भुजङ्ग (bhujaGga)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दसागरः
EnglishHelp us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Spoken Sanskrit
Englishभुजङ्ग - bhujaGga - - serpent
सर्प - sarpa - - serpent
निःश्वसिति - niHzvasiti - verb - hiss [ like a serpent ]
दिप्तास्य - diptAsya - - serpent
लेलिह - leliha - - serpent
दृग्भू - dRgbhU - - serpent
उरग - uraga - - serpent
आशीविष - AzIviSa - - serpent
व्याल - vyAla - - serpent
द्विजिह्व - dvijihva - - serpent
पन्नग - pannaga - - serpent
अनिलाशन - anilAzana - - serpent
आभोग - Abhoga - - serpent
उरोगम - urogama - - serpent
कद्रुज - kadruja - - serpent
काकोदर - kAkodara - - serpent
काद्रवेय - kAdraveya - - serpent
कुम्भकार - kumbhakAra - - serpent
गोकर्ण - gokarNa - - serpent
दश्र - dazra - - serpent
भुजङ्ग - bhujaGga - - serpent
भुजङ्ग - bhujaGga - - paramour of a prostitute
भुजङ्ग - bhujaGga - - species of daNDaka metre
भुजङ्ग - bhujaGga - - snake
भुजङ्ग - bhujaGga - - dissolute friend of a prince
भुजङ्ग - bhujaGga - - serpent
भुजङ्ग - bhujaGga - - any constant companion of a prince
भुजङ्ग - bhujaGga - - snake
भुजङ्ग - bhujaGga - - lover
भुजङ्ग - bhujaGga - - serpent-demon
भुजङ्ग - bhujaGga - - keeper of a prostitute
भुजङ्ग - bhujaGga - - tin or lead
भुजङ्ग bhujaGga serpent
सर्प sarpa serpent
निःश्वसिति niHzvasiti verb hiss [ like a serpent ]
दिप्तास्य diptAsya serpent
लेलिह leliha serpent
दृग्भू dRgbhU serpent
उरग uraga serpent
आशीविष AzIviSa serpent
व्याल vyAla serpent
द्विजिह्व dvijihva serpent
पन्नग pannaga serpent
अनिलाशन anilAzana serpent
आभोग Abhoga serpent
उरोगम urogama serpent
कद्रुज kadruja serpent
काकोदर kAkodara serpent
काद्रवेय kAdraveya serpent
कुम्भकार kumbhakAra serpent
गोकर्ण gokarNa serpent
दश्र dazra serpent
Wilson
EnglishApte
Englishभुजङ्गः [bhujaṅgḥ], [भुजः सन् गच्छति गम्-खच् मुम् डिच्च]
A serpent, snake
भुजङ्गमपि कोपितं शिरसि पुष्पवद्धारयेत् 2.4.
A paramour, gallant
अभूमिरेषा भुजङ्गभङ्गिभाषितानाम् 196.
A husband or lord in general.
A catamite.
The dissolute friend of a king.
The constellation आश्लेषा.
The number 'eight'. -गी A serpent nymph.Comp. -इन्द्रः an epithet of Śeṣa, the lord of snakes.-ईशः an epithet of
Vāsuki.
of Śeṣa.
of Patañjali.
of the sage Piṅgala. -कन्या a young female snake. -प्रयातम् of a metre having each quarter of twelve syllables
भुजङ्गप्रयातं भवेद् यैश्चतुर्भिः V. Ratna. -भम् the asterism आश्लेषा. -भुज्
an epithet of 1 Garuḍa.
a peacock. -लता betel-pepper (ताम्बूली). -शिशुः a kind of बृहती metre. -संगता of a metre. -हन् an epithet of Garuḍa
see भुजगान्तक
Apte 1890
Englishभुजंगः [भुजः सन् गच्छति गम्-खच् मुम् डिच्च] 1 A serpent, snake
भुजगंमपि कोपिनं शिरसि पुष्पवद्धारयेत् Bh. 2. 4.
2 A paramour, gallant
अभूमिरेषा भुजंगभंगिभाषितानां K. 196.
3 A husband or lord in general.
4 A catamite.
5 The dissolute friend of a king.
6 The constellation आश्लेषा.
7 The number ‘eight’.
Comp.
इंद्रः an epithet of Śeṣa, the lord of snakes.
ईशः an epithet of {1} Vāsuki. {2} of Śeṣa. {3} of Patanjali. {4} of the sage Piṅgala.
कन्या a young female snake.
भं the asterism आश्लेष.
भुज् m. {1} an epithet of {1} Garuḍa. {2} a peacock.
लता betel-pepper (तांबूली).
हन् m. an epithet of Garuḍa
see भुजगांतक &c.
Monier Williams Cologne
EnglishMacdonell
EnglishBenfey
EnglishHindi
Hindiसाँप
Apte Hindi
Hindiभुजङ्गः
- "भुजः सन् गच्छति गम्+खच्, मुम् डिच्च"
"साँप, सर्प"
भुजङ्गः
- "भुजः सन् गच्छति गम्+खच्, मुम् डिच्च"
"उपपति, रसिया या सौन्दर्यप्रेमी "
भुजङ्गः
- "भुजः सन् गच्छति गम्+खच्, मुम् डिच्च"
"पति, प्रभु"
भुजङ्गः
- "भुजः सन् गच्छति गम्+खच्, मुम् डिच्च"
"लौंडा, इल्लती"
भुजङ्गः
- "भुजः सन् गच्छति गम्+खच्, मुम् डिच्च"
राजा का लम्पट मित्र
भुजङ्गः
- "भुजः सन् गच्छति गम्+खच्, मुम् डिच्च"
आश्लेषा नक्षत्र
भुजङ्गः
- "भुजः सन् गच्छति गम्+खच्, मुम् डिच्च"
आठ की संख्या
L R Vaidya
Englishभूतसङ्ख्या
Sanskrit८, अनीक, अनुष्टुभ्, अहि, इभ, उरग, करटिन्, करिन्, करेणु, कर्मन्, कुज्जर, गज, गहन, गह्वर, तक्ष, तनु, दन्तिन्, दिक्, दिग्गज, दिङ्नाथ, दिश्, दुरित, द्विप, द्विरद, धी, धीगुण, नाग, नागेन्द्र, पद्मी, पन्नग, पवनभुक्, पीलुक, पुष्करिन्, प्रधान, प्रभावक, फणिन्, बुद्धिगुण, भद्र, भुजग, भुजङ्ग, भुजङ्गम, भूति, मङ्गल, मतङ्गज, मति, मद, मातङ्ग, यूथप, वन, वसु, वारण, विषभृद्वपु, व्याल, श्रिय, सर्प, सिद्धगुण, सिद्धि, सिन्धुर, सुण्डिप, स्तम्बेरम, स्तम्भेरम, हस्तिन्
Anekartha-Dvani-Manjari
Sanskritअहि
पु
अहि, दैत्यविशेष, सूर्य, अध्वज, भुजङ्ग, सिंहिकासूनु
अहिर्दैत्यविशेषः स्यात् सूर्योऽहिरहिरध्वजः ।
भुजङ्गोऽहिः समाख्यातः सिंहिकासूनुरप्यहिः ॥ ४९ ॥
verse 1.1.1.49
page 0004
Indian Epigraphical Glossary
Englishbhujaṅga (IA 20), an ogre. The word bhujaṅga was
adopted in Javanese in the sense of a ‘pupil, disciple, scholar
a philologist, poet, literary councillor
an officially appointed
professional usually residing at or near the court’. It has been
suggested on this basis that Bhavadeva-bhaṭṭa's title
Bālavalabhī-bhujaṅga may really mean ‘the pupil of the
Bālavalabhī school’. See IHQ, Vol. XXVII, pp. 80-82.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskritउपपतिस्तु जारः स्याद्भुजङ्गो गणिकापतिः ।
उपपति (पुं), जार (पुं), भुजङ्ग (पुं), गणिकापति (पुं)
जाहको गात्रसंकोची मण्डली नकुलः पुनः ।
पिङ्गलः सर्पहा बभ्रुः सर्पोऽहिः पवनाशनः ॥ १३०२ ॥
भोगी भुजंगभुजगावुरगो द्विजिह्वव्यालौ भुजंगमसरीसृपदीर्घजिह्वाः ।
काकोदरो विषधरः फणभृत्पृदाकुर्दृक्कर्णकुण्डलिबिलेशयदन्दशूकाः ॥ १३०३ ॥
दर्वीकरः कञ्चुकिचक्रिगूढपात्पन्नगा जिह्मगलेलिहानौ ।
कुम्भीनसाशीविषदीर्घपृष्ठाः स्याद्राजसर्पस्तु भुजंगभोजी ॥ १३०४ ॥
जाहक (पुं), गात्रसङ्कोचिन् (पुं), मण्डलिन् (पुं), नकुल (पुं), पिङ्गल (पुं), सर्पहन् (पुं), बभ्रु (पुं), सर्प (पुं), अहि (पुंस्त्री), पवनाशन (पुं), भोगिन् (पुं), भुजङ्ग (पुं), भुजग (पुं), उरग (पुं), द्विजिह्व (पुं), व्याल (पुं), भुजङ्गम (पुं), सरीसृप (पुं), दीर्घजिह्व (पुं), काकोदर (पुं), विषधर (पुं), फणभृत् (पुं), पृदाकु (पुं), दृक्कर्ण (पुं), कुण्डलिन् (पुं), बिलेशय (पुं), दन्दशूक (पुं), दर्वीकर (पुं), कञ्चुकिन् (पुं), चक्रिन् (पुं), गूढपाद् (पुं), पन्नग (पुं), जिह्मग (पुं), लेलिहान (पुं), कुम्भीनस (पुं), आशीविष (पुं), दीर्घपृष्ठ (पुं), राजसर्प (पुं), भुजङ्गभोजिन् (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskritवेश्यापति
वेश्यापति, भुजङ्ग, विट, पल्लवक
वेश्यापतिर्भुजङ्गः स्याद्विटः पल्लवकः स्मृतः ।
verse 2.1.1.382
page 0045
विषधर
विषधर, दन्दशूक, पवनाशन, सर्प, सरीसृप, उरुग, व्याल, भुजग, भुजङ्ग, कुम्भीनस, पन्नग, नाग, भोगिन्, अहि, फणभृत्, पृदाकु, काकोदर, कञ्चुकि, चक्रिन्, गूढपाद्, द्विरसन, काद्रवेय, दर्वीकर, अदृक्श्रुति, भुजङ्गम, आशीविष, दीर्घपृष्ठ, कुण्डलिन्, जिह्मग
विषधरदन्दशूकपवनाशनसर्पसरीसृपोरुगव्याल-
भुजगभुजङ्गकुम्भीनसपन्नगनागभोगिनः ।
अहिफणभृत्पृदाकुकाकोदरकञ्चुकिचक्रिगूढपाद्,
द्विरसनकाद्रवेयदर्वीकरदृक्श्रुतयो भुजङ्गमाः ॥ ६४० ॥
आशीविषो दीर्घपृष्ठः कुण्डली जिह्मगः स्मृतः ।
verse 3.1.1.640
page 0073
पुराणम्
Englishभुजंग / BHUJAṄGA. A son of kadrū by kaśyapa prajāpati.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritभुजङ्गः, (भुजं वक्रं गच्छतीति । गम + खच् ।“खच्च डिद्वाच्य” इति वार्त्तिं डित्त्वपक्षे टिलोपः ।)सर्पः । (यथा, रघुः । ९ । ७९ ।“आक्रान्तपूर्व्वमिव मुक्तविषं भुजङ्गंप्रोवाच कोशलपतिः प्रथमापराद्धः ॥
”)षिड्गः । इत्यमरः । १ । ८ । ६ । मेदिनी च ॥
(सीसम् । तद्यथा, --“सीसं वध्रञ्च वप्रञ्च योगेष्टं नागनामकम् ॥
”नागनामकम् । नागः भुजङ्ग इत्यादि ।)इति भावप्रकाशस्य पूर्व्वखण्डे प्रथमे भागे ॥
अपरञ्च तदर्थे ।“त्रिंशद्भागा भुजङ्गस्य गन्धपाषाणपञ्चकम् ॥
शुरतालकयोर्द्वौ द्वौ वङ्गस्यैकोऽञ्जनात्त्रयम् ।अन्धमूषीकृतं ध्मातं पक्वं विमलमञ्जनम् ॥
”इति वाभटे उत्तरतन्त्रे त्रयोदशेऽध्याये ॥
)
वाचस्पत्यम्
SanskritNo entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.