,  महान

Apte Hindi

Hindi

भूरि
वि* - भू+क्रिन्
"बहुत,  प्रचार,  असंख्य,  यथेष्ट"

भूरि
वि* - भू+क्रिन्
"बड़ा,  विस्तृत"

भूरि
पुं*
  - भू+क्रिन्
विष्णु का विशेषण

भूरि
पुं*
  - भू+क्रिन्
ब्रह्मा का विशेषण

भूरि
पुं*
  - भू+क्रिन्
शिव का विशेषण

भूरि
पुं*
  - भू+क्रिन्
इन्द्र का विशेषण

भूरि
नपुं*
   - भू+क्रिन्
सोना

भूरि
अव्य* - -
"बहुत अधिक,  अत्यधिक"

भूरि
अव्य* - -
"बार-बार,  प्रायः"

भूरि
वि* - भू+क्रिन्
"बहुत,  पुष्कल,  असंख्य,  पुष्कल"

L R Vaidya

English

 BUri {% (I) a. %} 1. Much,  numerous,  abundant
 2. great,  large.

 BUri {% (II) m. %} 1. An epithet of Brahman (m.)
of Vishṇu
of Śiva
of Indra.

 BUri {% (III) n. %} Gold.(भूरि is used as an indeclinable in the sense of- (1) exceedingly,  much,  भूरिविदारिताननः Rt.i.14
 (2) frequently,  often.)

Bopp

Latin

 भूरि multus,  praesertim in initio compp. e. c. भूरितेजस् ma-
gnum splendorem,  magnam vim habens. MAH. 1. 3849.
v. sq. (Huc traxerim gr. μῡϱίος,  mutato भ् in nasalem
ejusdem organi
 huc etiam trahi possent hib. mor et lat.
mul-tus,  nisi pertinent ad पुरु q. v.)

Anekartha-Dvani-Manjari

Sanskrit

भूरि
क्ली
भूरि,  प्रचुर,  काञ्चन
प्रचुरं भूरि विज्ञेयं भूरि काञ्चनमेव च ।
verse 2.1.1.69
page 0012

Edgerton Buddhist Hybrid

English

 bhūri,  f. (= Pali id. or °rī
 cf. Renou,  JA 1939 〔p. 384 n. 1〕),  intelligence: vidyā udapāsi buddhir ud° bhūrir ud° Mv 〔iii.332.14,  17,  19〕
 (vidyodapādi) bhūrir uda° medhoda° LV 〔348.3,  18〕
 so with utpannā for uda° 〔417.17〕. Cf. next.

Lanman

English

 bhū́ri,  a. abundant
 much. [√bhū,  1191:
cf. bhūyāṃs.]

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 भूरि (wohl f.
 vgl. भूरी im Pāli) Verstand,  Intellekt,  Lalit. 444,  1
 445,  12.

Wordnet

Sanskrit

Synonyms:
  सुवर्णम्,  स्वर्णम्,  कनकम्,  हिरण्यम्,  हेम,  हाटकम्,  काञ्चनम्,  तपनीयम्,  शातकुम्भम्,  गाङ्गेयम्,  भर्मम्,  कर्वरम्,  चामीकरम्,  जातरूपम्,  महारजतम्,  रुक्मम्,  कार्तस्वरम्,  जाम्बुनदम्,  अष्टापदम्,  शातकौम्भम्,  कर्चुरम्,  रुग्मम्,  भद्रम्,  भूरि,  पिञ्जरम्,  द्रविणम्,  गैरिकम्,  चाम्पेयम्,  भरुः,  चन्द्रः,  कलधौतम्,  अभ्रकम्,  अग्निबीजम्,  लोहवरम्,  उद्धसारुकम्,  स्पर्शमणिप्रभवम्,  मुख्यधातु,  उज्ज्वलम्,  कल्याणम्,  मनोहरम्,  अग्निवीर्यम्,  अग्नि,  भास्करम्,  पिञजानम्,  अपिञ्जरम्,  तेजः,  दीप्तम्,  अग्निभम्,  दीप्तकम्,  मङ्गल्यम्,  सौमञ्जकम्,  भृङ्गारम्,  जाम्बवम्,  आग्नेयम्,  निष्कम्,  अग्निशिखम्
noun
 
धातुविशेषः-पीतवर्णीयः धातुः यः अलङ्कारनिर्माणे उपयुज्यते।
 "सुवर्णस्य मूल्यं वर्धितम्।"

Sanskrit Tibetan

Tibetan

khengs pa
१) अहंकार २) उन्नत ३) कर्कश ४) गर्व ५) गर्वित ६) दम्भ ७) पूर ८) पूर्ण ९) भूरि १०) मान ११) मानिन् १२) संचन्न १३) स्तब्ध १४) स्तम्भ

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
स्याद्रूप्यं कलधौतताररजतश्वेतानि दुर्वर्णकं
खर्जूरं च हिमांशुहंसकुमुदाभिख्यं सुवर्णं पुनः ।
स्वर्णं हेमहिरण्यहाटकवसून्यष्टापदं काञ्चनं
कल्याणं कनकं महारजनरैगाङ्गेयरुक्माण्यपि ॥ १०४३ ॥
कलधौतलोहोत्तमवह्निबीजान्यपि गारुडं गैरिकजातरूपे ।
तपनीयचामीकरचन्द्रभर्मार्जुननिष्ककार्तस्वरकर्बुराणि ॥ १०४४ ॥
जाम्बूनदं शातकुम्भं रजतं भूरि भूत्तमम् ।
-wordlist-
 
रूप्य (क्ली),  कलधौत (क्ली),  तार (क्ली),  रजत (क्ली),  श्वेत (क्ली),  दुर्वर्णक (क्ली),  खर्जूर (क्ली),  हिमांश्वाह्वय (क्ली),  हंसाह्वय (क्ली),  कुमुदाह्वय (क्ली),  सुवर्ण (पुंक्ली),  स्वर्ण (पुंक्ली),  हेमन् (क्ली),  हेम (पुंक्ली),  हिरण्य (पुंक्ली),  हाटक (पुंक्ली),  वसु (क्ली),  अष्टापद (पुंक्ली),  काञ्चन (क्ली),  कल्याण (क्ली),  कनक (क्ली),  महारजन (क्ली),  रै (पुंस्त्री),  गाङ्गेय (क्ली),  रुक्मन् (क्ली),  कलधौत (क्ली),  लोहोत्तम (क्ली),  वह्निबीज (क्ली),  गारुड (क्ली),  गैरिक (क्ली),  जातरूप (क्ली),  तपनीय (क्ली),  चामीकर (क्ली),  चन्द्र (पुंक्ली),  भर्मन् (क्ली),  अर्जुन (क्ली),  निष्क (क्ली),  कार्तस्वर (क्ली),  कर्बुर (क्ली),  जाम्बूनद (क्ली),  शातकुम्भ (क्ली),  रजत (क्ली),  भूरि (क्ली),  भूत्तम (क्ली)

--source--
 
परःशताद्यास्ते येषां परा संख्या शतादिकात् ।
प्राज्यं प्रभूतं प्रचुरं बहुलं बहु पुष्कले ॥ १४२५ ॥
भूयिष्ठं पुरुहं भूयो भूर्यदभ्रं पुरु स्फिरम् ।
-wordlist-
 
परःशताः (पुंब),  परःसहस्राः (पुंब),  परोलक्षाः (पुंब),  प्राज्य (क्ली),  प्रभूत (क्ली),  प्रचुर (क्ली),  बहुल (क्ली),  बहु (क्ली),  पुष्कल (क्ली),  भूयिष्ठ (क्ली),  पुरुह (क्ली),  भूयस् (क्ली),  भूरि (क्ली),  अदभ्र (क्ली),  पुरु (क्ली),  स्फिर (क्ली)

अभिधानचिन्तामणिपरिशिष्टम्

Sanskrit

--source--
 
धनदे निधनाक्षः स्यान्महासत्त्वः प्रमोदितः ॥ ३८ ॥
रत्नगर्भ उत्तराशाधिपतिः सत्यसंगरः ।
धनकेलिः सुप्रसन्नः परिविद्धोऽलका पुनः ॥ ३९ ॥
वसुप्रभा वसुसारा शंकरे नन्दिवर्धनः ।
बहुरूपः सुप्रसादो मिहिराणोऽपराजितः ॥ ४० ॥
कङ्कटीको गुह्यगुरुर्भगनेत्रान्तकः खरुः ।
परिणाहो दशबाहुः सुभगोऽण्वेकलोचनः ॥ ४१ ॥
गोपालो वरवृद्धोऽहिपर्यङ्कः पांसुचन्दनः ।
कूटकृन्मन्दरमणिर्नवशक्तिर्महाम्बकः ॥ ४२ ॥
कोणवादी शैलधन्वा विशालाक्षोऽक्षतस्वनः ।
उन्मत्तवेषः शवरः सिताङ्गो धर्मवाहनः ॥ ४३ ॥
महाकान्तो वह्निनेत्रः स्त्रीदेहार्धो नृवेष्टनः ।
महानादो नराधारो भूरिरेको दशोत्तमः ॥ ४४ ॥
यौटी यौटीङ्गोऽर्धकूटः समिरो धूम्रयोगिनौ ।
उलन्दो जयतः कालो जटाधरदशाव्ययौ ॥ ४५ ॥
संध्यानाटी रेरिहाणः शङ्कुश्च कपिलाञ्जनः ।
जगद्द्रोणिरर्धकालो दिशांप्रियतमोऽतलः ॥ ४६ ॥
जगत्स्रष्टा कटाटङ्वः कटप्रूहीरहृत्कराः ।
-wordlist-
 
निधनाक्ष (पुं),  महासत्त्व (पुं),  प्रमोदित (पुं),  रत्नगर्भ (पुं),  उत्तराशाधिपति (पुं),  सत्यसङ्गर (पुं),  धनकेलि (पुं),  सुप्रसन्न (पुं),  परिविद्ध (पुं),  वसुप्रभा (स्त्री),  वसुसारा (स्त्री),  नन्दिवर्धन (पुं),  बहुरूप (पुं),  सुप्रसाद (पुं),  मिहिराण (पुं),  अपराजित (पुं),  कङ्कटीक (पुं),  गुह्यगुरु (पुं),  भगनेत्रान्तक (पुं),  खरु (पुं),  परिणाह (पुं),  दशबाहु (पुं),  सुभग (पुं),  अनेकलोचन (पुं),  गोपाल (पुं),  वरवृद्ध (पुं),  अहिपर्यङ्क (पुं),  पांसुचन्दन (पुं),  कूटकृत् (पुं),  मन्दरमणि (पुं),  नवशक्ति (पुं),  महाम्बुक (पुं),  कोणवादिन् (पुं),  शैलधन्वन् (पुं),  विशालाक्ष (पुं),  क्षतस्वन (पुं),  उन्मत्तवेष (पुं),  शबर (पुं),  शिताङ्ग (पुं),  धर्मवाहन (पुं),  महाकान्त (पुं),  वह्निनेत्र (पुं),  स्त्रीदेहार्द्ध (पुं),  नृवेष्टन (पुं),  महानाद (पुं),  नराधार (पुं),  भूरि (पुं),  एकादशोत्तम (पुं),  जोटिन् (पुं),  जोटीङ्ग (पुं),  अर्धकूट (पुं),  समिर (पुं),  धूम्र (पुं),  योगिन् (पुं),  उलन्द (पुं),  यजत (पुं),  काल (पुं),  जटाधर (पुं),  दशाव्यय (पुं),  सन्ध्यानाटिन् (पुं),  रेरिहाण (पुं),  शङ्कु (पुं),  कपिलाञ्जन (पुं),  जगद्रोणि (पुं),  अर्धकल (पुं),  दिशांप्रियतम (पुं),  अतल (पुं),  जगत्स्रष्टा (पुं),  कटाटङ्क (पुं),  कटप्रू (पुं),  हीरहृत् (पुं),  कर (पुं)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

हेमन्
हेमन्,  स्वर्ण,  जातरूप,  सुवर्ण,  भर्मन्,  रुक्म,  हाटक,  शातकुम्भ,  गाङ्गेय,  गैरिक,  भूरि,  चन्द्र,  रै,  कल्याण,  निष्क,  अष्टापद,  जाम्बूनद,  हिरण्य,  कनक,  महारजत,  काञ्चन,  कार्तस्वर,  चामीकर,  कर्बुर,  तपनीय
हेम स्वर्णं जातरूपं सुवर्णं, 
भर्मं रुक्मं हाटकं शातकुम्भम् ।
गाङ्गेयं स्याद्गैरिकं भूरि चन्द्रं, 
राः कल्याणं निष्कमष्टापदं च ॥ १७३ ॥
जाम्बूनदं हिरण्यं कनकमहारजतकाञ्चनानि स्युः ।
कार्तस्वरचामीकरकर्बुरतपनीयनामानि ॥ १७४ ॥
verse 2.1.1.173
page 0022

प्राज्य
प्राज्य,  भूरि,  प्रभूत,  प्रचुर,  बहुल,  बहु,  पुरुज,  पुष्कल,  पुष्ट,  अदभ्र
प्राज्यं भूरि प्रभूतं च प्रचुरं बहुलं बहु ।
पुरुजं पुष्कलं पुष्टमदभ्रमभिधीयते ॥ ७०१ ॥
verse 4.1.1.701
page 0081

नाममाला

Sanskrit

अदभ्र,  भूरि,  भूयिष्ठ,  बंहिष्ठ,  बहुल,  बहु,  प्रचुर,  नैक,  आनन्त्य,  प्राज्य,  प्राभूत,  पुष्कल
अदभ्रं भूरि भूयिष्ठं बंहिष्ठं बहुलं बहु ।
प्रचुरं नैकमानन्त्यं प्राज्यं प्राभूतपुष्कलम् ॥ १९१ ॥
verse 0.1.1.191
page 0090

Mahabharata

English

Bhūri (son of Somadatta according to VP. and Hariv.). § 232 (Svayaṃvarap.): I,  186,  6995 (present with Somadatta,  Bhūriśravas,  and Śala at the svayaṃvara of Kṛshṇā).--§ 287 (Rājasūyikap.): II,  34,  1267 (comes with the same to the rājasūya of Yudhishṭhira).--§ 593 (Abhimanyuv.): VII,  37,  1589.--§ 600 (Ghaṭotkacav.): VII,  158,  7031
 165,  7361 (Kauravaḥ
 attacks Śaineya,  i.e. Sātyaki)
 166,  7397 (attacks Śaineya).--§ 795 (Svargārohaṇap.): XVIII,  5,  163. Cf. Kaurava.

पुराणम्

English

भूरि १ / BHŪRI I. A king of the kuru dynasty. somadatta,  king of the kuru dynasty had three sons,  bhūri,  bhūriśravas and śala.(1) In agnipurāṇa,  Chapter 278,  we see another statement that śantanu,  king of the Lunar dynasty,  had three sons,  devāpi,  bālhīka and Somada and of them Bālhika had four sons,  somadatta,  bhūri,  bhūriśravas and śala.) In M.B. Ādi Parva,  Chapter 185,  we read that they had attended the svayaṁvara of draupadī and in Sabhā Parva,  Chapter 94 it is said that they had taken part in Yudhiṣṭhira's rājasūya. In droṇa parva,  Chapter 166,  we read that this King bhūri was slain by sātyaki during the war between kauravas and pāṇḍavas. After death,  bhūri obtained a place with the Viśvedevas. (M.B. Svargārohaṇa Parva,  Chapter 5,  Verse 16).

भूरि २ / BHŪRI II. A son of the sage śuka. Vyāsa's son,  śuka married pīvarī,  the daughter of pitṛs. She had four sons by śuka,  who were named kṛṣṇa,  gauraprabha,  bhūri and devaśruta,  and a daughter named kīrti. (devī bhāgavata,  Prathama skandha).

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 भूरि,  क्ली,
   (भवति भूयते वेति । भू + “अदि-शदिभूशुभिभ्यः क्रिन् ।” उणा० । ४ । ६५ । इतिक्रिन् ।) स्वर्णम् । इत्यमरः । ३ । १ । ६३ ॥

 भूरिः,  पुं,
   (भवतीति । भू + “अदिशदिभूशुभिभ्यः ।”उणा० ४ । ६५ । इति क्रिन् ।) विष्णुः । ब्रह्मा ।शिवः । इति मेदिनी । रे,  ७३ ॥
 वासवः । इतिशब्दरत्नावली ॥
 (सोमदत्तस्य पुत्रभेदः । यथा, महाभारते । १ । १८७ । १४ ।“कौरव्यः सोमदत्तश्च पुत्त्राश्चास्य महारथाः ।समवेतास्त्रयः शूरा भूरिर्भूरिश्रवाः शलः ॥
”)प्रचुरे,  त्रि । इत्यमरः । ३ । १ । ६३ ॥
 (यथा, ऋग्वेदे । ७ । ४ । २ ।“संयोवनायुवते शुचिदन्भूरिचिदन्नासमिदत्ति सद्यः ॥
”)

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 भूरि त्रि०
  भू--क्रिन् । १ विष्णौ २ शिवे ३ इन्द्रे च मेदि० ।४ स्वर्णे न०
  शब्दरत्ना० बहु--रि भ्वादेशः ५ प्रचुरे त्रि०
  अमरः६ सोमदपुत्रभेदे पु०
  भा० आ० १८६ अ० । शिवा० अषत्येअण् । भौर भूरेरपत्ये पुंस्त्री० ।

Capeller

German

 भू॑रि viel,  groß,  reich,  häufig,  gewaltig
(oft
°—). n.
  adv.)

Grassman

German

 bhū́ri,  a. [von bhū],  1〉 viel,  zahlreich
 2〉 viel,  reichlich,  gross
 3〉 häufig
 4〉 gross,  gewaltig von Göttern
 5〉 n.,  adverbial oft,  vielfach
 6〉 n.,  adv. reichlich,  in grosser Fülle,  in hohem Grade
 7〉 bhū́ri kṛ́tvas viele Male,  oft.
-im 2〉 vā́jam {312, 8}
 vásvas rāśím {316, 8}. — 4〉 cárantam gárbham {185, 2}.
-i [s.] 2〉 kártuam {10, 2}
 vāmám {124, 12}
 {505, 6}
 {512, 4}
 {868, 8}
 saúbhayam {48, 9}
 vīríam {57, 5}
 {1024, 1}
 dyumnám {73, 4}
 vásu {81, 6}
 {652, 8}
 puṣṭám {103, 5}
 ā́gas {220, 5}
 mánma {307, 2}
 śastám {665, 2}
 ójas {834, 9}
 bhójanam {278, 3}
 várpas {292, 9}
 duṣkṛtám {926, 7}
 ohne Subst. viel,  vieles {81, 2} (parādadís)
 {120, 10} (cākana)
 {165, 7} (cakartha)
 {316, 10} (dā́tave yád)
 {328, 20} (dehi,  ā́ bhara,  ditsasi) {666, 25} (dāváne)
 {905, 1} (attas)
 {951, 3} (aveśáyantīm)
 {665, 38} (āvayas)
 grosse Menge {874, 7} (práti hanmi). — Mit dem Gen. bhū́ri paśvás (viel des Viehes) {288, 15}
 {442, 12}
 {454, 5}
 dhāsés {291, 1}. — 3〉 sádanam {265, 9}. — 5〉 cyavanta {48, 2}
 supārā́sas {273, 8}
 á caret úpa {300, 9}
 {383, 14} cakṛvā́n
 havate {538, 6}. — 6〉 áva bhāti {154, 6}
 iṣayema {185, 9}
 rājati {488, 19}
 dhatte {643, 21}
 vāvṛdhus {671, 10}
 ichán {872, 3}. — 7〉 {252, 4}.
-es [G.] 2〉 ī́śānas {61, 15}
 ī́śānam {652, 14}
 dātā́ram {224, 2}{224, 12}
 satas bhávatas ca {96, 7} (gopā́m)
 tánayasya {221, 5}
 bhúvanasya {224, 9}
 {611, 2}
 rāyás {270, 10}
 duritásya {273, 8}
 vāmásya {454, 2}
 vasaviasya {501, 1}
 kṣáyasya {512, 6}
 amṛ́tasya {520, 6}
 saúbhagasya {537, 8}
 ánṛtasya {576, 5}
 yávasasya {609, 2}
 suvitásya {616, 2}
 dattásya {665, 42}. — 4〉 váruṇasya {184, 3}
 {219, 1}. [Page953]
-ayas 1〉 krátavas {55, 8}.
-īṇi 1〉 {165, 7} (kṛṇávāma)
 bhadrā́ {166, 10}
 ánīkā {253, 4}
 nā́ma {254, 3}
 vṛtrā́ {313, 19}
 {535, 4}.
-i [pl.] 1〉 nā́ma {357, 10}
 {631, 5}
 āhávanāni {517, 17}
 {524, 5}
 ánnā {520, 2}
 sávanā {538, 6}
 ukthā́ni {572, 23}
 sthirā́ {639, 20}
 jyótīṃṣi {671, 12}
 vṛtrā́ {699, 4}
 vṛtrā́ṇi {709, 2}
 {909, 7}
 duritā́ {706, 15}
 tánayāni {803, 6}
 sakhiā́ni {939, 9}
 yudhéniāni {946, 5}{946, 6}
 pratimā́nāni {946, 5}.
-ibhis 1〉 {864, 4} Gegensatz dabhrébhis {837, 5}
 ṛ́ṣibhis {679, 14}.
-iṣu (ā́gaḥsu) {665, 34}.

 952, 15.b v. u.: {224, 12} st. {224, 2}

 953, 6.b: {946, 6} st. {946, 5}

 bhū́ri:
-i [s.] 2〉 {33, 3}.

Burnouf

French

 भूरि भूरि a. (? contraction de बहुरि) nombreux, 
abondant. -- À l'ac. beaucoup. -- S. m.
  un jour.
		 Brahmā
 Viṣṇu, 
Śiva. -- S. n.
  or.
		 Gr.
μυρίος.
भूरिफेना f.
  esp. de plante.
भूरिमाय m.
  (माया) chacal.
भूरिशस् adv. bien des fois
 par groupes nombreux.

Stchoupak

French

 भूरि-
 a. nombreux,  abondant,  fréquent,  grand,  important 
 m.
  n.
  d'un
roi,  fils de
 Somadatta 
 -तर- compar. = भूयांस्- (et
cf.  भूयिष्ठ-) 
 -शस् de multiples manières,  diversement 
 -इ
adv. beaucoup,  abondamment,  etc.
°कर्मन्- a. qui a accompli beaucoup de rites ou de sacrifices.
°कालम् adv. pour longtemps.
°कृत्रिम-माणिक्यमय- -ई- a. qui consiste en un grand nombre de
faux rubis.
°गद्गदम् adv. en balbutiant ou en hoquetant beaucoup.
°तेजस्- a. très brillant ou glorieux 
 m.
  n.
  d'un prince 
 -अ- a.
(feu) très brillant.
°द- a. généreux,  libéral.
°दक्षिण- a. (Brâhmane) qui a reçu de riches présents 
 qui
récompense libéralement (not. les Brâhmanes) 
 -अम् en offrant de riches
présents ou récompenses.
°द्युम्न- m.
  n.
  de divers personnages.
°धामन्- a. très brillant ou puissant,  très énergique.
°पुत्र- a. qui a beaucoup de fils ou d'enfants.
°प्रयोग- a. (mot) d'usage courant.
°भी- a. qui implique un grand danger.
°भोज- a. qui jouit beaucoup.
°वर्चस्- a. doué d'un grand éclat.
°वसु- m.
  n.
  d'un ministre 
 d'un Brâhmane.
°विक्रम- a. doué d'une grande vaillance,  héroïque.
°व्यय- a. qui dépense beaucoup,  gaspilleur.
°श्रवस्- m.
  n.
  d'un roi (= भूरि-).
°षेण- m.
  n.
  de divers hommes.
°हन्- m.
  n.
  d'un Asura.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.