| YouTube Channel

भुजग (bhujaga)

 
शब्दसागरः
English
भुजग
m.
 (-गः) A snake.
E.
 भुज् a curve, and ग who goes.
Capeller Eng
English
भुजग
m.
 ई
f.
 snake (lit. going crookedly),
serpent-demon or serpent-maid
abstr.
 °त्व
n.
Yates
English
भुज-ग (गः) 1.
m.
 A snake.
Spoken Sanskrit
English
भुजग - bhujaga -
m.
 - going in curves
भुजग - bhujaga -
m.
 - serpent
भुजग - bhujaga -
m.
 - serpent-demon
भुजग - bhujaga -
m.
 - snake
भुजग - bhujaga -
n.
 - tin or lead
भुजग bhujaga
m.
 going in curves
वक्रप्लुत vakrapluta
adj.
 leaping in curves
भोगवत् bhogavat
adj.
 furnished with windings or curves or rings
भोगिन् bhogin
adj.
 furnished with windings or curves or rings
Wilson
English
भुजग
m.
 (-गः) A snake.
E.
 भुज a curve, and ग who goes.
Apte
English
भुजगः [bhujagḥ], [भुज्-भक्षणे क, भुजः कुटिलीभवन् सन् गच्छति, गम् ड] A snake, serpent
भुजगाश्लेषसंवीतजानोः
Mk.*
 1.1
Me.*
 62
also 112. -गी The Āśleṣā Nakṣatra.
Comp.
 -अन्तकः, अशनः, आभोजिन्
m.
 , -दारणः, भोजिन्
m.
 epithets of
Garuḍa.
a peacock
यथा बर्हाणि चित्राणि बिभर्ति भुजगा- शनः
Mb.
 * 12.12.4.
an ichneumon. -इन्द्रः, -ईश्वरः, -राजः epithets of Śeṣa
संसारसारं भुजगेन्द्रहारम् Śiva-stotra. -वलयः a bracelet consisting of a snake
तस्मिन् हित्वा भुजगवलयं शम्भुना दत्तहस्ता
Me.*
 62.
Apte 1890
English
भुजगः [भुज्-वक्रणे क, भुजः कुटिलीभवन् सन् गच्छति, गम्-ड] A snake, serpent
भुजगाश्लेषसंवीतजानोः Mk. 1. 1
Me. 60.
गी The Āśleṣā Nakṣatra.
Comp.
अंतकः,
अशनः,
आभोजिन् m.,
दारणः,
भोजिन् m., epithets of {1} Garuḍa. {2} a peacock. {3} an ichneumon.
ईश्वरः,
राजः epithets of Śeṣa.
Monier Williams Cologne
English
भुज—ग a See भुजग.
भुजग b
m.
 (fr. भुज
+
 ग) ‘going in curves’, a snake, serpent, serpent-demon (ifc. f(आ). ),
MBh.
Kāv.
&c.
 (-त्व
n.
 ,
MBh.
 )
भुजग
n.
 (prob.) tin or lead,
Kālac.
Macdonell
English
भुजग bhuja-ga,
m.
 (moving in curves), 🞄snake, serpent: (-tva,
n.
 condition of a serpent): 🞄ī,
f.
 female serpent
(a) -pati,
m.
 🞄prince of serpents
-rāja,
m.
 king of serpents, 🞄ep. of Śeṣa: ā-ya, den. Ā. become the king 🞄of serpents
-valaya,
m.
n.
 bracelet consisting 🞄of a serpent
-śayana,
n.
 serpent couch
🞄-śiśu-sṛta, pp. having the gait of a young 🞄serpent: ā,
f.
 a metre
-indra,
m.
 chief of 🞄serpents, large serpent
-īśvara,
m.
 lord of 🞄serpents, ep. of Śeṣa.
Benfey
English
भुजग 1. भुज् + अ-ग,
m.
 A snake,
Kir. 5, 4.
f.
 गी, A female snake,
Böhtl. Ind. Spr. 1156.
Apte Hindi
Hindi
भुजगः
पुं*
 - "भुज भक्षणे क, भुजः कुटिलीभवन् सन् गच्छति गम्+ड"
"साँप, सर्प"
भुजगः
पुं*
 - भुज+क=भुज+गम्+ड
"साँप, सर्प"
L R Vaidya
English
Buja-ga {% m. %} a snake, हित्वा तस्मिन्भुजगवलयं शंभुना दस्तहस्ता Megh.i.60.
भूतसङ्ख्या
Sanskrit
८, अनीक, अनुष्टुभ्, अहि, इभ, उरग, करटिन्, करिन्, करेणु, कर्मन्, कुज्जर, गज, गहन, गह्वर, तक्ष, तनु, दन्तिन्, दिक्, दिग्गज, दिङ्नाथ, दिश्, दुरित, द्विप, द्विरद, धी, धीगुण, नाग, नागेन्द्र, पद्मी, पन्नग, पवनभुक्, पीलुक, पुष्करिन्, प्रधान, प्रभावक, फणिन्, बुद्धिगुण, भद्र, भुजग, भुजङ्ग, भुजङ्गम, भूति, मङ्गल, मतङ्गज, मति, मद, मातङ्ग, यूथप, वन, वसु, वारण, विषभृद्वपु, व्याल, श्रिय, सर्प, सिद्धगुण, सिद्धि, सिन्धुर, सुण्डिप, स्तम्बेरम, स्तम्भेरम, हस्तिन्
Bopp
Latin
भुजग m. (tortuose iens e भुज, quod hic flexum, incur-
vationem significat, e ग iens) serpens. N. 11. 28. V.
भुजङ्ग et cf. पतग, पतङ्ग.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
भुजग °Adj. im Arme ruhend (Schwert): भुजे बाहौ गच्छति तिष्ठतीति भुजगः, S I, 169, 9. — am Arme befindlich, S II, 38, 7
Yudh. 8, 19 (hier = in der Hand befindlich). — m. °Galan, S I, 417, 4. — 2. f. ई N. pr. eines Flusses, Dharmaśarm. 4, 25.
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
जाहको गात्रसंकोची मण्डली नकुलः पुनः ।
पिङ्गलः सर्पहा बभ्रुः सर्पोऽहिः पवनाशनः ॥ १३०२ ॥
भोगी भुजंगभुजगावुरगो द्विजिह्वव्यालौ भुजंगमसरीसृपदीर्घजिह्वाः ।
काकोदरो विषधरः फणभृत्पृदाकुर्दृक्कर्णकुण्डलिबिलेशयदन्दशूकाः ॥ १३०३ ॥
दर्वीकरः कञ्चुकिचक्रिगूढपात्पन्नगा जिह्मगलेलिहानौ ।
कुम्भीनसाशीविषदीर्घपृष्ठाः स्याद्राजसर्पस्तु भुजंगभोजी ॥ १३०४ ॥
-wordlist-
जाहक (पुं), गात्रसङ्कोचिन् (पुं), मण्डलिन् (पुं), नकुल (पुं), पिङ्गल (पुं), सर्पहन् (पुं), बभ्रु (पुं), सर्प (पुं), अहि (पुंस्त्री), पवनाशन (पुं), भोगिन् (पुं), भुजङ्ग (पुं), भुजग (पुं), उरग (पुं), द्विजिह्व (पुं), व्याल (पुं), भुजङ्गम (पुं), सरीसृप (पुं), दीर्घजिह्व (पुं), काकोदर (पुं), विषधर (पुं), फणभृत् (पुं), पृदाकु (पुं), दृक्कर्ण (पुं), कुण्डलिन् (पुं), बिलेशय (पुं), दन्दशूक (पुं), दर्वीकर (पुं), कञ्चुकिन् (पुं), चक्रिन् (पुं), गूढपाद् (पुं), पन्नग (पुं), जिह्मग (पुं), लेलिहान (पुं), कुम्भीनस (पुं), आशीविष (पुं), दीर्घपृष्ठ (पुं), राजसर्प (पुं), भुजङ्गभोजिन् (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
विषधर
विषधर, दन्दशूक, पवनाशन, सर्प, सरीसृप, उरुग, व्याल, भुजग, भुजङ्ग, कुम्भीनस, पन्नग, नाग, भोगिन्, अहि, फणभृत्, पृदाकु, काकोदर, कञ्चुकि, चक्रिन्, गूढपाद्, द्विरसन, काद्रवेय, दर्वीकर, अदृक्श्रुति, भुजङ्गम, आशीविष, दीर्घपृष्ठ, कुण्डलिन्, जिह्मग
विषधरदन्दशूकपवनाशनसर्पसरीसृपोरुगव्याल-
भुजगभुजङ्गकुम्भीनसपन्नगनागभोगिनः ।
अहिफणभृत्पृदाकुकाकोदरकञ्चुकिचक्रिगूढपाद्,
द्विरसनकाद्रवेयदर्वीकरदृक्श्रुतयो भुजङ्गमाः ॥ ६४० ॥
आशीविषो दीर्घपृष्ठः कुण्डली जिह्मगः स्मृतः ।
verse 3.1.1.640
page 0073
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
भुजगः,
पुं,
 (भुजं वक्रं गच्छतीति । गम् + डः । ३ ।२ । ३८ । इत्यत्र “खच्च डिद्वाच्यः ।” वार्त्तिकोक्तेःडित् । ततः टिलोपः ।) सर्पः । इत्यमरः ।१ । ८ । ६ ॥
(यथा, मेघदूते । ६२ ।“तस्मिन् हित्वा भुजगवलयं शम्भुना दत्तहस्ता ।क्रोडाशैले यदि च विचरेत् पादचारेण गौरी ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
भुजग पुंस्त्री० भुज--वक्रणे क भुजः कुटिलीभवन् सन् गच्छतिगम--ड । १ सर्पे अमरः स्त्रियां ङीष् । २ अश्लेषानक्षत्रेज्यो० त० । तस्य तद्देवताकत्वात् तथात्वम् । अश्लेषाशबदेदृश्यम् ।
Capeller
German
भुजग
m.
 Schlange, Schlangendämon (adj.
—°
f.
 आ), Abstr.
°त्व
n.
f.
 भुजगी
Schlangenweibchen.
Stchoupak
French
भुज-ग-
m.
 serpent, Nāga
-त्व- nt. nature de serpent
-ई-
f.
 serpent femelle, Nāgī.
°भुज्-
m.
 paon.
°राज- भुजगेश्वर-
m.
 Śeṣa.
भुजगात्म-जा-
f.
 jeune serpent femelle.
भुजगेन्द्र-
m.
 grand serpent.