भिन्दिपाल (bhindipAla)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
Spoken Sanskrit
English भिन्दिपाल bhindipAla catapult
शृङ्गिक zRGgika kind of missile catapult
भिन्दिपाल bhindipAla catapult
भिन्दिपाल bhindipAla short javelin or arrow thrown from the hand or shot through a tube
Monier Williams Cologne
EnglishHelp us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Apte Hindi
Hindiभिन्दिपालः
- भिन्द्+इन्=भिन्दिं पालयति-पाल्+अण्
हाथ से फेका जाने वाला छोटा भाला
भिन्दिपालः
- भिन्द्+इन्=भिन्दिं पालयति-पाल्+अण्
गोफिया
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskritभिन्दिपाले सृगः कुन्ते प्रासोऽथ द्रुघणो घनः ॥ ७८५ ॥
मुद्गरः स्यात्कुठारस्तु परशुः पर्शुपर्श्वधौ ।
परश्वधः स्वधितिश्च परिघः परिघातनः ॥ ७८६ ॥
भिन्दिपाल (पुं), सृग (पुं), कुन्त (पुं), प्रास (पुं), द्रुघण (पुं), घन (पुं), मुद्गर (पुंस्त्री), कुठार (पुंस्त्री), परशु (पुं), पर्शु (पुं), पर्श्वध (पुं), परश्वध (पुं), स्वधिति (पुं), परिघ (पुं), परिघातन (पुं)
अभिधानरत्नमाला
Sanskritयष्टि
यष्टि, पट्टिस, दुःस्फोट, मुखण्डी, शङ्कु, शक्ति, भिन्दिपाल, गदा, दण्ड, चक्र, शस्त्र_जाति
यष्टिपट्टिसदुःस्फोटमुखण्डीशङ्कुशक्तयः ।
भिन्दिपालगदादण्डचक्राद्याः शस्त्रजातयः ॥ ४७६ ॥
verse 2.1.1.476
page 0055
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritभिन्दिपालः, (भिदि + इन् । भिन्दिं विदारणंपालयतोति पालि + अण् ।) हस्तप्रमाण-काण्डः । नालिकास्त्रमिति ख्यातम् । इतिभरतः ॥
हस्तक्षेप्यलगुडः । इति स्वामी ॥
तत्पर्य्यायः । सृगः २ । इत्यमरः । २ । ८ । ९१ ॥
(यथा, वैशम्पायनसंहितायाम् । ३ ।“भिन्दिपालस्तु वक्राङ्गो नम्रशीर्षो बृहच्छिराः ।हस्तमात्रोत्सेधयुक्तः करसम्मितमण्डलः ॥
”भिण्डिबालः भिन्दिवालश्चापि इत्येवं पाठद्वयंदृश्यते ।)
वाचस्पत्यम्
Sanskritभिन्दिपाल मिदि विदारणे रन् भिन्दिं भेदनं पाल-यति पालि--अण् । १ हस्तक्षेप्ये नातिकास्न्ने अमर-टीकायां मरतः । हस्तप्रमाणे अस्त्रभेदे क्षीरस्वामी ।हमा० प० तल्लक्षणमन्यथोक्तं यथा “भिन्दिपालस्यलक्षणं प्रोच्यते तस्य य आयामी यत्प्रमाणं दण्डस्य चयः परिणाहो यतसंस्थानं द्रव्यादिप्रमाणं ग्रहणमोक्षौदष्टादुष्टाश्च गतयस्तत्सर्वं यथोक्तं वक्ष्यामि वत्स! नि-बोध । तत्र भिन्दिपालस्य दण्डः फलाचितः सप्तहस्तोज्येष्ठो भवति द्वादशाङ्गलहीनी मध्यमो वितस्तिहीनस्तुकनिष्ठो मानतः स्याद्दण्डश्च सप्ताङ्गुलपरिणाहः श्रेष्ठो भ-वति मृध्यमो द्व्यङ्गुलहीनस्त्र्यङ्गुलहीनश्च कनिष्ठो भवतिमूले परीणाहो ग्राह्यः स च गोपुच्छवत् वेदितव्यो दण्डार्थपुनः कूटजदृक्षजं वैणवं भद्रसिंहव्यं कदम्बकं वा दारु-मयं वा कारयेत तन्मया हि दण्डा दृढाः स्युः काला-कुलोत्सादकारिणह् कल्मषा विवर्द्धयन्ति चतुस्त्रिंश-दवका अवनोदकारकानमोन्नमनसहा पूर्बभारपरी-क्षमाश्च भवन्ति ते नित्यं दण्ठेषु कुशलैः शुभलक्षणाविज्ञेया दण्डस्योपरि पत्रं कर्णिकासंस्थानां प्रयोजयेत् क-र्णिका च द्व्यङ्गुलोत्सेधा षडङ्गुला च लेख्या स्यात् यथादण्डपरीणाहं बलित्थां कारयेत् सौवर्णं रजतमयं वाकांस्यं वा ताम्रं वा लौहमयं शार्ङ्गजातमस्थिजंयोजयेत् तदालाभे तु वैक्षवं दृढं वा विदध्यात् भिन्दि-पालफलन्तु विंशत्यङ्गुलप्रमाणं भवति मिस्त्रिंशसदृशम् पीतंसुनिशितधारमुत्तमं कुर्वीत अष्टादशाङ्गलप्रमाणं मध्यंषोडशाङ्गुलप्रमाणं नीचं निर्दिष्टं तत्र यावत्यः फलपत्र-पुष्पाणां योनयो दृश्यन्ते तावत्यो भिन्दिपालफलकाः, कर्तव्या तथा विस्तारे त्र्यङ्गुलमूले वोच्छकसहबद्धोर्द्धमष्टा-ङ्गुलं दण्डसूत्रेणाववेष्टयेत् पूर्वभागे मध्यान्तादिपात्रै-रित्युत्तमाधममध्यमानां भवेत् दण्डस्य प्रमाणद्विगुणं फलंतस्य गौरवात् भवति तत्राष्टदशाङ्गुलं भिन्दिपालफलाग्रम्ऋजु कार्य्यं पञ्चभिः पञ्चभिः पलैर्बर्द्धिततया वच्छत-पलं श्रेष्ठं पलाग्रेण शतिकः उत्तमः कर्त्तव्यः अशीति-पलोमध्यमः षष्टिपालो नीचः” ।
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.