| YouTube Channel

भीष्मः (bhISmaH)

 
Hindi
Hindi
दादा भीष्म
Apte Hindi
Hindi
भीष्मः
पुं*
- -
भयानक रस
भीष्मः
पुं*
- -
"राक्षस, पिशाच, दानव, भूत-प्रेत"
भीष्मः
पुं*
- -
शिव का विशेषण
भीष्मः
पुं*
- -
शन्तनु का गंगा से उत्पन्न पुत्र
भीष्मः
पुं*
- भी+णिक्+सुक्+मक्
भयानक रस
भीष्मः
पुं*
- भी+णिक्+सुक्+मक्
"राक्षस, पिशाच, भूतप्रेत"
भीष्मः
पुं*
- भी+णिक्+सुक्+मक्
शिव का विशेषण
भीष्मः
पुं*
- भी+णिक्+सुक्+मक्
शन्तनु के द्वारा गंगा में उत्पादित पुत्र
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
भीष्मः, गाङ्गेयः, देवव्रतः
noun
गङागायाः गर्भात् जातः शन्तनोः पुत्रः।
"भीष्मेण आजीवनं ब्रह्मचर्यम् आचरितम्।"
Tamil
Tamil
பீ4ஷ்ம: : அரக்கன், பிசாசு, சிவன், சந்தனுவின் மகன்.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
भीष्मः,
पुं,
(बिभेत्यस्मादिति भी + मक् षुग्वेति पक्षे षुक् ।) भयानकरसः इत्यमर-टीकायां भरतः
शिवः राक्षसः इतिहेमचन्द्रः
गाङ्गेयः शान्तनुराज-चक्रवर्त्तिनो गङ्गायां भार्य्यायां जातः परम-धर्म्मात्मा महावीरः येन पितुर्दासकन्या-विवाहार्थं पितृराज्यं त्यक्तं, यश्च स्वस्य विवाहंत्यक्त्वा ऊर्द्ध्वरेता जातः इति श्रीभागवतम्
तस्योत्पत्तिर्यथा, --“अथ तामष्टमे जाते पुत्त्रे प्रहसतीमिव ।उवाच राजा दुःखार्त्तः परीप्सन् सुतमात्मनः
मा वधीः कासि कस्यासि किञ्च हंसि सुता-निति ।पुत्त्रघ्नि ! सुमहत् पापं संप्राप्तं ते सुगर्हिते !
”स्त्र्युवाच ।“पुत्त्रकाम ! ते हन्मि पुत्त्रं पुत्त्रवतांवर ! ।जीर्णस्तु मम वासोऽयं यथा समयः कृतः
अहं गङ्गा जह्नुसुता महर्षिगणसेविता ।देवकार्य्यार्थसिद्ध्यर्थमुषिताहं त्वया सह
अष्टौ ये वसवो देवा महाभागा महौजसः ।वशिष्ठशापदोषेण मानुषत्वमुपागताः
तेषां जनयिता नान्यस्त्वदृते भुवि विद्यते ।मद्विधा मानुषी धात्री लोके नास्ति कदाचन
तेषाञ्च जननीहेतोर्मानुषत्वमुपागता ।जनयित्वा वसूनष्टौ जिता लोकास्त्वयाक्षयाः
देवानां समयस्त्वेष वसूनां संश्रुतो मया ।जातं जातं मोक्षयिष्ये जन्मतो मानुषादिति
तत्ते शापाद्विनिर्मुक्ता आपवस्य महात्मनः ।स्वस्ति तेऽस्तु गमिष्यामि पुत्त्रं पाहि महा-व्रतम्
एष पर्य्यायवासो मे वसूनां सन्निधौ कृतः ।मत्प्रसूतं विजानीहि गङ्गादत्तमिमं सुतम्
”इत्यादिपर्व्वणि भीष्मोत्पत्तिनाम १०० अध्यायः