| YouTube Channel

भुग्न (bhugna)

 
शब्दसागरः
English
भुग्न
mfn.
(-ग्नः-ग्ना-ग्नं)
1. Crooked, curved.
2. Bent, bowed. bending,
stooping.
3. Broken.
E.
भुज् to curve,
aff.
क्त
Capeller Eng
English
भुग्न
a.
bent, curved, distorted
broken, discouraged.
Yates
English
भुग्न (ग्नः-ग्ना-ग्नं)
p. Crooked
stooping.
Spoken Sanskrit
English
भुग्न bhugna
adj.
au before non-labial vowels
भुग्न bhugna
adj.
bent
भुग्न bhugna
adj.
forced aside
भुग्न bhugna
adj.
curved
भुग्न bhugna
adj.
bent down
भुग्न bhugna
adj.
crooked
भुग्न bhugna
adj.
cowed
भुग्न bhugna
adj.
distorted
भुग्न bhugna
adj.
disheartened
भुग्न bhugna
adj.
furrowed
भुग्न bhugna
adj.
au before non-labial vowels
Wilson
English
भुग्न
mfn.
(-ग्नः-ग्ना-ग्नं)
1 Crooked, curved.
2 Bent, bowed, bending, stooping.
E.
भुज to curve,
aff.
क्त.
Apte
English
भुग्न [bhugna], p. p.
Bent, bowed, stooping
as in वायुभुग्न, रुजाभुग्न
&c.
आस्ते कृत्वा शिरः कुक्षौ भुग्नपृष्ठशिरोधरः
Bhāg.*
3.31. 8
भरभुग्नविततबाहुषु गोपेषु Vās.
Crooked, curved
पीनो भटस्योरसि बीक्ष्य भुग्नांस्तनुत्वचः पाणिरुहान् सुमध्या
Bk.*
11.8
V.*
4.32.
Broken (for भग्न)
शेते निहतो भूमौ वातभुग्न इव द्रुमः
Mb.
* 6.14.16.
Cowed down, disheartened
किमनेनातिभुग्नेन वाग्भिः काष्ठसधर्मणा
Mb.
* 9.61.22.
Apte 1890
English
भुग्न p. p. 1 Bent, bowed, stooping
as in वायुभुग्न, रुजाभुग्न &c.
2 Crooked, curved
Bk. 11. 8
V. 4. 32.
3 Broken (for भग्न).
Monier Williams Cologne
English
भुग्न a See 1. भुज्.
भुग्न b
mfn.
bent, curved, crooked, distorted,
ĀśvGṛ.
MBh.
&c.
furrowed (as the brows), Kāvyād.
forced aside,
Prab.
bent down, cowed, disheartened,
Kathās.
N.
of the Saṃdhi of and before non-labial vowels,
RPrāt.
Monier Williams 1872
English
भुग्न भुग्न। See below.
भुग्न, अस्, आ, अम्, bent, crooked, distorted
curved
bending, stooping, bowed.
Macdonell
English
भुग्न bhug-na, pp. 1. bhuj.
Apte Hindi
Hindi
भुग्न
भू*क*कृ* - "भुज्+क्त, तस्य नः"
"झुका हुआ, विनत, प्रवण-वायुभुग्न, रुजाभुग्न आदि"
भुग्न
भू*क*कृ* - -
"टेढ़ा, वक्र"
भुग्न
भू*क*कृ* - -
टूटा हुआ
L R Vaidya
English
Bugna {% a. (f. ग्ना) %} 1. Bent, bowed, भरभुग्नविततबाहुषु गोपेषु Vas.D.
2. crooked, curved
3. broken.
Bopp
Latin
भुग्न v. भुज् Cl. 6.
Kridanta Forms
Sanskrit
भुज् (भु॒जोँ꣡ कौटिल्ये - तुदादिः - अनिट्)
ल्युट् = भोजनम्
अनीयर् = भोजनीयः - भोजनीया
ण्वुल् = भोजकः - भोजिका
तुमुँन् = भोक्तुम्
तव्य = भोक्तव्यः - भोक्तव्या
तृच् = भोक्ता - भोक्त्री
क्त्वा = भुक्त्वा
ल्यप् = प्रभुज्य
क्तवतुँ = भुग्नवान् - भुग्नवती
क्त = भुग्नः - भुग्ना
शतृँ = भुजन् - भुजन्ती / भुजती
Abhyankara Grammar
English
भुग्न name of a Saṁdhi or coalescence given by the writers of the Prātiśākhya works where the diphthong vowels and औ, followed by any vowel which is not labial, are turned respectively into अव् and आव्: e.g. ऋतेन मित्रावरुणावृतावृधावृतस्पृशा (Ṛ. Saṁh.I.2.8)
cf. ओष्ठ्ययोन्योर्भुग्नमनोष्ठये वकारोत्रान्तरागमः यथा ऋतेन मित्रावरुणावृतावृधावृतस्पृशा | अनोष्ठये इति किम्| वायो उक्थेभि: 2.2. (R.Saṁh. I.2.2). इत्यतः वाय उक्थेभि cf. R. Pr. II.11.
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
भुग्न n. °eine Art Coitus, E 567 (R).
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
कुटिल, वक्र, अराल, वृजिन, जिह्म, ऊर्मिमत्, कुञ्चित, नत, आविद्ध, भुग्न, वेल्लित
adjective
यस्मिन् कपटम् अस्ति।
"तस्य हास्यं कुटिलम् अस्ति।"
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
कुञ्चितं नतमाविद्धं कुटिले वक्रवेल्लिते १४५६
वृजिनं भङ्गुरं भुग्नमरालं जिह्ममूर्मिमत्
-wordlist-
कुञ्चित (क्ली), नत (क्ली), आविद्ध (क्ली), कुटिल (क्ली), वक्र (क्ली), वेल्लित (क्ली), वृजिन (क्ली), भङ्गुर (क्ली), भुग्न (क्ली), अराल (क्ली), जिह्म (क्ली), ऊर्मिमत् (क्ली)
--source--
समे दिग्धलिप्ते रुग्णभुग्ने रूषितगुण्डिते
-wordlist-
दिग्ध (क्ली), लिप्त (क्ली), रुग्ण (क्ली), भुग्न (क्ली), रूषित (क्ली), गुण्डित (क्ली)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
वक्र
वक्र, वृजिन, भङ्गुर, आविद्ध, वेल्लित, नत, जिह्म, भुग्न, अराल, कुटिल, व्याकुञ्चित, ऊर्मिमत्
वक्रं वृजिनं भङ्गुरमाविद्धं वेल्लितं नतं जिह्मम्
भुग्नमरालं कुटिलं व्याकुञ्चितमूर्मिमत्कथितम् ६९६
verse 4.1.1.696
page 0081
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
भुग्नः, त्रि, (भुज मोटने + क्तः “ओदितश्च ।”८ ४५ इति निष्ठातस्य नः ।) रोगा-दिना कुटिलीकृतः तत्पर्य्यायः रुग्नः ।इत्यमरः ९१
वक्रः इति भुज-धात्वर्थदर्शनात् (यथा, --“साश्रुणी कलुषे रक्ते भुग्ने लुलितपक्ष्मणी ।अक्षिणी पिण्डिकापार्श्वमूर्द्ध्वपर्व्वास्थिरुग्भ्रमः
”इति वाभटे निदानस्थाने द्वितीयेऽध्याये
यथा, भट्टिः ११ ।“पीने भटस्योरसि वीक्ष्य भुग्नांस्तनुत्वचः पाणिरुहान् सुभध्या
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
भुग्न
त्रि०
भुज--मोटने क्त रोगादिना कुटिलीकृते
Capeller
German
भुग्न
f.
folg.
Burnouf
French
भुग्न भुग्न (pp. de भुज् 6) courbé, fléchi, [se dit
du सन्धि ou l'ओ et l'औ engendrent un व् devant une
voyelle initiale, tg.].
Stchoupak
French
भुग्न-
v. le suiv.