भुज (bhuja)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 भुज mf.  (-जः-जा)
	 1. The arm. 
	 2. The hand 3. The trunk of an ele-
phant.
	 4. The arm or leg of a geometrical figure,  as a square or
triangle.
	 5. A bending,  a curve.
 E.
  भुज् to bend,  aff.
   क ।

Capeller Eng

English

 भुज m.
  arm,  branch,  trunk of an elephant
 f.
  आ the coil
of a snake,  arm. 

Yates

English

 भुज (जः-जा) 1.
m.
  f.
  The arm
 the
hand
 a curve
 leg of a triangle.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

भुज 	-	 bhuja 	-	 m.
  	-	 hand
हस्त 	-	 hasta 	-	 m.
  	-	 hand
वारङ्ग 	-	 vAraGga 	-	 m.
  	-	 handle
ज्ञापक 	-	 jJApaka 	-	 n.
  	-	 handle  [ computer ]
मुष्टिका 	-	 muSTikA 	-	 f.
  	-	 handful
स्यूत 	-	 syUta 	-	 m.
  	-	 handbag
सुन्दर 	-	 sundara 	-	 adj.
  	-	 handsome
हस्तकन्दुक 	-	 hastakanduka 	-	 m.
  	-	 handball
पत्रक 	-	 patraka 	-	 n.
  	-	 handbill
अभिवादन 	-	 abhivAdana 	-	 n.
  	-	 handshaking  [ computer ]
हस्तदोलन 	-	 hastadolana 	-	 n.
  	-	 handshaking  [ computer ]
प्रोञ्छ 	-	 proJcha 	-	 m.
  	-	 handkerchief
करोक्ष 	-	 karokSa 	-	 n.
  	-	 handkerchief
हस्तग्राह 	-	 hastagrAha 	-	 m.
  	-	 takenbyhand
मुष्टि 	-	 muSTi 	-	 m.
  	-	 clenchedhand
घटनापरामर्शी 	-	 ghaTanAparAmarzI 	-	 m.
  	-	 eventhandler  [ computer ]
घटनापरामर्शक 	-	 ghaTanAparAmarzaka 	-	 n.
  	-	 eventhandler  [ computer ]
दोषपरामर्श  	-	 doSaparAmarza 	-	 m.
  	-	 errorhandling  [ computer ]
दक्षिणहस्तेन 	-	 dakSiNahastena 	-	 adverb 	-	 withrighthand
हस्तलिखितग्रन्थ 	-	 hastalikhitagrantha 	-	 n.
  	-	 handwrittenbook

 
   भुज  bhuja  m.
    crank    
   कूर्पर  kUrpara m.
   crank  [ Mach. (a bent portion of an axle
 an arm
 an elbow-shaped brace,  etc) ]   
   अन्तरा-कूर्पर  antarA-kUrpara m.
   crank web  [ the portion of a crank between the crankpin and the shaft ]  
   कूर्पर-वृअन्त  kUrpara-vRanta n.
   crank pin  [ Mach. (the cylindrical piece which forms the handle,  or to which the connecting rod is attached ]   
   कूर्पर-धान  kUrpara-dhAna n.
   crank case  
   कूर्परेषा  kUrpareSA f.
   crank-shaft     
            

Wilson

English

 भुज r. 7th cl. (भुनक्ति भुंक्ते)
1 To save,  to cherish or protect.
2 To eat.
3 To enjoy.
4 To suffer or endure. (ओ,  ञौ) ओभुजौ r. 6th cl. (भुजति) To
bend,  to make crooked.

 भुज
mf.  (-जः-जा)
1 The arm. 
2 The hand.
3 The arm or leg of a geometrical figure,  as a square or triangle.
4 A bending,  a curve.
E.
  भुज to bend,  aff.
   क.

Apte

English

भुजः [bhujḥ],  [भुज्यते$नेन,  भुज्-घञर्थे करणे क]

The arm
 ज्ञास्यसि कियद् भुजो मे रक्षति मौर्वीकिणाङ्क इति Ś.*
  1.13
 R.*
  1.34
2.7
 3.55.

The hand
 यावन्तो रजनीचराः प्रहरणोद्भूर्णद्भुजाकेतवः Mv.*
  6.59.

The trunk of an elephant.

A bend,  curve.

The side of a mathematical figure
 as in त्रिभुजः 'a triangle'
 तथायते तद्भुजकोटिघातः Līlā.

The base of a triangle.

A branch (of a tree.).

(In astr.
 ) The base of a shadow. Comp.
   -अङ्कः an embrace.

अग्रम् the hand.

the shoulder. -अन्तरम्,  -अन्तरालम् the bosom,  breast
 दिलीपसूनोः स बृहद्भुजान्तरम् R.*
  3.54
19.32
 M.*
  5.1. -अर्पणम् the paying for subsistence
 वाचा दण्डो ब्राह्मणानां क्षत्रियाणां भुजार्पणम् Mb.
 *  12. 15.9 (com.  वेतनप्रदानम्). -आकम्बुः a conch,  a bracelet
 त्रुटद्भुजाकम्बुमृणालहारिणी N.*
  12.35. -आपीढः clasping or folding in the arms. -कोटरः the arm-pit. -छाया secure shelter. -ज्या the base sine. -दण्डः a staff-like arm.  -दलः,  -लम् the head. -प्रतिभुजम् the opposite sides in a plane figure. -फलम् the result from the base sine. -बन्धनम् clasping,  an embrace (in the arms)
 घटय भुजबन्धनम् Gīt.*
  1
 Ku.*
  3.39. -बलम्,  -वीर्यम् strength of arm,  muscular strength. -मध्यम् the breast
 क्लिश्यन्निवास्य भुजमध्यमुरःस्थलेन R.*
  13.73. -मूलम् the shoulder. -लता a long slender arm.  -विनिष्पेषः slapping the upper arms (Mar.  दंड थोपटणें)
 तथोर्भुजविनिष्पेषादुभयो- र्बलिनोस्तदा Mb.
 *  3.11.58. -वीर्य a.
  strong in the arm. -शालिन् a.
  possessing strong arms. -शिखरम्,  -शिरस्n.  the shoulder. -सूत्रम् the base-sine. -स्तम्भः paralysis of the arms.

Apte 1890

English

 भुजः [भुज्यतेऽनेन,  भुज्-घञर्थे करणे क] 1 The arm
 ज्ञास्यसि कियद्भुजो मे रक्षति मौर्वीकिणांक इति Ś. 1. 13
 R. 1. 34,  2. 7,  3. 55. 
2 The hand. 
3 The trunk of an elephant. 
4 A bend,  curve. 
5 The side of a mathematical figure
 as in त्रिभुजः ‘a triangle.’ 
6 The base of a triangle. 
7 A branch (of a tree). 
8 (In astr.) The base of a shadow. 
Comp. 
अग्रं {1} the hand. {2} the shoulder. 
अंतरं,  
अंतरालं the bosom,  breast
 R. 3. 54,  19. 32
 M. 5. 10. 
आपीडः clasping or folding in the arms. 
कोटरः the arm-pit. 
ज्या the base sine. 
दंडः a staff-like arm. 
दलः 
लं the hand. 
प्रतिभुजं the opposite sides in a plane figure. 
बंधनं clasping,  an embrace (in the arms)
 घटय भुजबंधनं Gīt. 10
 Ku. 3. 39. 
बलं 
वीर्यं strength of arm,  muscular strength. 
मध्यं the breast
 R. 13. 73. 
मूलं the shoulder. 
शालिन् a. possessing strong arms. 
शिखरं,  
शिरस् n. the shoulder. 
सूत्रं the base-sine. 

Monier Williams Cologne

English

 भुज m.
  (ifc.  f(आ). ) the arm,  MBh.
  
 Kāv.
  &c.
   (भुजयोर् अन्तरम्,  the breast,  Bhartṛ.
 
 cf.
   भुजान्तर)

 the hand,  Pāṇ.
  vii,  3,  61

 the trunk of an elephant,  MBh.
   iii,  15736

 a branch,  bough,  BhP.
  

 a bending,  curve,  coil (of a serpent
 See comp.  below)

 the side of any geometrical figure,  KātyŚr.
  ,  Sch.

 the base of a triangle,  Sūryas.
 

 the base of a shadow,  ib.

 the supplement of 2 or 4 right angles or the complement of 3 right angles,  MW.
  

Monier Williams 1872

English

 भुज,  अस्,  आ,  m. f. the arm,  = 1. बाहु
 (often at
the end of an adj. comp.,  cf. चतुर्-भ्°,  दश-भ्°, 
भद्र-भ्°)
 = पाणि,  कर,  the hand
 (अस्),  m. a
bending,  bend,  curve
 an arm or branch
 the trunk
(of an elephant)
 a side (of a triangle or of any
mathematical figure
 प्रति-भुज,  the opposite
side)
 the base of a triangle
 (in astronomy) the
base of a shadow
 the supplement of two or four
right angles or the complement of three right angles
(आ),  f. a winding
 = 1. भोग,  the coil of a snake
[cf. perhaps Lat. pug-nus for fug-nus,  ‘a fist.’]
—भुज-कोटर,  अस्,  m. the armpit.
—भुज-ग, 
अस्,  m. ‘going crookedly or in a curve, ’ = भुजङ्ग, 
a snake
 (ई),  f. a female snake
 a species of shrub, 
= सर्पिणी
 [cf. भुजङ्गी।]
—भुजग-दारण, 
अस्,  m. ‘snake-destroyer, ’ an epithet of Garuḍa
(this and similar compounds may be applied to any
of the natural enemies of the serpent race,  as the
Ardea,  peacock,  ichneumon,  &c.)
—भुजग-पति, 
इस्,  m. the king of snakes.
—भुजग-पुषप,  अस्, 
m. = भुजङ्ग-पुष्प,  q. v.
—भुजग-भोजिन्,  ई, 
m. ‘snake-eater, ’ a peacock
 Garuḍa.
—भुजग-
राज,  अस्,  m. ‘snake-king, ’ an epithet of Śeṣa.
—भुजगराजय,  Nom. A. भुजगराजयते, 
&c.,  to become or act like the king of snakes.
—भुजग-वलय,  अस्,  अम्,  m. n. a bracelet con-
sisting of a serpent.
—भुजग-शिशु-सृत,  अस्,  आ, 
अम्,  going or moving like a young snake
 (आ),  f., 
N. of a metre,  four times ˘˘˘˘˘˘¯,  ˘˘.
—भु-
जगान्तक (°ग-अन्°),  अस्,  m. ‘snake-destroyer, ’ an
epithet of Garuḍa
 [cf. भुजग-दारण।]
—भु-
जगाभोजिन् (°ग-आभ्°),  ई,  m. ‘feeding on snakes, ’
an epithet of Garuḍa.
—भुजगाशन (°ग-अश्°), 
अस्,  m. ‘snake-eater, ’ Garuḍa.
—भुजगेन्द्र (°ग-
इन्°),  अस्,  m. ‘snake-king, ’ any large snake.
—भुज-
गेश्वर (°ग-ईश्°),  अस्,  m. ‘snake-lord, ’ an epithet
of Śeṣa.
—भुजङ्-ग,  अस्,  m. = भुज-ग,  a snake, 
serpent,  (भुजङ्-ग is said by some to be formed
fr. भुजम् as an indec. part. of rt. 1. भुज्)
 a term
for the number eight
 the paramour of a prostitute
the dissolute friend of a king
 a catamite,  lecher
 a
species of Daṇḍaka metre
 N. of a man
 (ई),  f. a
female snake,  a young female snake
 a species of
shrub,  = सर्पिणी [cf. भुजगी]
 (अम्),  n.,  N. of a
particular metal,  (perhaps lead
 cf. भुजङ्-गम।)
—भुजङ्ग-कन्या,  f. a young female snake.
—भुजङ्ग-घात्नी,  f. ‘killing snakes, ’ a species
of plant,  (commonly called Kankālika,  considered as
an antidote and said to be a sort of mustard
 =
सूक्रि,  सर्पाक्षी,  क्षुत्-करी,  स्पृहा।)
—भुजङ्ग-
जिह्वा,  f. ‘snake's tongue, ’ a species of plant (=
महा-समङ्गा).
—भुजङ्ग-दमनी,  f. a species
of plant (= नकुलेष्टा).
—भुजङ्ग-पर्णिनी,  f.
a species of plant (= नाग-दमनी).
—भुजङ्ग-
पिहित,  अस्,  आ,  अम्,  covered with serpents.
—भु-
जङ्ग-पुष्प,  a species of plant,  = नाग-पुष्प
[cf. भुजग-पुष्प।]
—भुजङ्ग-प्रयात,  अम्, 
n. ‘snake-like course, ’ N. of a metre,  four times
˘¯¯˘¯¯˘¯¯˘¯¯.
—भुजङ्गप्रयात-स्तोत्र, 
अम्,  n.,  N. of a hymn addressed to Śiva,  composed
in the Bhujaṅga-prayāta metre,  and said to be by
Śaṅkarācārya.
—भुजङ्गप्रयाताष्टक (°त-
अष्°),  अम्,  n.,  N. of a piece of poetry in praise of
Kṛṣṇa.
—भुजङ्ग-भ,  अम्,  n. ‘snake-asterism, ’
N. of the Nakṣatra Āśleṣā.
—भुजङ्ग-भुज्,  क्, 
m. ‘snake-eater, ’ a peacock
 an epithet of Garuḍa.
—भुजङ्ग-भोजिन्,  ई,  m. ‘feeding on snakes, ’ a
particular species of snake,  the large Indian serpent
(Boa Constrictor),  = राज-सर्प
 an epithet of Ga-
ruḍa.
—भुजाङ्-गम,  अस्,  m. = भुजङ्-ग,  a
snake,  serpent
 a term for the number eight
 an
epithet of Rāhu
 N. of a Nāga
 (आ),  f. a female
snake,  a female snake-demon
 (अम्),  n. lead.
—भु-
जङ्ग-लता,  f. betel-pepper (= नाग-वल्ली).
—भु-
जङ्ग-विजृम्भित,  अम्,  n. a species of the Utkṛti
metre.
—भुजङ्ग-शिशु,  उस्,  m. a species of Vṛhatī
metre.
—भुजङ्ग-सङ्गता,  f. a species of metre, 
four times ˘˘¯˘¯˘¯˘¯.
—भुजङ्ग-हन्,  आ, 
m. ‘snake-killer, ’ Garuḍa.
—भुजङ्गाक्षी (°ग-
अक्षि),  f. the ichneumon plant,  = नकुलेष्टा
 =
रास्ना.
—भुजङ्गाख्य (°ग-आख्°),  अस्,  m. the
plant Mesua Roxburghii (= नाग-केशर).
—भु-
जङ्गिका,  f.,  N. of a village.
—भुजङ्गेद्र (°ग-
इन्°),  अस्,  m. the king of snakes.
—भुजङ्गेरित
(°ग-ईर्°),  अम्,  n. a kind of metre.
—भुजङ्गेश
(°ग-ईश),  अस्,  m. ‘snake-lord, ’ an epithet of Piṅga-
laka.
—भुज-ज्या,  f. (in astronomy) the base sine.
—भुजज्या-फल,  अम्,  n. the result from the
base sine.
—भुज-दण्ड,  अस्,  अम्,  m. n. ‘arm-
staff, ’ an arm like a staff,  the arm
 [cf. बाहु-
दण्ड।]
—भुज-दल,  अस्,  m. ‘arm-leaf, ’ the
hand
 [cf. भुजा-दल।]
—भुज-नगर,  अम्,  n., 
N. of a town.
—भुज-प्रतिभुज,  अम्,  n. opposite
sides in a plane figure.
—भुज-फल,  अम्,  n. =
बाहु-फल,  the result from the base sine.
—भुज-
बल,  अम्,  n. strength of arm
 (अस्),  m.,  N. of an
author,  (also called भुज-बल-भीम।)
—भुज-
मध्य,  अम्,  n. ‘the part between the arms, ’ the
breast.
—भुज-मूल,  अम्,  n. ‘the root of the arm, ’
the shoulder.
—भुज-यष्टि,  इस्,  m. f. = भुज-
दण्ड.
—भुज-वीर्य,  अम्,  n. vigour of arm.
—भुज-शालिन्,  ई,  इनी,  इ,  possessing strong arms
[cf. बाहु-शालिन्।]
—भुज-शिखर,  अम्,  n. ‘the
head of the arm, ’ the shoulder.
—भुज-शिरस्,  अस्, 
n. ‘the head of the arm, ’ the shoulder,  the shoulder-
blade.
—भुज-संश्रय,  अस्,  m. going for pro-
tection to the arms,  taking refuge in the arms (of
another).
—भुज-सूत्र,  अम्,  n. the base sine.
—भुजा-कण्ट,  अस्,  m. (कण्ट = कण्टक),  ‘hand-
thorn, ’ a finger-nail.
—भुजाग्र (°ज-अग्°),  अस्,  m.
‘end of the arm, ’ the hand
 the shoulder.
—भुजा-
दल,  अस्,  m. ‘arm-leaf, ’ the hand (= भुज-दल)।
—भुजान्तर (°ज-अन्°),  अम्,  n. ‘the interval or
part between the arms or between the shoulders, ’ the
breast,  chest
 (अम्),  ind. between the arms,  in the
embrace.
—भुजान्तराल (°ज-अन्°),  अम्,  n. = भु-
जान्तर.
—भुजापीड (°ज-आप्°),  अस्,  m. clasping or
embracing in the arms.
—भुजा-मध्य,  अम्,  n.
‘the middle of the arm, ’ the elbow.
—भुजा-मूल, 
अम्,  n. = भुज-मूल,  q. v. the shoulder.

Macdonell

English

 भुज bhuj-a,  m.
  arm
 trunk (of an elephant)
 🞄branch
 curve,  coil (of a serpent): bhujayor 🞄antaram,  n.
  space between the arms,  chest.

Benfey

English

 3. ऽभुज् 2. -भुज्,  latter part of comp.
nouns.
 1. Eating,  e. g.
शेष-,  adj.
  Eat-
ing the rest,  Man.  3,  117.
 2. Enjoying, 
governing
 e. g.
क्षिति-,  m.
  A king, 
Bhartṛ. 3,  78.
क्षिति-लव-,  m.
  A small
prince,  Bhartṛ. 3,  100.
क्ष्मा-,  गो-, 
जगती-,  m.
  A king,  Rājat. 5,  50
 6
 2, 
44.
देह-,  m.
  Epithet of Śiva,  MBh.
13,  1067.
धरा-,  पृथिवी-,  m.
  A king, 
Rājat. 2,  7.
बलि-,  m.
  A crow.
भू-, 
भूमी̆-,  मही-,  m.
  A king,  Bhartṛ. 2, 
47
 Śriṅgārat. 5
 Rājat. 5,  11.

 भुज 1. भुज् + अ,  m.
 ,  and f.
  जा।
 1. The
arm,  Pañc. 215,  7.
 2. The hand,  Hiḍ.
1,  2.
 3. The proboscis of an elephant, 
Draup. 8. 21.
 4. A bending.
 -- Comp.
 
ऊर्मि-,  m.
  an arm-like wave,  i. e. a
wave instead of an arm,  Śiś. 9,  38.
चतुर्-, 
 I. four arms,  Bhāg. P. 6,  1, 
35.
 II. adj.
 ,  f.
  जा,  having four arms,  4, 
12,  20.
 III. m.
  the name of a Dānava, 
Hariv. 12934.
महा-,  adj.
  having great, 
powerful arms,  Rām.  3,  55,  4
 Indr. 5,  55.

Hindi

हाथ या कंधे

Apte Hindi

Hindi

भुजः
पुं*
  - भुज्+क
भुजा

भुजः
पुं*
  - भुज्+क
हाथ

भुजः
पुं*
  - भुज्+क
हाथ का सूँड

भुजः
पुं*
  - भुज्+क
"झुकाव,  वक्र,  मोड़"

भुजः
पुं*
  - भुज्+क
"गणितविषयक आकृति का एक पार्श्व,  यथा त्रिभुज त्रिकोण"

भुजः
पुं*
  - भुज्+क
त्रिकोण आधार

भुजः
पुं*
  - भुज+क
"बाहु,  भुजा"

भुजः
पुं*
  - भुज+क
"हाथ,  हाथी की सूँड"

भुजः
पुं*
  - भुज+क
गणित में आकृति का एक पार्श्व जैसे त्रिभुज में

भुजः
पुं*
  - भुज+क
त्रिकोण का आधार

भुजः
पुं*
  - भुज+क
वृक्ष की शाखा

L R Vaidya

English

 Buja {% m. %} 1. The arm,  भुजे भुजंगेंद्रसमानसारे R.ii.74,  i.34,  ii.23,  iii.5
the hand
the trunk of an elephant
a side of any mathematical figure
the base of a triangle.

भूतसङ्ख्या

Sanskrit

२,  अंस,  अक्षि,  अन्तक,  अम्बक,  अयन,  अश्वि,  अश्विनी,  ईक्षण,  ओष्ठ,  कर,  कर्ण,  कुच,  कुटुम्ब,  गरुत्,  गुल्फ,  चक्षु,  जङ्घा,  जानु,  दस्र,  दृश् ,  दृष्टि,  दोः,  द्वन्द्व,  द्वय,  द्वि,  ध्रुव,  नय,  नयन,  नासत्य,  नेत्र,  पक्ष,  पाणि,  बाहु,  भुज,  भुजा,  यम,  यमल,  युग,  युगल,  युग्म,  रविचन्द्रौ,  रविपुत्र,  लोचन,  श्रोत्र,  स्तन,  हस्त

Bopp

Latin

 भुज m. (r. 1. भुज् s. अ)
1) brachium.
2) manus. H. 1. 2.
3) elephanti proboscis. DR. 8. 21. (Fortasse lat. pug-
nus pro fug-nus = part. pass. भुग्न.)

Edgerton Buddhist Hybrid

English

 bhuja (normally arm
 said to mean also hand,  pāṇi,  kara,  Skt. Gr. and Lex.,  see BR
 once,  at least,  interpreted thus in an old Pali text,  see PTSD),  hand: keśān addaśi lūna dakṣiṇi bhuje LV 〔194.12〕 (vs),  she saw her hair cut off in her right hand. Tib. is strangely different: lag pa gyon pas skra yaṅ rab tu ḥbal … mthoṅ,  she saw her hair dishevelled by her left (so!) hand.

धातुपाठः (Krishnacharya)

Sanskrit

धातुः:
  भुज्
मूलधातुः:
   भुज
धात्वर्थः:
  पालन-अभ्यवहारयोः
गणः:
  रुधादिः
कर्मकत्वं:
  सकर्मकः
इट्त्वं:
  अनिट्
उपग्रहः:
  परस्मैपदी
रूपम्:
  भुनक्ति

धातुप्रदीपः

Sanskrit

भुजँ भुज  पालन, अभ्यवहारयोः 
- भुनक्ति पृथिवीम्  अन्नं भुङ्क्ते  सुखमनुभुङ्क्ते  भोक्ता  भोक्ष्यति भोक्ष्यते  भुनजानि भुनजै  भुनजाव भुनजावहै  भुनजाम भुनजामहै  अभुनक् अभुङ्क्त  अभौक्षीत् अभुक्त  बुभुक्षति बुभुक्षते  बोभुज्यते  भोज्यम्  भोग्या लक्षमीः  भुक्त्वा  भुक्तम्  भोगः  17

Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch

German

 भुज 2. f. आ b) Arm auch H 42,  41.

Sanskrit Tibetan

Tibetan

skong ba
१) अवदात २) अवदन्न ३) गोप ४) परुः (?) ५) पा ६) पाल ७) पालन ८) भुज ९) रक्ष्

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
भुजो बाहुः प्रवेष्टो दोर्वाहाथ भुजकोटरः ।
दोर्मूलं खण्डिकः कक्षा पार्श्वं स्यादेतयोरधः ॥ ५८९ ॥
-wordlist-
 
भुज (पुं),  बाहु (पुंस्त्री),  प्रवेष्ट (पुं),  दोस् (पुंस्त्री),  वाहा (स्त्री),  भुजकोटर (पुंक्ली),  दोर्मूल (क्ली),  खण्डिक (पुं),  कक्षा (पुंस्त्री),  पार्श्व (पुंक्ली)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

दोस्
दोस्,  प्रवेष्ट,  भुज,  बाहु,  भुजा
दोः प्रवेष्टो भुजो बाहुर्भुजा च स्मर्यते बुधैः ।
verse 2.1.1.522
page 0060

नाममाला

Sanskrit

दोस्,  दोषा,  भुज,  बाहु
दोर्दोषा च भुजो बाहुः पाणिर्हस्तः करस्तथा ।
verse 0.1.1.101
page 0050

वैजयन्तीकोषः

Sanskrit

Word: भुजः
Root: भुज
Gender: पुं
Number: all
अर्थः ⇒ 
Meaning(s):
⇒ Kind of very red Oleander
 Tamil Cev Alari
Shloka(s):
3|3|193|1 ► भुज उग्रविषः काकनासायां शिवमल्लिका। (भूमिकाण्डः/वनाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 3|3|193|1 ⇢ भुजः (भुज) (पुं) ⇒ Kind of very red Oleander
 Tamil Cev Alari ⇒ 
➠ 3|3|193|1 ⇢ उग्रविषः (उग्रविष) (पुं) ⇒ Kind of very red Oleander
 Tamil Cev Alari ⇒ 
Related word(s):
    

अमरकोशः

Sanskrit

Word:  भुजः
Root:  भुज
Gender:  पुं
Number:  all
Meaning(s): 
⇒ coil
⇒ hand
⇒ bough
⇒ crank
⇒ curve
⇒ branch
⇒ bending
⇒ base of a shadow
⇒ abscissa [Geom.]
⇒ arm (of the body)
⇒ base of a triangle
⇒ trunk of an elephant
⇒ side of any geometrical figure
⇒ supplement of 2 or 4 right angles or the complement of 3 right angles
Shloka(s): 
2|6|80|1 ► भुजबाहू प्रवेष्टो दोः स्यात्कफोणिस्तु कूर्परः। (मनुष्यवर्गः)
Synonym(s): 
➠ 2|6|80|1 ⇢  (भुज) (स्त्री)
➠ 2|6|80|1 ⇢ भुजः (भुज) (पुं) ⇒ coil, hand, bough, crank, curve, branch, bending, base of a shadow, abscissa [Geom.], arm (of the body), base of a triangle, trunk of an elephant, side of any geometrical figure, supplement of 2 or 4 right angles or the complement of 3 right angles
➠ 2|6|80|1 ⇢ बाहुः (बाहु) (स्त्री)
➠ 2|6|80|1 ⇢ बाहुः (बाहु) (पुं)
➠ 2|6|80|1 ⇢ प्रवेष्टः (प्रवेष्ट) (पुं) ⇒ arm, elephant's gums, fore-arm or wrist, elephant's housings, fleshy part of the back of an elephant on which the rider sits
➠ 2|6|80|1 ⇢ दोः (दोस्) (पुं)
Related word(s): 
अवयव_अवयवीसंबन्धः ➡ हस्तः
परा_अपरासंबन्धः ➡ देहावयवः
उपाधि ➡ अवयवः
    

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 भुज,  ओ श औ वक्रणे । इति कविकल्पद्रुमः ॥
(तुदा०-पर०-सक०-अनिट् ।) वक्रणमितिवक्रं करोतीति ञौ रूपम् । ओ,  भुग्नः । श, भुजति लतां वायुः । औ,  भोक्ता । इति दुर्गा-दासः ॥

 भुज,  ध औ त्राणे । भक्षे । इति कविकल्पद्रुमः ॥
(रुधा०-पर०-सक०-अनिट् ।) ध,  भुनक्ति ।औ,  अभौक्षीत् । त्राणं पालनम् उपभोगश्चतस्मात् पालने परस्मैपदम् । इति बोध्यम् ।भुनक्ति पृव्यिवीं राजा पालयतीत्यर्थः । उप-भोगे तु वृद्धो जनो दुःखशतानि भुङ्क्ते इति ।दिवं मरुत्वानिव भोक्ष्यते महीमिति रघुः ।एवं सुखमुपभुङ्क्ते इत्यादि च बोध्यम् । भुजोऽ-शने इत्यत्र भक्षणमात्रस्य ग्रहणेऽपि उपभोगस्यभक्षणजन्यतृप्तिजनकत्वविवक्षया सिद्धिरितिविद्यानिवासः । इति दुर्गादासः ॥

 भुजः,  पुं स्त्री,
   (भुजति वक्रो भवतीति । भुज +“इगुपघज्ञेति ।” ३ । १ । १३५ । इति कः ।यद्वा,  भुज्यतेऽनेनेति । भुज + “हलश्चेति ।”३ । ३ । १२१ । इति घञ् । इत्यत्र काशिकोक्तेःघञ् । “भुजन्युब्जौ पाण्युपतापयोः ।” ७ । ३ । ६१ ।इति घञि गुणाभावः कुत्वाभावश्च निपा-त्यते ।) तत्पर्य्यायः । बाहुः २ प्रवेष्टः ३दोः ४ । इत्यमरः । २ । ६ । ८० ॥
 बाहः ५वाहा ६ भुजा ७ दोषः ८ दोषा ९ । इत्यमर-टीकायां भरतः ॥
 करः १० । इति मेदिनी ।जे,  १३ ॥
 (यथा,  रघुः । २ । ७४ ।“भुजे भुजङ्गेन्द्रसमानसारेभूयः स भूमेर्धुरमाससञ्ज ॥
”)तस्य शुभाशुभलक्षणम् यथा,  --“कक्षा चाश्वदला श्रेष्ठा सुगन्धिन्यूर्द्धरोमिका ।अन्यथा अर्थहीनानामसौ निःस्वस्य रोमशौ ॥
निर्म्मांसौ चैव भुग्नाल्पौ श्लिष्टौ च विपुलौ भुजौ ।आजानुलम्बिनौ बाहू वृत्तौ पीनौ नृपेश्वरे ॥
निःस्वानां रोमशौ ह्रस्वौ श्रेष्ठौ करिकरप्रभौ ।”इति गारुडे ६६ अध्यायः ॥
(हस्तिशुण्डः । यथा,  महाभारते । ३ । २७० । २१ ।“नकुलस्तस्य नागस्य समीपपरिवर्त्तिनः ।सविषाणं भुजं मूले खड्गेन निरकृन्तत ॥
”)ग्रहस्पष्टीकरणार्थं राशित्रयादूनकेन्द्रग्रहादिः ।राशित्रयादधिकनवपर्य्यन्तषडन्तरितावशेषः ।नवराशिभ्योऽधिकं चेत् तदा द्वादशराशिभ्यःशोध्यश्च भुजः स्यात् । यथा,  --“दोस्त्रिभोनं त्रिभोर्द्ध्वं विशेष्यं रसै-श्चक्रतोऽङ्काधिकं स्याद्भुजोनं त्रिभम् ।कोटिरेकैककं त्रित्रिभैः स्यात् पदंसूर्य्यमन्दोच्चमष्टाद्रयोऽंशा भवेत् ॥
”इति ग्रहलाघवम् ॥
क्षेत्रस्य परिमाणविशेषः । यथा,  --“कोटिश्चतुष्टयं यत्र दोस्त्रयं तत्र का श्रुतिः ।कोटिं दोः कर्णतः कोटिश्रुतिभ्याञ्च भुजं वद ॥
इष्टो बाहुर्यः स्यात्तत्स्पर्द्धिन्यां दिशीतरो बाहुः ।त्र्यस्रे चतुरस्रे वा सा कोटिः कीर्त्तिता तज्ज्ञैः ॥
तत्कृत्योर्योगपदं कर्णः दोः कर्णवर्गयोर्विवरात् ।मूलं कोटिः तच्छ्रुतिकृत्योरन्तरात् पदं बाहुः ॥
”इति लीलावत्यां क्षेत्रव्यवहारः ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 भुज भोटने तु० प० सक०
  अनिट । भुजति अभौक्षीत् । क्तओदित् भुग्नः ।

 भुज भक्षणे भोगे च आ० पालने पर०
  सक०
  रुधा० अनिट् ।भुङ्क्तेऽन्नम् । अभौक्षीत् । भूमिं भुनक्ति पालयति ।“दिर्व सरुत्वानिव भोक्ष्यते महीम्” रघुः । भुक्तः ।उपसर्गपूर्तस्तु तत्तदुपसर्गद्योत्ययुक्तभोगादौ । भोगश्चसुखदुःखाद्यनुवः सुखं दुःखं वा भुङ्क्ते सुखादिकमनु-भवतीत्यर्थः ।

 भुज त्रि०
  भुज + क । १ भोगकर्त्तरि २ कुटिलीभूते च ।

 भुज पुंस्त्री० भुज्यतेऽनेन भुज--घञर्थे करणे क । १ बाहौ२ करे मेदि० । लीलावत्यादौ त्रिकोणचतुष्कोणादिक्षेत्र-प्रिद्धे क्षेत्रांशभेदे “तथायते तद्भुजकोटिघातः” इतिलीलावती । क्षेत्रशब्दे दृश्यम् ।

क्षीरतरङ्गिणी

Sanskrit

भुजँ भुज पालना, अभ्यवहारयोः
- (अर्थविवरणम्) अभ्यवहारो भोजनम् 
भुनक्त्ति भुवम्  भुजोऽनवने (1366) तङ्-भुङ्क्तेऽन्नम्  भोक्त्ता  गतिबुद्धिप्रत्यवसानार्थ (1452) इति कर्मसंज्ञा-भोजयति चैत्रं सक्तून्  भोज्यं भक्ष्ये (7369) साधु,  भोग्यमन्यत्र  भोजोऽचि (द्र0 31134) भुजन्युब्जौ पाण्युपतापयोः(7361), अन्यत्र भोगः सुखम्  विश्वभोजः,  भुज्युर्गन्धर्वः  रुचिभुजिभ्यां किष्यन् (उ0 4179)-भुजिष्यो दासः  तुदादौ भुजो कौटिल्ये (6122)-निर्भुजति  17

धातुवृत्तिः

Sanskrit

भुजँ भुज (अर्थः)  पालना, अभ्यवहारयोः
( भुनक्ति भुङ्क्त भुञ्जन्ति भुनक्षि भुनज्मि बुभो ज बुभुजतुः बुभोजिथ क्रादिनियमान्नित्यमिट् ( भोक्ता भोक्ष्यते भुनक्तु अभुनक्  भुञ्ज्यात् ) आशिषि ( भुज्यात् अभौक्षीत् अभौक्ताम् बुभुक्षति ) "हलन्ताच्च'' इति सनः कित्त्वम् बोभुज्यते बोभुजीति बोभोक्ति भोजयति अवूभुजत् भुङ्क्ते भुञ्जाते भुञ्जते भङ्क्षे बुभुजे बुभुजिषे भोक्ता भोक्तासे भोक्ष्यते भुङ्क्ताम् अभुङ्क्त अभुञ्जाताम् भुञ्जीत भुञ्जीयाताम् ) आशिषि ( भुक्षीष्ट अभुक्त अभुक्षाताम् ) "लिङ्सिचावात्मनेपदेषु'' इति कित्त्वादगुणत्वम् ( बुभुक्षते ) "भुजोऽनवने'' इति तङ् भुजोऽदने इति वक्तव्ये अनवनइतिवचनमभ्यवहारादन्यत्रापि तङर्थम्,  तथा चेदमपि सिध्यति "बुभुजे पृथिवीपालः पृथिचीमेव केवलाम्' अनुभव इहार्थः ( भोजयति देवदत्तं यज्ञदत्तः) "गतिबुद्धि'' इत्यादिना प्रयोज्यं कर्म निगरणार्थत्वान्नित्यम्परस्मैपदम् ( इदमेषां भुक्तम्,  ) "क्तोऽधिकरणे च'' इत्यधिकरणे भावे कर्मणि वर्तमाने क्तः एवं भावकर्मणोरुदाहार्यम् भुक्ता ब्राह्मणा इति,  भुक्तमेषामस्तीत्यर्थ आद्यजन्तः,  ( भौज्यम् ) "भोज्यं भक्ष्ये'' इति ण्यति अकुत्वं निपात्यते अभक्ष्ये तु ( भोग्या ) लक्ष्मीः ( भोगः ) शरीरं "हलश्च'' इति संज्ञायां घञ् ( मातृभोगीणः ) "आत्मन्विश्वजनभोगोत्तरपदात्'' इति "तस्मै हितम्''इति विषये खः (आचार्यभोगीनः) इत्यत्र "आचायर्यादणत्वं च'' इति णत्वाभावः ( राजभोगीनः ) राजाचार्याभ्यान्तु नित्यं भोगोत्तरपदाभ्यामेवेति भोगोत्तरपदाभ्यामेवाभ्यां हितप्रत्ययनियमादाचार्याय हितं राज्ञे हितमित्यत्र वाक्यमेव भवति न तु सामान्यतश्छः प्रत्ययः मात्रे हितमित्यादौ तु (मात्रीयम् ) इत्यादि भवत्येव ( भुजः ) "हलश्च'' इति करणे घञ्,  "भुजन्युब्जौ पाण्युपतापयोः'' इति अगुणत्वमकुत्वं च निपातितम् ( भुजा ) अयमेव टाबन्तः ( भोजः ) पचाद्यच् भजतीति शपि भुजतीति शेकौटिल्ये शिषादयश्चत्वारोऽनुदात्ताः उदात्तेतः 17

कृदन्तरूपमाला

Sanskrit

1 {@“भुज पालनाभ्यवहारयोः”@} 2 अभ्यवहारः = भोजनम्। 
 ‘भुजेद् भुनक्ति भुंक्ते स्युः,  कौटिल्ये पालनेऽदने।’ 3 इति देवः। 
 4 भोजकः-जिका,  भोजकः-जिका,  5 बुभुक्षकः-क्षिका,  बोभुजकः-जिका
   भोक्ता-भोक्त्री,  भोजयिता-त्री,  बुभुक्षिता-त्री,  बोभुजिता-त्री
   6 भुञ्जन्-ती,  देवदत्तं यज्ञदत्तः- 7 भोजयन्-न्ती,  बुभुक्षन्-न्ती
   -- भोक्ष्यन्-न्ती-ती,  भोजयिष्यन्-न्ती-ती,  बुभुक्षिष्यन्-न्ती-ती
   -- 8 भुञ्जानः,  भोजयमानः,  बुभुक्षमाणः,  बोभुज्यमानः
   भोक्ष्यमाणः,  भोजयिष्यमाणः,  बुभुक्षिष्यमाणः,  बोभुजिष्यमाणः
   हुतभुक्,  हव्यभुक्,  9 बलिभुक्-बलिभुजौ- 10 बलिभुजः
   -- -- भुक्तम्-भुक्तवान्,  11 प्रभुक्तः,  भोजितः,  बुभुक्षितः,  बोभुजितः-तवान्
   12 13 भोजः,  14 विश्वभोजः,  15 उष्णभोजी-शीतभोजी,  16 कलहभोजी,  17 अश्राद्धभोजी,  कांस्यभोजी,  18 19 भुञ्जानः,  भोजः,  20 बुभुक्षुः,  बोभुजः
   भोक्तव्यम्,  भोजयितव्यम्,  बुभुक्षितव्यम्,  बोभुजितव्यम्
   प्रनिभोजनीयम्-प्रणिभोजनीयम्,  भोजनीयम्,  बुभुक्षणीयम्,  बोभुजनीयम्
   21 भोज्यम्-भोग्यम्,  भोज्यम्,  बुभुक्ष्यम्,  बोभुज्यम्
   ईषद्भोजः-दुर्भोजः-सुभोजः
   -- -- भुज्यमानः,  भोज्यमानः,  बुभुक्ष्यमाणः,  बोभुज्यमानः
   22 भुजः-भोगः,  23 भोगः,  भोजः,  बुभुक्षः,  बोभुजः
   भोक्तुम्,  24 भोक्तुं शक्नोति,  भोजयितुम्,  बुभुक्षितुम्,  बोभुजितुम्
   25 भुक्तिः,  26 भुजिः,  अन्नभोजिका,  भोजना,  27 बुभुक्षा,  बोभुजा
   भोजनम्,  भोजनम्,  बुभुक्षणम्,  बोभुजनम्
   भुक्त्वा,  भोजयित्वा,  बुभुक्षित्वा,  बोभुजित्वा
   उपभुज्य,  उपभोज्य,  प्रबुभुक्ष्य,  प्रबोभुज्य
   28 अग्रेभोजम्-भुक्त्वा,  प्रथमं भोजं-भुक्त्वा,  पूर्वं भोजं-भुक्त्वा वा व्रजति। 
 भोजम् २,  भुक्त्वा २,  भोजम् २,  भोजयित्वा २,  बुभुक्षम् २,  बुभुक्षित्वा २,  बोभुजम् २
   बोभुजित्वा २
   29 भुज्युः,  30 भुजिष्यम्-भुजिष्या।
प्रासङ्गिक्यः
 
 01 =>
  (११६२)
 02 =>
  (७-रुधादिः-१४५४। सक। अनि। पर।)
 03 =>
  (श्लो। ६५)
 04 =>
  [पृष्ठम्०९५७+ २५]
 05 =>
  [[१। सन्नन्ते सर्वत्र ‘इको झल्’ (१-२-९) इति सनः कित्त्वे,  धातुजकारस्य षकारे,  तस्य ‘षढोः कः सि’ (८-२-४१) इति ककारे च रूपनिष्पत्तिर्ज्ञेया।]]
 06 =>
  [[२। शतरि,  शपो रुधादित्वेन श्नमि,  ‘श्नसोरल्लोपः’ (६-४-१११) इति श्नमोऽकारस्य लोपे नकारस्य श्चत्वेन ञकारे च रूपमेवम्।]]
 07 =>
  [[३। अभ्यवहारार्थे धातोरस्य ण्यन्तात्,  ‘निगरणचलनार्थेभ्यः’ (१-३-८७) इति शतैव। ‘गतिबुद्धिप्रत्यवसानार्थ--’ (१-४-५२) इत्यादिना अणौ कर्तुः णौ कर्मसंज्ञाऽत्रेति विशेषः।]]
 08 =>
  [[४। ‘भुजोऽनवने’ (१-३-६६) इत्यनेन अवनभिन्नार्थे आत्मनेपदं शानच्। ण्यन्तेऽपि पालनार्थे शानज्ज्ञेयः। सन्नन्तेऽपि पालनार्थे ‘पूर्ववत् सनः’ (१-३-६२) इति शानज्भवतीति बोध्यम्। धातूनामनेकार्थत्वात्,  ‘भुञ्जाना मानुषान् भोगान् सर्वकामसमृद्धिनी।’ (रामा-अर। ४७-४),  ‘बुभुजे पृथिवीपालः पृथिवीमेव केवलाम्।।’ (रघुवंशे। १५-१) इत्यादिषु,  अनुभवार्थेऽपि आत्मनेपदं भवतीति बोध्यम्। स्पष्टमिदं माधवधातुवृत्तौ।]]
 09 =>
  [[५। कर्मण्युपपदे ‘क्विप् च’ (३-२-७६) इति कर्तरि क्विप्। बलिभुक् = वायसः।]]
 10 =>
  [[आ। ‘तूष्णीं प्रत्यभिजानते बलिभुजो भीताः स्वयूथ्यस्वरान्।।’ अनर्घराघवे ४। १।]]
 11 =>
  [[६। ‘आदिकर्मणि क्तः कर्तरि च’ (३-४-७१) इति कर्तरि क्तः।’ ‘प्रभुक्तो गोरसं कृष्णः प्रभुक्तोऽनेन गोरसः।’ इति प्र। सर्वस्वे। अस्य धातोर्भक्षणार्थकत्वात् ‘क्तोऽधि- करणे च ध्रौव्यगतिप्रत्यवसानार्थेभ्यः’ (३-४-७६) इति अधिकरणेऽपि क्तप्रत्ययो बोध्यः। प्रत्यवसानार्थकाः = भक्षणार्थका धातवः।]]
 12 =>
  [पृष्ठम्०९५८+ २९]
 13 =>
  [[१। इगुपधलक्षणं कप्रत्ययं बाघित्वा ‘अज्विधिः सर्वधातुभ्यः पठ्यन्ते च पचादयः।’ (का। ३-१-१३४) इति वचनात् कर्तरि अच्प्रत्ययः।]]
 14 =>
  [[२। विश्वं भुनक्ति इति विश्वभोजः। ‘कर्मण्यण्’ (३-२-१) इत्यण्प्रत्ययः।]]
 15 =>
  [[३। ‘सुप्यजातौ णिनिस्ताच्छील्ये’ (३-२-७८) इति ताच्छील्ये णिनिप्रत्ययः। एवं शीतभोजी,  कलहभोजी इत्यत्रापि ज्ञेयम्। कलहं भुनक्ति = पालयति इति कलहभोजी = नारदः।]]
 16 =>
  [[आ। ‘… पुरतोऽभवत् कलहभोजिनो मुनेः।।’ च। भा। ५। ५३।]]
 17 =>
  [[४। ‘व्रते’ (३-२-८०) इति णिनिप्रत्ययः। सति भोजनेऽश्राद्धमेव भुङ्क्ते इत्यत्र व्रतं गम्यते। एव कांस्यभोजी इत्यत्रापि व्रते गम्ये णिनिप्रत्यय इति ज्ञेयम्।]]
 18 =>
  (भोगं)
 19 =>
  [[५। ‘ताच्छील्यवयोवचनशक्तिषु चानश्’ (३-२-१२९) इति चानश्प्रत्ययः। ताच्छीलि- कोऽयं प्रत्ययः।]]
 20 =>
  [[B। ‘बलात् बुभुक्षुणोत्क्षिप्य जह्रे भीमेन रक्षसा।।’ भ। का। ४। २।]]
 21 =>
  [[६। ‘भोज्यं भक्ष्ये’ (७-३-६९) इति ण्यति कुत्वाभावो निपात्यते। ‘भक्ष्ये’ इत्यत्रोपल क्षणं खादनसामान्यधर्मस्य। तेन ‘भोज्या यवागूः’ इत्यत्र पानार्थकस्यापि भोज्या इति सिद्ध्यति। भक्षणादिभिन्नार्थे तु ‘चजोः कु घिण्ण्यतोः’ (७-३-५२) इति कुत्वे भोग्यः = कम्बलः इति सिद्ध्यति।]]
 22 =>
  [[७। ‘भुजन्युब्जौ पाण्युपतापयोः’ (७-३-६१) इति पाणावभिधेये घञि कुत्वाभावः,  गुणाभावश्च निपात्यते। भुज्यतेऽनेनेति भुजः = पाणिः। ‘बाहावभिधेये भुज इति प्रयोगो लाक्षणिकः।’ इति बृहच्छब्देन्दुशेखरे स्फुटम्। भुजादन्यत्र घञि कुत्वे भोगः = शरीरम्।]]
 23 =>
  [[८। ‘हलश्च’ (३-३-१२१) इति संज्ञायां घञ्। भोगः = स्त्रीभोगाज्जातोऽक्षिरोगविशेषः। कारणे कार्योपचारोऽत्र। भोगः = सर्पकायश्च।]]
 24 =>
  [[९। पूर्वकालत्वाभावेऽपि शक्नोत्यर्थे ‘शकधृषज्ञा--’ (३-४-६५) इति तुमुन्प्रत्ययः।]]
 25 =>
  [पृष्ठम्०९५९+ २६]
 26 =>
  [[१। ‘इक् कृष्यादिभ्यः’ (वा। ३-३-१०८) इति भावे इक्प्रत्ययः। अन्नभोजिका इत्यत्र उत्पत्तिरूपार्थे ‘पर्यायार्हर्णोत्पत्तिषु ण्वुच्’ (३-३-१११) इति स्त्रियां ण्वुच्। ‘पाचिका मे त्वया देया प्रोत्पन्ना मेऽन्नभोजिका।।’ इति प्र। सर्वस्वे।]]
 27 =>
  [[आ। ‘अस्मानत्तुमितोऽभ्येति परिग्लानो बुभुक्षया।।’ भ। का। ७। ८४।]]
 28 =>
  [[२। ‘विभाषाऽग्रेप्रथमपूर्वेषु’ (३-४-२४) इति अग्रेप्रथमपूर्वशब्देषूपपदेषु समानकर्तृकयोः पूर्वकाले क्त्वाणमुलौ विकल्पेन भवतः।]]
 29 =>
  [[३। ‘भुजिमृङ्भ्याम्--’ (द। उ। १-१३५) इति युक्प्रत्ययः। भुज्युः = गन्धर्वः।]]
 30 =>
  [[४। ‘रुचिभुजिभ्यां किष्यन्’ (द। उ। ८-१५) इति किष्यन्प्रत्ययः। भुजिष्यम् = भोग्यम्। भुजिष्या = दासी।]]

Capeller

German

 भुज m.
  Arm,  Rüssel (des Elefanten),  Ast.
f.
  आ Windung (der Schlange),  Arm. 

Burnouf

French

 भुज भुज m.
  et भुजा f.
  courbe.
		 Bras
 main. 
Trompe d'éléphant.
		 Lat. pugnus.
भुजकोटर m.
  aisselle.
भुजग m.
  et भुजगी f.
  (गम्) serpent [qui va par
courbes].
भुजगदारण m.
  (दॄ) Garuḍa,  destructeur de
serpents.
		 Mangouste,  paon,  etc.
भुजगान्तक m.
  (अन्त) mms.
भुजगभोजिन् m.
  (भुज् 7) mms.
भुजगाशन m.
  (अश्) mms.
भुजङ्ग m.
  serpent.
		 Débauché.
भुजङ्गघातिनी f.
  (हन्) esp. de plante.
भुजङ्गभुज् m.
  Garuḍa,  paon,  mangouste,  etc.
भुजङ्गभोजिन् m.
  (भुज् 7) boa.
भुजङ्गम m.
  (गम्) serpent.
भुजङ्गहन् m.
  (हन्) Garuḍa.
भुजङ्गाक्षी f.
  (अक्षि) la रास्ना।
भुजङ्गाख्य m.
  (आ
 ख्या) mesua ferrea.
भुजमध्य n.
  poitrine [entre les bras].
भुजवीर्य a. aux bras forts.
भुजशिरस् n.
  épaule.
भुजाकण्ट m.
  ongle.
भुजादल m.
  n.
  main [feuille du bras].
भुजान्तर n.
  poitrine [entre les bras].

Stchoupak

French

 भुज-
 m.
  bras 
 trompe d'éléphant 
 branche 
 -आ- f.
  courbe, 
repli,  anneau (du serpent).
°ग- भुजं-ग- v. s. v.
°च्छाया- f.
  protection des bras,  refuge sûr.
°दण्ड- m.
  bras,  not. long ou puissant.
°बन्धन- nt. étreinte.
°मध्य- nt. poitrine.
°मूल- nt. épaule.
°यष्टि- f.
  = °दण्ड-।
°योक्त्र- nt. étreinte,  fait d'enlacer,  de serrer dans les bras.
°लता- f.
  bras (comparé à la) liane.
°शालिन्- a. aux bras puissants.
°शिखर- nt. sommet du bras,  épaule.
°संश्रय- a. fait de se réfugier dans les bras de qq'un. 
°संभोग- m.
  étreinte.
°स्तम्भापविद्ध- a. v. lancé ou rejeté d'un bras solide comme un
pilier.
भुजाघात- m.
  coup de bras.
भुजाङ्क- m.
  étreinte.
भुजान्तर- nt. poitrine 
 -अम् dans les bras 
 -ल- nt. id.
भुजोपपीडम् adv. en serrant dans les bras,  en étreignant.
भुजा-लता- f.
  v. भुज°।

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.