| YouTube Channel

भिद् (bhid)

 
शब्दसागरः
English
भिद् (इर्) भिदिर् r. 7th cl. (-भिनत्ति-भिन्ते) To break, to break or tear to pieces.
भिद्
mfn.
 (-भिद् or भित्) Who or what breaks, divides, severs, des-
troys, &c.
f.
 (भिद् or भित्)
1. Kind, sort, difference.
2. Breaking,
dividing.
E.
 भिद् to break,
aff.
 क्विप् ।
Capeller Eng
English
1 भिद् भिन॑त्ति (भिन्त्ते),
pp.
 भिन्न॑ (q.v. ) split,
cleave, cut asunder, break in twain, destroy, annihilate
pierce, open,
expand
loose, extricate
interrupt, disturb, trouble
disclose, betray
divide, separate, part
change, alter
distinguish, discriminate.
P.
भिद्य॑ते (°ति) be split etc., mostly
intr.
 burst, open, expand,
blossom, get loose or free
separate or keep aloof from (instr. )
change, alter, differ from (abl. ).
C.
 भेदयति, °ते split, break,
destroy, divide, disunite, seduce.
D.
 बि॑भित्सति wish to break or
destroy. — अव cleave asunder, pierce. उद् break through (disclose,
betray*)
P.
 burst open, become manifest निस् split or tear asunder,
pierce, hurt, wound, loose, unveil, discover
P.
 split, burst, open
(intr. ). परि
P.
 be split, broken, changed, disfigured. प्र split
forth, tear asunder, open, pierce, divide. प्रति pierce, penetrate
disclose, betray
reproach, censure. वि split or break asunder,
pierce, destroy, divide, disunite, change, alter.
C.
 alienate, estrange
from (abl. ). सम् cleave, split, break, pierce, hurt, wound, interrupt,
give up
combine, mingle, join, associate with (acc. ). अनुसम् & उपसम्
bring together, mingle, mix. — Cf. उद्भिन्न, निर्भिन्न, प्रोद्भिन्न
(add. ), विभिन्न, संभिन्न.
2 भि॑द्
a.
 breaking, dividing, piercing, destroying (—°)
f.
the act of splitting or dividing
difference, species, kind
partition,
wall.
Yates
English
भिद् (ध, इर, ञ) भिनत्ति भिंत्ते) 7.
c. To
break or tear in pieces.
भिद् (द्-त्) 5.
f.
 Breaking
kind,
sort.
a. Breaking, destroying.
Spoken Sanskrit
English
भिद् - bhid -
adj.
 - breaking
भिद् - bhid -
adj.
 - splitting
भिद् - bhid -
adj.
 - piercing
भिद् - bhid -
adj.
 - destroying
भिद् - bhid -
f.
 - wall
भिद् - bhid -
f.
 - species
भिद् - bhid -
f.
 - separation
भिद् - bhid -
f.
 - distinction
भिद् - bhid -
f.
 - sort
भिद् - bhid -
f.
 - kind
भिन्त्ते { भिद् } - bhintte { bhid } - verb 7 - distinguish
भिन्त्ते { भिद् } - bhintte { bhid } - verb 7 - disentangle
भिन्त्ते { भिद् } - bhintte { bhid } - verb 7 - pierce
भिन्त्ते { भिद् } - bhintte { bhid } - verb 7 - disclose
भिन्त्ते { भिद् } - bhintte { bhid } - verb 7 - violate
भिन्त्ते { भिद् } - bhintte { bhid } - verb 7 - discriminate
भिन्त्ते { भिद् } - bhintte { bhid } - verb 7 - dissolve
भिन्त्ते { भिद् } - bhintte { bhid } - verb 7 - destroy
भिन्त्ते { भिद् } - bhintte { bhid } - verb 7 - betray
भिन्त्ते { भिद् } - bhintte { bhid } - verb 7 - open
Wilson
English
भिद्(इर)भिदिर् r. 7th cl. (भिनत्ति-भिंत्ते) To break, to break or
tear to pieces.
भिद्
mfn.
 (-भिद् or भित्) Who or what breaks, divides, severs,
destroys, &c.
f.
 (-भिट् or भित्)
1 Kind, sort, difference.
2 Breaking, dividing.
E.
 भिद to break, and
aff.
 क्विप्.
Apte
English
भिद् [bhid], I.1.P. (भिन्दति) To divide or cut into parts. -II. 7
U.
 (भिनत्ति, भिन्त्ते, बिभेद, बिभिदे, अभैत्सीत्, अभिनत्, अभिन्त्त, भेत्स्यति-ते, भेत्तुम् भिन्न)
To break, cleave, split, cut asunder, rend, pierce, break through or down
अतिशीतलमप्यम्भः किं भिनत्ति न भूभृतः
H.*
 3.38
तेषां कथं नु हृदयं न भिनत्ति लज्जा
Mu.*
 3.34
Śi.*
 8.39
Ms.*
 3.33
R.*
 8. 93
12.77.
To dig or tear up, excavate
U.*
 1.23.
To pass through
यदि रोहिण्याः शकटं भिनत्ति रविनन्दनो गगनवीथ्याम्
Pt.*
 1.211, 212.
(a) To divide, separate
द्विधा भिन्ना शिखण्डिभिः
R.*
 1.39. (b) To displace
आनन्दजः शोकजमश्रु बाष्पस्तयोरशीतं शिशिरो बिभेद
R.*
 14.3.
To violate, break, infringe
समयं लक्ष्मणो$भिनत्
R.*
 15.94
निहतश्च स्थितिं भिन्दन् दानवो$सौ बलद्विषा
Bk.*
 7.68.
To remove, take away
धैर्यमभिनदुदितं शिशुना
Śi.*
 15.87.
To disturb, interrupt
as in समाधिभेदिन्
असिपत्रवने चैव भिद्यमानानधार्मिकान्
Rām.*
 7.21.15.
To change, alter
(न) भिन्दन्ति मन्दां गतिमश्वमुख्यः
Ku.*
 1.11
or विश्वासोपगमा- दभिन्नगतयः शब्दं सहन्ते मृगाः
Ś.*
 1.14.
To expand, cause to open or blossom, open
सूर्यांशुभिर्भिन्नमिवारविन्दम्
Ku.*
 1.32
नवोषसा भिन्नमिवैकपङ्कजम्
Ś.*
 7.16
Me.*
 19.
To disperse, scatter, scare away
भिन्नसारङ्गयूथः
Ś.*
 1.32
V.*
 1.16.
To disjoin, disunite, set at variance
भेत्स्यामि स्वमतेन भेदकुशलो ह्येष प्रतीपं द्विषः
Mu.*
 3.13.
To loosen, relax, dissolve
पर्यङ्कबन्धं निबिडं बिभेद
Ku.*
 3.59.
To disclose, divulge.
To perplex, distract.
To distinguish, discriminate.
To explain or to understand
वचांसि योगग्रथितानि साधो न नः क्षमन्ते मनसापि भेत्तुम्
Bhāg.*
 5.1.18. -Pass. (भिद्यते)
To be split, rent or shivered
धरा धारापातै- र्मणिमयशरैर्भिद्यत इव
Mk.*
 5.22.
To be divided or separated.
To expand, blossom, open.
To be loose or relaxed
प्रस्थानभिन्नां न बबन्ध नीविम्
R.*
 7.9, 66.
To be different from (with
abl.
 )
न कारणात् स्वाद् बिभिदे कुमारः प्रवर्तितो दीप इव प्रदीपात्
R.*
 5.37
U.*
 4.
To be destroyed.
To be divulged or betrayed, get abroad
षट्कर्णो भिद्यते मन्त्रः
&c.
Pt.*
 1.99.
To be harassed, pained or afflicted.
To be frightened or alarmed
अम्भसा भिद्यते सेतुस्तथा मन्त्रो$प्यरक्षितः । पैशुन्याद् भिद्यते स्नेहो वाचा भिद्येत कातरः ॥
Pt.*
 1.12.
To separate oneself from, keep aloof from.
Caus.
 (भेदयति-ते)
To split, cleave, divide, tear
&c.
To destroy, dissolve.
To disunite, set at variance.
To perplex.
To seduce. -Desid. (बिभित्सति-ते) To wish to break
&c.
भिद् [bhid],
a.
 (At the end of
comp.
 ) Breaking, splitting
destroying
&c.
तुरगविचयव्यग्रानुर्वीभिदः
U.*
 1.23.
f.
Breaking, splitting, dividing.
Difference.
A sort, kind.
Apte 1890
English
भिद् {vI.v} {c1c} P. (भिंदति) To divide or cut into parts. {vII.v} {c7c} U. ( भिनत्ति, भिंत्ते, बिभेद, बिभिदे, अभैत्सीत्, अभिदत्, अभित्त, भेत्स्यति-ते, भेत्तुं, भिन्न) 1 To break, cleave, split, cut asunder, rend, pierce, break through or down
अतिशीतलमप्यंभः किं भिनत्ति न भूभृतः H. 3. 45
तेषां कथं नु हृदयं न भिनत्ति लज्जा Mu. 3. 34
Śi. 8. 39
Ms. 3. 33
R. 8. 93
12. 77.
2 To dig or tear up, excavate
U. 1. 23.
3 To pass through
Pt. 1. 211, 212.
4 (a) To divide, separate
द्विधा भिन्ना शिखंडिभिः R. 1. 39. (b) To displace
R. 14. 3.
5 To violate, transgress, break, infringe
समयं लक्ष्मणोऽभिनत् R. 15. 94
निहतश्च स्थितिं भिंदन् दानवोऽसौ बलद्विषा Bk. 7. 68.
6 To remove, take away
Śi. 15. 87.
7 To disturb, interrupt
as in समाधिभेदिन्.
8 To change, alter
(न) भिंदंति मंदां गतिमश्वपुख्यः Ku. 1. 11
or विश्वासोपगमादभिम्नगतयः शब्दं सहंते मृगाः Ś. 1. 14.
9 To expand, cause to open or blossom, open
सूर्यांशुभिर्भिन्नमिवारविंदं Ku. 1. 32
नवोषसा भिन्नमिवैकपंकजं Ś. 7. 16
Me. 107.
10 To disperse, scatter, scare away
भिन्नसारंगयूथः Ś. 1. 33
V. 1. 16.
11 To disjoin, disunite, set at variance
Mu. 3. 13.
12 To loosen, relax, dissolve
पर्यंकबंधं निबिडं बिभेद Ku. 3. 59.
13 To disclose, divulge.
14 To perplex, distract.
15 To distinguish, discriminate.
Pass. (भिद्यते) 1 To be split, rent or shivered
Mk. 5. 22
Pt. 1. 139.
2 To be divided or separated.
3 To expand, blossom, open.
4 To be loose or relaxed
प्रस्थानभिन्नां न बबंध नीविं R. 7. 9, 66.
5 To be different from (with abl.)
R. 5. 37
U. 4.
6 To be destroyed.
7 To be divulged or betrayed, get abroad
षट्कर्णो भिद्यते मंत्रः &c. Pt. 1. 99.
8 To be harassed, pained or afflicted.
9 To be frightened or alarmed
Pt. 1. 102.
10 To separate oneself from, keep aloof from.
Caus. (भेदयति-ते) 1 To split, cleave, divide, tear &c.
2 To destroy, dissolve.
3 To disunite, set at variance.
4 To perplex.
5 To seduce.
Desid. (बिभित्सति-ते) To wish to break &c.
भिद् a. (At the end of comp.) Breaking, splitting
destroying &c.
f. 1 Breaking, splitting, dividing.
2 Difference.
3 A sort, kind.
Monier Williams Cologne
English
1. भिद्
cl.
 7.Ā.
P.
 (Dhātup. xix, 2) भिन॑त्ति, भिन्त्ते (impf. 2. 3. sg. अ॑भिनत्,
RV.
Subj. भिन॑दः, ib.
Impv.
 बिन्धि॑, ib.
बिन्द्धि,
Var.
 [cf. बिन्द्धि-लवणा]
cl.
 1.
P.
 भे॑दति,
RV.
Pot.
 भिदेयम्,
AV.
pf. बिभे॑द,
RV.
aor.
 , 2. 3. sg. भे॑त्,
RV.
 अभैत्सीत्,
R.
भित्थास्,
TS.
Prec. भित्सीष्ट
Gr.
fut. भेत्स्य॑ति, °ते,
Br.
&c.
Cond.
 अभेत्स्यत्,
Up.
fut. भेत्ता
Gr.
inf.
 भे॑त्तवै॑,
ŚBr.
भेत्तुम्, ib.
&c.
ind.
p.
 भित्त्वा॑, -भिद्य,
RV.
&c.
 ),
to split, cleave, break, cut or rend asunder, pierce, destroy,
RV.
&c.
&c.
 ,
to pass through (as a planet or comet),
Hariv.
Var.
to disperse (darkness),
R.
Śak.
to transgress, violate, (a compact or alliance),
MBh.
Kāv.
&c.
to open, expand,
MaitrUp.
Megh.
to loosen, disentangle, dissolve,
MBh.
Kāv.
&c.
to disturb, interrupt, stop, ib.
to disclose, betray,
Mn.
MBh.
&c.
to disunite, set at variance, ib.
to distinguish, discriminate,
L.
 :
Pass.
 भिद्य॑ते (ep. also °ति
aor.
 अभेदि,
Br.
MBh.
&c.
pf. बिभिदे,
Kālid.
 ),
to be split or broken, burst (intrans.),
Br.
&c.
&c.
to be opened (as a closed hand, eyes
&c.
 ),
Kāv.
Pur.
to overflow (as water),
R.
Hariv.
to be loosened, become loose,
MuṇḍUp.
Kāv.
to be stopped or interrupted,
MBh.
to be disclosed or betrayed,
Kāv.
to be changed or altered (in mind), be won over,
Kāv.
Pur.
to be disunited,
MBh.
to keep aloof from (instr.), ib.
to be distinguished, differ from (abl. ),
Sāṃkhyak.
Kāv.
&c.
 :
Caus.
 भेदयति, °ते (aor. अबीभिदत्
cf.
 also भिदापन),
to cause to split or break
&c.
to split, break, shatter, crush, destroy,
MBh.
Hariv.
Hit.
to separate, divide (See भेदित)
to disunite, set at variance, perplex, unsettle (in opinion), seduce, win over,
MBh.
R.
 :
Desid.
 बि॑भित्सति, °ते, to wish to break through or disperse or defeat,
RV.
MBh.
 (cf. , बिभित्सा) :
Desid.
 of
Caus.
 See बिभेदयिषु:
Intens.
 बेभिदीति or बेभेत्ति, to cleave repeatedly,
Bhaṭṭ.
भिद् [cf.
Lat.
 findo
Germ.
 beissen
Eng.
 bite.]
2. भि॑द्
mfn.
 (ifc. ) breaking, splitting, piercing, destroying,
Kāv.
Kathās.
Pur.
 (cf. अश्म-, गिरि-, तमो-, पुर-भिद्
&c.
 )
भि॑द्
f.
 a wall (= भित्ति),
RV.
 i, 174, 8
separation, distinction,
BhP.
a sort, kind, species,
L.
Monier Williams 1872
English
भिद् 1. भिद्, cl. 7. P. A. भिनत्ति,
भिन्त्ते (Ved. also cl. 1. भेदति), Impf.
अभिनत् (2nd sing. अभिनस् or अभिनत्, 1st sing.
Ved. अभेदम्, 2nd sing. अभेत्, भेत्), Impv. भि-
नत्तु (2nd sing. भिन्द्धि or भिन्धि), बिभेद
(2nd sing. बिभेदिथ), बिभिदे (Part. बिभिद्वस्),
भेत्स्यति, -ते, Aor. अभिदत् and अभैत्सीत्, अभित्त
(2nd sing. अभित्थास्), Inf. भेत्तुम् (Ved. भेत्-
तवै), to break, split, cleave, slit, cut asunder, sever,
rend, tear, pierce, penetrate
to break through or
down, burst through (e. g. सेतुम् भिद्, to break
through an embankment
तिमिरम् भिद्, to break
through or disperse darkness)
to violate (e. g. सन्-
धिम् भिद्, to violate a compact or alliance)
to
interrupt, disturb
to tear up
to destroy
to divide,
separate
to open
to make to open or blossom,
expand
to divide into parts or portions, disjoin,
disunite
to loose, loosen, dissolve
to unravel, extri-
cate
to betray, disclose
to set at variance
to
unsettle, perplex
to alter, change, make to differ
to distinguish, discriminate: Pass. भिद्यते, to be
split
to burst (e. g. शीतेन, with frost)
to be torn
asunder
to be destroyed
to be harassed or afflicted
to be divided or separated
to open, be opened,
become relaxed
to expand, blossom, bloom
to
become loose, be loosened
to separate one's self
from, keep aloof from (with inst.)
to differ or be
different from (with abl.)
to alter, change
to be
divulged: Caus. भेदयति, -यितुम्, अबीभिदत्, to
cause to break or split &c., to break, split, cleave,
divide, tear or dash to pieces
to destroy, overcome
to separate, dissolve, disunite, unsettle (in opinion),
perplex, set at variance, cause dispersion
to seduce:
Desid. of Caus. बिभेदयिषति: Desid. बिभित्-
सति, -ते: Intens. बेभिद्यते, बेभिदीति, बेभेत्ति,
to break or split repeatedly, to divide or cut into
again and again
[cf. Lat. findo, fi-nis fr. fid-
nis (?): Goth. bit, ‘to bite
’ beita, bait, bitum:
Old Germ. biz.]
2. भिद्, त्, त्, त्, (at the end of a comp.) breaking,
splitting, dividing, piercing
a breaker, &c.
break-
ing to pieces, destroying [cf. अश्म-भ्°, गिरि-भ्°,
गोत्र-भ्°, तमो-भ्°, पुर-भ्°]
(त्), f., Ved. a
breaker, destroyer, &c.
breaking, splitting, dividing
difference
different sort, kind.
Macdonell
English
भिद् BHID, Ⅰ. P. bhéda, (V., very rare)
🞄Ⅶ. P. (Ā.) bhindád, bhind, split, cleave, 🞄pierce, rend asunder, break, — through or 🞄down
pass though
dig up, excavate
disperse, 🞄destroy
separate, divide
transgress, 🞄[Page205-3] 🞄infringe, violate
betray (counsel)
disunite, 🞄set at variance
expand, open, cause to blossom
🞄loosen, disentangle, relax, dissolve
🞄change, alter
perplex, distract
disturb, interrupt
🞄take away, remove
discriminate, 🞄distinguish
ps. bhiyate, be broken, burst
🞄be divulged
be destroyed
be divided
expand
🞄stream, overflow
be dissolved
keep 🞄aloof from (in. )
be at variance with oneself, 🞄be perplexed
be different from (ab.): pp. 🞄bhinná, broken, shattered, etc.
leaky (ship)
🞄destroyed
divided
separate, detached, without 🞄(—°)
not whole, fraction of (a coin)
expanded, 🞄blossoming
having streaming temples 🞄(elephant)
set at variance
bribed by 🞄(—°)
altered, disguised (voice)
different, 🞄from (ab., —°)
deviating, abnormal, irregular
🞄mingled or blended with (in. or —°)
remaining 🞄attached to (lc., —°)
cs. bhedaya, P. split, 🞄cleave, break, shatter
destroy
divide
set 🞄at variance, disunite
bring over to oneʼs own 🞄side, seduce
perplex
des. bibhitas, P. endeavour 🞄to break through or disperse
intv. 🞄bebhidīti, bebhetti, cleave repeatedly. vi‿ati 🞄pp. inseparably connected with (in. ). anu, 🞄cleave all along
ps. open (int.). antar, plot 🞄treachery. abhi, ps. be broken in pieces. ava, 🞄cleave, pierce. ā, tear, lacerate. ud, break 🞄or pierce through (ac.)
ps. shoot up, germinate, 🞄grow, appear
burst: pp. shot forth, displayed
🞄betrayed
risen up
provided with 🞄(—°). pra‿ud, pp. broken forth. nis, cleave 🞄asunder, tear up, break through or down
🞄pierce
put out (eyes)
wound
make openings 🞄in (ac.)
loosen (a knot)
find out: pp. 🞄cleft asunder, etc.
keeping aloof from (-tas)
🞄betrayed
disunited, at variance. vi-nis, 🞄break in two, split up
pierce: pp. pierced
🞄opened (ears). parā, pierce, wound. pari, 🞄be broken through: pp. broken in pieces, 🞄crushed
altered. pra, cleave, split open, 🞄break or tear asunder
pierce
ps. break in 🞄pieces
be divided
be dissolved, open: pp. 🞄broken, riven
expanded (flower)
exuding 🞄(blood)
having the temple juice flowing 🞄(elephant)
interrupted
altered. prati, 🞄pierce
betray
be indignant with, censure: 🞄pp. being in close contact (°—), with (in. ). 🞄vi, cleave asunder, break in pieces
pierce, 🞄penetrate
sting
destroy
loosen
infringe, 🞄violate
alter
ps. burst: pp. pierced
destroyed
🞄changed in oneʼs feelings, become 🞄faithless
altered
opened, blossoming
🞄streaming (temple of an elephant)
dispersed, 🞄scattered
separated
living at variance
🞄full of dissensions (place)
contradictory
🞄disappointed (in oneʼs hopes: —°)
🞄different
mingled with (in. )
cs. cause any 🞄one (ac.) to be at variance with (ab.). pra-vi, 🞄pp. rent, burst. sam, break in pieces
pierce
🞄interrupt, abandon
bring into contact, unite, 🞄mingle, combine
any one (ac.): pp. broken 🞄in pieces, etc.
broken through (limits)
abandoned 🞄(mode of life)
contracted (limbs)
come 🞄into contact, joined.
भिद् bhíd,
a.
 (—°) breaking in pieces, cleaving
🞄crushing
piercing
striking, hitting (a 🞄mark)
destroying
f.
 wall (RV.¹)
distinction
🞄species.
Benfey
English
1. भिद् भिद्, ii. 7, भिनद्, भिन्द्,
Par. Ātm.
1. To break, Rām. 2, 80, 17
to destroy, Pañc. i. d. 112.
2. To
tear up, Pañc. 230, 16.
3. To pierce,
Rām. 3, 50, 18
pass. to be afflicted,
Pañc. i. d. 436.
4. To divide, Pañc.
i. d. 115
to disjoin, Man. 7, 66.
5.
To betray, 7, 50.
6. Pass. To differ,
Ciś. 9, 46.
7. Pass. To split, Cāṇ.
21 in Berl. Monatsb. 1864, 406. Ptcple.
of the pf. pass. भिन्न,
1. Broken,
split, cloven, Rājat. 5, 260.
2. Divide,
Rājat. 5, 176.
3. Disunited, Hit. iv. d.
39 (
दान-, on account of gifts).
4.
Distinguished, other, different (दिनस्य
पूर्वार्धपरार्धभिन्नछाया, the
shade of the day different in the morn-
ing and in the afternoon, Pañc. ii. d.
38).
5. Separated, detached, without
(also as former part of comp.
adj.
 ),
Pañc. i. d. 212
Megh. 82
Bhāṣāp.
133.
6. Blown, opened.
7. Performed
with great strides, Vikr. d. 80 (भिन्न
-गति,
adj.
 Going quickly, cf. गति
-भेद).
8. Neglected, deviated from.
9. Connected, joined, mixed, Megh. 60.
m.
 A flaw in a jewel.
n.
1. A bit, a
portion.
2. (in arithmetic), A frac-
tion.
Comp.
अ-,
adj.
 1. unhurt, Ragh.
17, 12. 2. undivided. 3. not different,
unchanged, Śāk. d. 14
equal, iden-
tical, Prab. 9, 8. Ptcple. of the fut.
pass.
I. भेद्य।
Comp.
 अ-भेद्य,
adj.
 1. impenetrable, Rām. 6, 79, 65.
2. indestructible.
n.
 a diamond. दुर्भ्°,
i. e.
दुस्-,
adj.
 difficult to be broken or
divided, Hit. i. d. 21, M.M.
सुची-, 1.
to be pierced by a needle. 2. palpable.
3. very dense (viz. darkness), Hit. 98,
22.
II. भिद्य,
m.
 a river. Caus.
भेदय,
1. To divide, to cleave, Rām.
1, 16, 23.
2. To perplex, Rām. 1, 64, 7.
3. To disunite, MBh. 1, 7399.
4. To
remove, to overcome, MBh. 1, 5592. --
With the prep. अति अति, अतिभिन
in नातिभिन्न, Wholly like, Śāk. 27,
18. -- With अनु अनु, To break after-
ward, MBh. 2, 2483. -- With उद् उद्,
1.
To divide, to pierce through, Vedāntas.
in Chr. 209, 7.
2. Pass. To break
forth, Daśak. in Chr. 199, 5. उद्भिन्न,
1. Opened, burst, Ragh. 13, 21.
2.
Budded.
3. Destroyed, Lass. 64, 1. --
With प्रोद् प्र-उद्, प्रोद्भिन्न,
1.
Breaking forth, Śāk. 128, 18 Chezy.
2. Standing erect, Böhtl. Ind. Spr.
830. -- With निस् निस्,
1. To divide, to
cleave, Rām. 3, 55, 10
to open, Vikr.
d. 41.
2. To break down, Daśak. in
Chr. 201, 1.
3. To put out (one's eyes),
MBh. 3, 10328.
4. To pierce, Vikr. d.
144
Rām. 2, 35, 4.
5. To destroy,
Hit. ii. d. 21.
6. To betray, to di-
vulge, Daśak. in Chr. 193, 8. निर्-
भिन,
1. Pierced, Vikr. d. 150.
2.
Undistinguished, equal (rather भिन्न
with निस्). Ptcple. of the fut. pass.
निर्भेद्य,
1. Not disappointed, Rām.
6, 91, 26.
2. Without fissures,
Kām. Nītis. 11, 66 (rather भेद्य with निस्).
-- With विनिस् वि-निस्, To cleave,
MBh. 3, 8551. -- With प्र प्र, प्रभिन्न,
1. Pierced, Sund. 2, 20.
2. Well cut,
detached, Johns. Sel. 54, 134
severed.
m.
 A furious elephant (cf. Johns. 1. 1.).
-- With प्रति प्रति,
1. To disown,
Śiś. 9, 58.
2. To pierce, Draup. 6, 15.
3. To reproach, Ragh. 19, 22.
4. To
betray, Daśak. in Chr. 190, 22. प्र-
तिभिन्न,
1. Pierced.
2. Separated. --
With वि वि,
1. To cleave, Chr. 292, 10
= Rigv. i. 85, 10.
2. To pierce, MBh.
3, 709. विभिन्न,
1. Pierced, wounded.
2. Broken.
3. Scattered, moved to
and fro, Vikr. d. 85.
4. Mixed, Kir.
5, 34.
5. Various.
6. Disappointed.
7. Bewildered. Caus. To alienate,
Rām. 2, 7, 18. -- With सम् सम्, सं-
भिन्न,
1. Divided.
2. Shaken.
3.
Combined, united. -- Cf. Lat. findo,
finis (for fid + nis)
Goth. beitan
A.S.
bitan (with batan, Caus. to cause to
bite, to bait)
Goth. baitar
A.S.
biter
O.H.G. biz, . bizzo, fiza, etc.
ϕείδομαι, ϕιτρός (for ϕιδ + τρος) and pro-
bably ϕῑμός (for ϕιδ-μός)
2. भिद् भिद्,
I.
adj.
 Who or what
breaks, divides, destroys
cf. बलभिद्।
II.
f.
1. Difference, kind.
2. Break-
ing, dividing.
--
Comp.
यमुना-,
m.
Baladeva.
Hindi
Hindi
को तोड़ने
Apte Hindi
Hindi
भिद्
भ्वा* पर* - -
" बाँटना, टुकड़े-टुकड़े कर के बाँटने वाला"
भिद्
"रुधा* उभ* भिनत्ति>, , " - -
"तोड़ना, फाड़ना, टुकड़े-टुकड़े करना, काटकर अलग-अलग करना, फट जाना, छिद्र करना, बीच में से तोड़ना"
भिद्
"रुधा* उभ* भिनत्ति>, , " - -
"खोदना, उखेड़ना, खुदाई करना"
भिद्
"रुधा* उभ* भिनत्ति>, , " - -
बीच में से निकल जाना
भिद्
"रुधा* उभ* भिनत्ति>, , " - -
" बाँटना, पृथक्-पृथक् करना"
भिद्
"रुधा* उभ* भिनत्ति>, , " - -
"उल्लंघन करना, अतिक्रमण करना, तोड़ना, भंग करना"
भिद्
"रुधा* उभ* भिनत्ति>, , " - -
"हटाना, दूर करना"
भिद्
"रुधा* उभ* भिनत्ति>, , " - -
"विघ्न डालना, रुकावट डालना"
भिद्
"रुधा* उभ* भिनत्ति>, , " - -
"बदलना, परिवर्तन करना"
भिद्
"रुधा* उभ* भिनत्ति>, , " - -
"खिलाना, फुलाना, फैलाना"
भिद्
"रुधा* उभ* भिनत्ति>, , " - -
"तितरबितर करना, बखेरना, उड़ा देना"
भिद्
"रुधा* उभ* भिनत्ति>, , " - -
"जोड़ खोलना, वियुक्त करना, पृथक्-पृथक् करना"
भिद्
"रुधा* उभ* भिनत्ति>, , " - -
"ढीला करना, विश्राम करना, घोलना"
भिद्
"रुधा* उभ* भिनत्ति>, , " - -
"भेद खोलना, भण्डाफोड़ करना"
भिद्
"रुधा* उभ* भिनत्ति>, , " - -
"भटकाना, उचाट करना"
भिद्
"रुधा* उभ* भिनत्ति>, , " - -
"भेद करना, विविक्त करना"
भिद्
"रुधा* उभ*, कर्मवाच्य*" - -
"टुकड़े-टुकड़े होना, फटना, थरथराना"
भिद्
"रुधा* उभ*, कर्मवाच्य*" - -
"बाँटा जाना, वियुक्त किया जाना"
भिद्
"रुधा* उभ*, कर्मवाच्य*" - -
"फैलाना, खिलाना, खिलना"
भिद्
"रुधा* उभ*, कर्मवाच्य*" - -
शिथिल या विश्रान्त किये जाना
भिद्
"रुधा* उभ*, कर्मवाच्य*" - -
पृथक होना
भिद्
"रुधा* उभ*, कर्मवाच्य*" - -
नष्ट किया जाना
भिद्
"रुधा* उभ*, कर्मवाच्य*" - -
"भंडाफोड़ किया जाना, धोखा दिया जाना, दूर चले जाना"
भिद्
"रुधा* उभ*, कर्मवाच्य*" - -
"तंग, पीडित, या व्यथित किया जाना"
भिद्
"रुधा* उभ*,
पुं*
 " - -
"खण्ड-खण्ड करना, फाड़ना, बाँटना फाड़ना आदि"
भिद्
"रुधा* उभ*,
पुं*
 " - -
"नष्ट करना, विघटित करना"
भिद्
"रुधा* उभ*,
पुं*
 " - -
"जोड़ खोलना, पृथक्-पृथक् करना"
भिद्
"रुधा* उभ*,
पुं*
 " - -
भटकना
भिद्
"रुधा* उभ*,
पुं*
 " - -
स्तीत्व या सत्पथ से डिगाना
भिद्
"रुधा* उभ*, इच्छा*, " - -
तोड़ने की अभिलाष करना
भिद्
रुधा*पर* - -
"टुकड़े-टुकड़े करना, काटना"
भिद्
रुधा*पर* - -
व्याख्या करना
L R Vaidya
English
Bid {% (I) vt. 1P (pres. भिंदति) %} To divide, to cut into parts.
Bid {% (II) vt. 7U (pp. भिन्न
pres. भिनत्ति, भिंत्ते
(desid. बिभित्सि) %} 1. To break, to rend, to tear, to cut asunder, हत्वा च्छित्वा च भित्वा च M.iii.33, R.v.55, xii.77
2. to break down or through, to transgress, निहतश्व स्थितिं भिंदन्दानवोऽसौ बलद्विषा Bt.vii.68
3. to divide, to separate, R.i.39, xiv.3
4. to offer
5. to cause to blossom or expand, सूर्यांशुभिर्भिन्नमिवारविंदम् K.S.i.32, भित्वा सद्यः किसलयपुटान् देवदारुद्रुमाणाम् Megh.ii.44
6. to divide into parts
7. to change, to alter, भिंदंति मंदां गतिमश्वमुख्यः K.S.i.11, अभिन्नगतयः शब्दं संहते मृगाः Sak.i.
8. to perplex
9. to distinguish
10. to become loose, to be loosened, प्रस्थानभिन्नां न बबंध नीवीम् R.vii.9, 66
11. to interrupt, to disturb, समयं लक्ष्मणोऽभिनत् R.xv.94
12. to disclose, to betray, न रहस्यं भेत्स्यति D.K.
13. to set at variance.With अनु-, to break down.With उद्-, to grow (as vegetation).With निस्-, to tear up, to tear asunder, Bt.ix.67.With प्र-, 1. to break, to tear, to tear asunder
2. to flow from the temples of an elephant.With प्रति-, 1. to pierce through
2. to disclose
3. to reproach, to censure, प्रत्यभैत्सुरवदंत्य एव तम् R.xix.22, Sis.ix.58
4. to disown, to reject.With वि-, 1. to break
2. to pierce
3. to interrupt
4. to disperse.With सम्-, 1. to break to pieces, to break asunder
2. to bring together, to join, to combine, to mix, Bt.vii.5.
Bid {% Pass. (भिद्यते) %} 1. to be split
2. to be divided or separated
3. to be destroyed
4. to expand, to blossom
5. to become loose
6. to be different from, (with an abl.)
7. to be divulged, to be public, e.g. षट्कर्णो भिद्यते मंत्रः.
Bid {% Caus. (भेदयति-ते) %} 1. to divide, to tear
2. to destroy
3. to set at variance
4. to seduce.
Bopp
Latin
भिद् 7. P. A. भिनद्मि, भिन्दे findere, perforare. R. Schl.
II. 80. 10.: बिभिदुर् भेदनीयांश्च तांस् तान् दे-
शान्
MAH. 1. 1490.: तान् पक्षनखतुण्डाग्रैर् अभि-
नत्
HIT. 89. 21.: अतिशीतलम् अप्य् अम्भः किम्
भिनत्ति न भूभृतः. TROP. rumpere, violare. SA. 4. 7.:
व्रतम् भिन्धी ऽति वक्तुन् त्वान् ना ऽस्मि शक्तः
RAGH.
15. 94.: समयम् अभिनत्. -- Pass.
1) findi, perfo-
rari. R. Schl. I. 28. 9.: भिद्येरन् दर्शनाद् अस्या भीरू-
णां हृदयानि.
2) differre, diversum esse. RAGH. 5. 37.:
न कारणात् (a patre) स्वाद् बिभिदे कुमारः. भिन्न
(gr. 607.)
1) fissus, perforatus.
2) diversus. RAGH. 2. 50.
-- Caus.
1) findere. R. Schl. I. 16. 23.: भेदयेयुर् द्रु-
मान्
HIT. ed. Ser. 80. 8.: अनयोर् महान्…स्नेहः
कथम् भेदयितुं शक्यः.
2) dissociare, abalienare, dis-
jungere, discordes reddere. MAH. 1. 7399.: कुशलैर् वि-
प्रैः…कुन्तीपुत्रान् भेदयामः.
3) vincere. R. Schl. I. 64.
7.: रूपम् बहुगुणङ् कृत्वा…तम् ऋषिङ् कौशिकं
रम्भे भेदयस्व तपस्विनम्
MAH. 1. 5592.: भयेन भे-
दयेद् भीरुं, शूरम् अञ्जलिकर्मणा, लुब्धम् अर्थप्रदा-
नेन. (Lat. findo
fi-nis e fid-nis? goth. BIT mordere,
beita, bait, bitum
germ. vet. BIZ id.
huc etiam traxerim
goth. maita abscindo, mutatâ labiali mediâ in nasalem
ejusdem organi sicut e. c. in zend. mrû = scr. ब्रू dice-
re
Pottius apte confert gr. ϕείδομαι. E linguis celticis
huc referri possent hib. birin «a little pin», mutato d in
r, cf. भिल्, bior «a sharp point», bioradh «a piercing,
pricking», biorach «sharp pointed» etc.
fi «piercing,
wounding, fastning».)
c. अनु dissolvere. MAH. 2. 2483.: बद्धं सेतुम् को ऽनुभि-
न्द्याद् धमेच् छान्तञ्च पावकम्.
c. उत् erumpere. RAGH. 13. 21.: उद्भिन्नविद्युद्वलयो घ-
नः.
c. उत् praef. प्र id. SAK. 128. 18.: प्रोद्भिन्न.
c. निस्
1) effodere, e. c. oculos. MAH. 3. 10328.: कण्ट-
केन…निर्बिभेदा ऽस्य लोचने.
2) i. q. simpl. R. Schl.
I. 40. 15.: एकैकं योजनम् भूमेर् निर्भिन्दन्तः
II. 35.
4.: वाक्यवज्रैर् अनुपमैर् निर्भिन्दन्न् इव…कैकेय्याः
सर्वमर्माणि
HIT. 69. 12.: मदालस्येन निर्भिद्यते.
c. निस् praef. वि i. q. simpl. MAH. 3. 8551.
c. प्र id. प्रभिन्न ebrius, de elephanto, tempore, quo coitum
appetit (v. प्रभिन्नकरट). DR. 5. 5.
c. प्रति i. q. simpl. DR. 6. 15.: कस्य कायम् प्रतिभिद्य घो-
रा महीम् प्रवेक्ष्यन्ति शिताः शराग्र्याः. -- TROP. RAGH.
19. 22.: प्रत्यभैत्सुर् अवदन्त्य एव तम्…अश्रुभिः.
c. वि id. MAH. 3. 709.: तस्य मर्म विभिद्य स वाणः. --
Caus. disjungere, alienare. R. Schl. II. 7. 18.: कैकेयीं…
रामाद् विभेदयिष्यन्ती.
Lanman
English
√bhid (bhinátti, bhintté
bibhéda, bibhidé
ábhet [832]
bhetsyáti, -te
bhinná [957d]
bhéttum
bhittvā́
-bhídya). cleave, cut asunder
break in
twain, 102^14
smite sore (in battle), 81^5
pound, bruise, crush (as a reed), 70^15
pierce. [orig. ‘split, crush’: cf. Lat.
findo, ‘cleave, ’ perfect fidi
Ger. beissen,
Eng. bite
also bit, ‘morsel, ’ and bit, ‘part
of a bridle’
bitter, used of a sword, w. a
trace of the orig. mg, Beōwulf, 2705
caus. bait, in bait a bear, ‘make dogs bite
him, ’ and bait a horse, ‘let him eat.’]
+ pra, split forth or open.
+ vi, split asunder
break to pieces,
destroy.
Kridanta Forms
Sanskrit
भिद् (भि॒दिँ॑र् विदारणे - रुधादिः - अनिट्)
ल्युट् = भेदनम्
अनीयर् = भेदनीयः - भेदनीया
ण्वुल् = भेदकः - भेदिका
तुमुँन् = भेत्तुम्
तव्य = भेत्तव्यः - भेत्तव्या
तृच् = भेत्ता - भेत्त्री
क्त्वा = भित्त्वा
ल्यप् = प्रभिद्य
क्तवतुँ = भिन्नवान् - भिन्नवती
क्त = भिन्नः / भित्तः - भिन्ना / भित्ता
शतृँ = भिन्दन् - भिन्दती
शानच् = भिन्दानः - भिन्दाना
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
 भिद्
मूलधातुः:
 भिदिर्
धात्वर्थः:
 विदारणे
गणः:
 रुधादिः
कर्मकत्वं:
 सकर्मकः
इट्त्वं:
 अनिट्
उपग्रहः:
 उभयपदी
रूपम्:
 भिनत्ति-भिन्ते
अनुबन्धादिविशेषः:
 इदित्
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
1. भिद् 7. mit अन्तर् Verrat schmieden, Daśak. 19, 8. — Mit अव, °भिन्न verwundet, Jātakam. 24, 23. — Mit °समुद्, to burst forth, Harṣac. 153, 15
167, 9. — Mit उपप्र, vgl. Pischel, Ved. Stud. I, 72. — Mit °विनि, विनिभिन्न S II, 267, 18 Druckfehler für विनिर्भिन्न.
2. भिद् 2. d) Unterschied, Vāgbhaṭālaṃkāra 1, 20 nach Aufrecht. — °Vernichtung, Sūryaś. 14d.
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 भञ्ज्, खण्डय, भिद्, अनुभिद्, अभिभञ्ज्, अवभञ्ज्
verb
कठिनस्य वस्तुनः आघातेन सङ्घातस्य शकलीभवनानुकूलः व्यापारः।
"घटः भज्यते।"
Synonyms:
 प्रतिबन्ध, प्रतिहन्, विहन्, उपरुध, निरुध्, भञ्ज्, विच्छिद्, खण्डय, बाध्, भिद्
verb
परम्परया आगतानां समापनानुकूलः व्यापारः।
"राजाराममोहनरायमहोदयः सहगमनस्य रीतिं प्रतिबबन्ध।"
Synonyms:
 प्रकाशय, भिद्, उद्घाटय, निरी, अपोर्णु
verb
गुप्तस्य वृत्तस्य वा रहस्यस्य वा अविष्करणानुकूलः व्यापारः।
"सः स्वस्य प्रेमविवाहस्य रहस्यं प्राकाशयत्।"
Synonyms:
 विवृ, प्रकाशय, व्यञ्जय, प्रकटीकृ, स्पष्टीकृ, भिद्, भेदय
verb
पूर्वम् अज्ञातस्य ज्ञापनानुकूलः व्यापारः।
"प्रतिदिनं समाचारपत्राणि नेतॄणां नूतनानि कार्याणि विवृण्वन्ति।"
Synonyms:
 छिद्, भिद्
verb
सत्वरं द्वैधीकरणानुकूलः व्यापारः।
"सैनिकः शत्रूणां शिरः सत्वरं अच्छिनत्।"
Synonyms:
 भिद्
verb
भेदानुकूलव्यापारः।
"काष्ठप्रहारात् तस्य पदम् अभिद्यत्।"
Synonyms:
 विच्छिद्, विहन्, अनुविहन्, उच्छिद्, उपरुध्, उपसंहृ, परिहा, प्रतिबन्ध्, प्रत्यवहृ, प्रत्यूह्, भिद्, व्यवधा
verb
क्रमस्य भङ्गानुकूलः व्यापारः।
"सञ्चालनं कुर्वाणानां सैनिकानां क्रमः व्यच्छिनत्।"
Synonyms:
 भञ्ज्, खण्डय, भिद्, अनुभिद्, अभिभञ्ज्, अवभञ्ज्, दॄ
verb
कस्यापि वस्तुनः खण्डनानुकूलः व्यापारः।
"काचपात्रं हस्तात् च्युते एव अभञ्जत्।"
Synonyms:
 प्रतिभिद्, भिद्, प्रकटय
verb
सम्पीडनात् वा भयेन वा गुप्तस्य वृत्तस्य प्रकाशनानुकूलः व्यपारः।
"आरक्षकाणां ताडनेन त्रस्तः बन्दी हत्यायाः वृत्तं प्रत्यभिनत्।"
Synonyms:
 छिद्, विच्छिद्, विभिद्, भिद्
verb
अवखण्डनेन असंलग्नानुकूलः व्यापारः।
"मूर्तिकारः मूर्तिं रचयितुम् अश्मनः छिनत्ति।"
Synonyms:
 व्यध्, भिद्
verb
तीक्ष्णवस्तु अन्यवस्तुनि वेधानुकूलव्यापारः।
"वृक्षं शरः अव्यधत्।"
Synonyms:
 वियुज्, विभिद्, भिद्, विश्लिष्
verb
विप्रलम्भाहेतुकः किन्तु विप्रलम्भजनकः व्यापारः।
"महोत्सवे जनसम्बाधात् अस्माकं सहचरः अस्मभ्यः व्ययुज्यत। "
अभिधानचिन्तामणीशिलोच्छः
Sanskrit
--source--
भिदा भिच्चोदितमपीरितेऽथाङ्गीकृते पुनः ।
कक्षीकृतं स्वीकृतं च छिन्ने छातमपि स्मृतम् ॥ १३४ ॥
-wordlist-
भिद् (स्त्री), चोदित (क्ली), कक्षीकृत (क्ली), स्वीकृत (क्ली), छात (क्ली)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
भिद् स्त्री भिद्--सम्प० भावे क्विप् । १ भेदे २ विशेषकरणे च ।कर्त्तरि क्विप् । ३ भेत्तरि
त्रि०
 ।
Capeller
German
1. भिद्, भिन॑त्ति (भिन्ते) spalten, durchbrechen,
durchstechen, aufreißen, teilen,
öffnen, brechen (auch übertr.), lösen,
unterbrechen, versperren, stören, vernichten,
entzweien, umstimmen, ändern,
unterscheiden. Pass. भिद्यते (°ति) gespalten
werden u. s. w., bersten, sich
teilen, sich öffnen, sich ergießen, sich
ändern, verschieden sein. p. p. भिन्न॑ s. bes.
Caus. भेदयति spalten, zerschlagen,
zerstören, teilen, entzweien, verführen.
अव zerspalten, durchbohren. उद् durchbrechen,
durchdringen
Pass. aufspringen,
auf brechen (Knospen u. s. w.),
zum Vorschein kommen
p. p. उद्भिन्न.
प्रोद्, p. p. प्रोद्भिन्न = उद्भिन्न। निस् auseinanderspalten,
p. p. निर्भिन्न। प्र spalten,
aufreißen
Pass. zerspringen, aufgehen,
sich öffnen. वि durchbohren, zerbrechen,
teilen, lösen, vernichten, ändern. p. p.
विभिन्न durchbohrt u. s. w., geöffnet,
aufgeblüht, getrennt, uneins, verschieden.
सम् zerspalten, verletzen, unterbrechen
zusammenbringen, vermengen. p. p. संभिन्न
zerspalten u. s. w., zusammengezogen,
verbunden.
2. भि॑द् zerbrechend, durchbohrend, vertreibend,
vernichtend (—°).
f.
 Wand,
Spaltung
Unterschied, Art, Spezies.
Grassman
German
√bhid [= lat. find-o ⁓ go. beit-a], 1〉 spalten [A.]
2〉 Wehren [A.] durchbrechen
3〉 Bahnen [A.] brechen
4〉 Gefässe, Behälter, u. s. w. [A.] zerschlagen, zerbrechen
4〉 Burgen [A.] spalten, zertrümmern
6〉 Thiere, Dämonen u. s. w. [A.] erschlagen
7〉 verschmähen, abweisen [A.]
8〉 Desid. zu erschlagen trachten [A.]. [Page935]
Mit ápa Feinde [A.] hinwegschlagen.
áva Dämonen, Berggipfel u. s. w. [A.] herabhauen, herabschmettern
auch 2〉 mit Abl. der Höhe.
úd hervorsprudeln mit [I.] d. h. reichlich versehen sein mit [I.]
vgl. udbhíd.
nís zerbrechen, zerschlitzen [A.].
prá 1〉 aufreissen, aufschlitzen [A.]
2〉 durch Spalten hervorschaffen [A.].
ví 1〉 zerspalten, auseinander spalten [Berg, Fels, Haupt u. s. w. A.]
2〉 zerschlagen, vernichten Dämonen [A.]
3〉 zerstören Burgen [A.]
4〉 hindurchdringen in vibhindú.
Stamm I. bhind, stark bhinád:
-admi 6〉 takám 〰 áśmanā {191, 15}.
-átsi 1〉 ádrim {669, 16}.
-átti vi 3〉 púras {653, 7}.
-danti 1〉 ádrim {406, 9}.
-ád [2. s. Co. oder Impf. ohne Augment] 5〉 púras {130, 7} (vájreṇa). — 5〉 6〉 〰 púras nábhídas ádevīs {174, 8}.
-ad [dass.] ával śámbaram {54, 4}.
-ád [3. s. Co. oder Impf.] 1〉 girím {313, 3}
ádrim {62, 3}
{894, 11}. — 2〉 valásya paridhī́n {52, 5}. — 4〉 udnás phaligám {652, 25}. — 5〉 púras {621, 8}. — 6〉 valám {202, 20}
{206, 8}. 7〉 odanám pacyámānam parás girā́ {678, 14}.
-ádas [Co.] 6〉 rákṣas {915, 14}.
-ádat úd {871, 10} (jāténa, jánitvais).
-dhí (Iv. für bhinddhí) 6〉 dvéṣas {664, 11}. — ápa víśvās dvíṣas {665, 40}.
-dhi [dass.] 1〉 tvácam yātudhā́nasya {913, 5}.
Impf. ábhind, stark ábhinad:
-ad [2. s.] 1〉 vṛtrásya śíras {52, 10}. — ava 1〉 vṛtrám {202, 18}.
-ad [3. s.] 6〉 valám {215, 3}
{634, 7}. — ví 2〉 rauhiṇám {103, 2}.
-dan 6〉 valám {888, 2}.
abhind, abhinad:
-ad [2. s.] 5〉 púras {53, 8}. — áva 1〉 dāsám {202, 2}.
-ad [3. s.] 1〉 ádrim {871, 6}. — 5〉 púras {925, 7}. — áva 1〉 kakúbhas párvatānām {315, 4}
tvāṣtrám {834, 9}. — prá 1〉 vakṣáṇās párvatānām {32, 1}. — ví 1〉 vṛtrásya śíras {685, 2}
mūrdhā́nam arbudásya {893, 12}. — 2〉 śúṣṇam {33, 12}.
Stamm II. bhéda [unbetont nur {440, 1}]:
-ati 4〉 śúṣṇasya‿āṇḍā́ni {660, 10}. _{660, 11}. — prá 2〉 {440, 1} dṛḍhā́ cid ‥ 〰 vā́ṇīs iva tritás.
Impf. abheda:
-am ví 1〉 ádrim {854, 9} (logéna).
Perf. bibhid, stark bibhéd:
-éda [3. s.] 4〉 girím návam nákumbhám {915, 7}. — 5〉 púras {205, 6}
{702, 2}. — 6〉 valám {268, 10}.
-eda [dass.] ví 1〉 vṛtrásya śíras {626, 6}
bhū́myās tvácam {894, 4}. —
-idús 1〉 áśmānam {312, 6}.
-idus ví 1〉 párvatam {85, 10}
(gotrā́) {506, 5} (arkéṇa).
Aorist stark abhed:
-d [3. s.] 5〉 púras {33, 13} (wo jedoch bhed ohne Augm. zu lesen ist). [Page936]
(bhid), stark bhéd:
-ed [2. s. Co.] nís {104, 8} āṇḍā́ má nas.
-éd [3. s. Aor. o. A.] 4〉 yadā́ valásya ‥ jásum 〰 {894, 6}.
-ed [3. s.] áva 1〉 śámbaram {59, 6}. — 2〉 śámbaram bṛhatás {534, 20}.
Stamm des Desid. bibhitsa:
-an 8〉 nārṣadám {887, 13}.
Part. bhindát:
-án 1〉 4〉 6〉 paraśús yáthā vánam pā́trā‿iva 〰 rakṣásas {620, 21}. — 3〉 kā́ṣṭhās {354, 7}. — vi 3〉 púras {103, 3}.
-atā́ vi [I.] 1〉 (vájreṇa) {964, 5}.
-ántas 1〉 kṣā́mā {298, 16}. — 6〉 rákṣas {765, 1}.
bhindāná:
-ā́s [m.] 4〉 pā́trā {468, 6}.
bhidát [v. Aorist, oder einem Stamme bhid]:
-ántas 1〉 ádrim {299, 11}.
Part. II. bhinná [vgl. á-bhinna]:
-ám 6〉 nadám ná {32, 8}.
-am ví 1〉 pradhím {964, 6}.
Absolutiv bhittvā́:
-ā́ 4〉 {894, 7} āṇḍā́‿iva 〰 śakunásya gárbham.
bhídya:
-ā vi 3〉 〰 púram {893, 5}.
Verbale bhíd
siehe bhíd f. und udbhíd a.
ferner ist es enthalten in adri-, gotra-, pūr-bhíd.
bhíd, f., concret Spalter, Verwunder, Zerstörer [von bhid].
-ídas [A. p.] bhinád púras ná 〰 ádevīs {174, 8}.
Burnouf
French
*भिद् भिद्। भिनद्मि, भिन्दे 7
p. बिभेद,
बिभिदे
f1. भेत्तास्मि
f2. भेत्स्यामि
भेत्स्ये
a1. अभैत्सम्
a2. अभिदम्
pp. भिन्न। Vd.
भेदामि 1
impf. 2p. अभेत्। Fendre, briser
percer,
शरेण d'une flèche.
Au fig. diviser, désunir,
मित्रान् des amis
transgresser, समयम् un ordre. -- Au ps.
être différent de, ab.
Lat. findo.
भिद् भिद्
f.
 déchirure, brisure, fente.
Sorte, espèce,
différence.
भिदक
m.
 (sfx. अक) épée. -- N. foudre.
भिदा
f.
 déchirure, brisure, fente.
Coriandre.
भिदि
m.
 la foudre d'Indra.
भिदिर
n.
 भिदु
m.
 et भिदुर
n.
 mms.
भिद्य
m.
 fleuve.
भिद्र
m.
n.
 foudre.
Stchoupak
French
१ भिद्-
भिनत्ति (भिन्दन्ति) {%bhintte
bibheda bibhide
abhedi %}
{%
bhetsyati -te
bhidyate (-ti) bhedayati -te bibhitsati
bhinnabhettum %}
भित्त्वा °भिद्य -- fendre, briser, fracturer, rompre, diviser, battre en
brèche, percer, perforer, détruire
disjoindre, défaire, dénouer
disperser (ténèbres)
ouvrir, faire épanouir (pass. s'ouvrir, s'épanouir)
enfreindre, transgresser, violer, interrompre, déranger
dénoncer, trahir,
brouiller, troubler, détacher d'une alliance (pass. aussi être en désaccord
avec soi-même, être troublé ou perplexe)
changer, altérer
distinguer,
faire une différence, pass. différer de (abl.)
caus. fendre, briser, etc.
troubler, désunir, gagner (à sa cause en faisant abandonner celle d'un
autre), corrompre, soudoyer.
२ भिद्-
ag. ifc. qui fend, qui brise, qui perce qqch.
f.
 fait de
fendre, effraction, division.