| YouTube Channel

भानु (bhAnu)

 
शब्दसागरः
English
भानु
m.
 (-नुः)
1. The sun.
2. Light.
3. A ray of light.
4. A master.
5.
A sovereign, a prince.
6. The father of the fifteenth Jaina pontiff.
7. Beauty.
8. A day.
9. An epithet of ŚIVA.
f.
 (-नुः) A handsome
woman.
E.
 भा to shine, Unādi
aff.
 नु ।
Capeller Eng
English
भानु॑
m.
 light, beam, the sun
N.
 of an Āditya,
pl.
 the
Ādityas.
Yates
English
भानु (नुः) 2.
m.
 The sun
light
a
master, a prince
beauty
15th
Jaina pontiff.
f.
 A fine woman.
Wilson
English
भानु
m.
 (-नुः)
1 The sun.
2 Light.
3 A ray of light.
4 A master.
5 A sovereign, a prince.
6 The father of the fifteenth Jaina pontiff.
7 Beauty.
f.
 (-नुः) A handsome woman.
E.
 भा to shine, Uṇādi
aff.
 नु.
Apte
English
भानुः [bhānuḥ], [भा-नु
Uṇ.*
 3.32]
Light, lustre, brightness.
A ray of light
मण़्डिताखिलदिक्प्रान्ताश्चण्डांशोः पान्तु भानवः
Bv.*
 1.129
Śi.*
 2.53
Ms.*
 8.132.
The sun
भानुः सकृद्युक्ततुरङ्ग एव
Ś.*
 5.4
भीमभानौ निदाघे
Bv.*
 1.3.
Beauty.
A day.
A king, prince, sovereign.
An epithet of Śiva or Viṣṇu
अमृतांशूद्भवो भानुः V. Sah.f. A handsome woman.
Comp.
 -केश(स)रः the sun. -जः the planet Saturn. -दिनम्, -वारः Sunday.-फला Musa Sapientum (Mar. केळ). -भूः daughter of the sun, the Yamunā river
अह्नि भानुभुवि दाशदारिकाम्
N.*
 18.25.
Apte 1890
English
भानुः [भा-नु Uṇ. 3. 32] 1 Light, lustre, brightness.
2 A ray of light
मंडिताखिलदिक्प्रांताश्चंडांशोः पांतु भानवः Bv. 1. 129
Śi. 2. 53 Ms. 8. 132.
3 The sun
भानुः सकृद्युक्ततुरंग एव Ś. 5. 4
भीमभानौ निदाघे Bv. 1. 30.
4 Beauty.
5 A day.
6 A king, prince, sovereign.
7 An epithet of Śiva.
f. A handsome woman.
Comp.
केश (स) रः the sun.
जः the planet Saturn.
दिनं,
वारः Sunday.
Monier Williams Cologne
English
भानु॑
m.
 appearance, brightness, light or a ray of light, lustre, splendour,
RV.
&c.
&c.
the sun,
MBh.
Kāv.
&c.
a king, prince, master, lord,
L.
N.
 of the chapters of the dictionary of an anonymous author,
Cat.
N.
 of Śiva,
L.
of an Āditya,
RāmatUp.
of a Deva-gandharva,
MBh.
of a son of Kṛṣṇa, ib.
of a Yādava,
Hariv.
of the father of the 15th Arhat of the present Avasarpiṇī,
L.
of a prince (son of Prati-vyoma),
BhP.
of a son of Viśva-dhara and father of Hari-nātha,
Cat.
of a pupil of Śaṃkarācārya,
Cat.
of various authors (also with दीक्षित, पण्डित, भट्ट
&c.
 ), ib.
pl.
 the Ādityas (children of Bhānu),
Hariv.
Pur.
the gods of the 3rd Manv-antara,
Hariv.
भानु॑
f.
 a handsome wife (= भानु-मती),
L.
N.
 of a daughter of Dakṣa (wife of Dharma or Manu and mother of Bhānu and Āditya),
Hariv.
VP.
of the mother of Devarṣabha,
BhP.
of a daughter of Kṛṣṇa,
Hariv.
of the mother of the Dānava Śakuni
&c.
 ,
BhP.
Monier Williams 1872
English
भानु, उस्, m. appearance, brightness, light [cf.
अहि-भ्°]
a ray of light
the sun
beauty
N. of
an Āditya
day
a sovereign, king, prince, master
N. of Śiva (= हर)
of a Deva-gandharva
of a
son of Kṛṣṇa
of a Yādava
of the father of the
fifteenth Arhat of the present Ava-sarpiṇī
of a
prince (son of Prati-vyoma)
of a son of Viśva-
dhara and brother of Hari-nātha
of a pupil of
Śaṅkarācārya
of an author
(अवस्), m. pl. the
Ādityas (children of Bhānu)
the gods of the
third Manv-antara
(उस्), f. = भानु-मती, a hand-
some woman
N. of a daughter of Dakṣa (wife of
Dharma or Manu and mother of Bhānu or Āditya)
of the mother of Devarṣabha
of a daughter of
Kṛṣṇa
of the mother of the Dānava Śakuni.
—भानु-केसर or भानु-केशर, अस्, m. the sun.
—भानु-ज, अस्, m. ‘son of the Sun, ’ the planet
Saturn.
—भानुजी-दीक्षित, अस्, m., N. of a son of
Bhaṭṭoji-dīkṣita.
—भानु-दत्त, अस्, m., N. of a
man
of the author of the Rasa-taraṅgiṇī
of the
author of the Rasa-mañjarī.
—भानु-दिन, अम्, n.
Sunday
[cf. भाु-वार।]
—भानु-दीक्षित, अस्,
m., N. of a commentator on the Amara-kośa.
—भानु-देव, अस्, m., N. of a king.
—भानु-
पण्डित, अस्, m., N. of a poet with the epithet Śrī-
vaidya.
—भानु-फला, f. the plant Musa Sapien-
tum
[cf. अंशुमत्-फला।]
—भानु-भट्ट, अस्,
m., N. of the preceptor of Nārāyaṇa-dāsa.
—भानु-
मत्, आन्, अती, अत्, luminous, splendid, resplendent
beautiful, handsome
containing the word भानु
(आन्), m. the sun
N. of a man with the patronymic
Aupamanyava
of a warrior on the side of the
Kurus, (according to the commentator) a son of
Kaliṅga
of a son of Kuśa-dhuaja (or Keśi-dhvaja)
of Bṛhad-aśva [cf. भानु-रथ]
of Bharga
of a
son of Kṛṣṇa
(मती), f., N. of a daughter of
Aṅgiras
of a daughter of Kṛta-vīrya (wife of Ahaṃ-
yāti)
of a daughter of the Yādava Bhānu
of a
daughter of Vikramāditya
of the mother of Śaṅkara
(who wrote a commentary on the Śakuntalā).
—भा-
नुमतिन्, ई, m. (fr. भानु-मत् or भानु + मति),
Ved., N. of a man.
—भानु-मय, अस्, ई, अम्,
consisting of rays.
—भानु-मित्र, अस्, m., N. of a
king, a son of Candra-giri [cf. भानु-रथ]
of a
son of Udaya-siṃha.
—भानु-रथ, अस्, m., N. of
a king, a son of Candra-giri, (also written भानू-
रथ)
N. of a son of Bṛhad-aśva
[cf. भानु-
मत्।]
—भानु-वन, अम्, n. ‘wood of the sun, ’
N. of a wood
(also read भार्ग-वन।)
—भानु-
वर्मन्, आ, m., N. of a man.
—भानु-वार, अस्,
m. ‘day of the sun, ’ Sunday
[cf. भानु-दिन।]
Macdonell
English
भानु bhā-nú,
m.
 lustre, brightness, light
🞄ray
sun
N.:
pl.
 the sons of Bhānu, the 🞄Ādityas.
Benfey
English
भानु भा + नु,
I.
m.
1. A ray of
light, Chr. 288, 9 = Rigv. i. 48, 9.
2.
Light.
3. The sun, Pañc. 134, 17.
4. A sovereign, a master.
II.
f.
 A
handsome woman.
--
Comp.
चित्र-,
I.
adj.
 resplendent, Chr. 290, 7 = Rigv. i.
64, 7.
II.
m.
 fire, MBh. 1, 2036.
वृहद्-भानु, i. e.
वृहन्त्-,
m.
 a name
of Agni.
स्वर्-,
m.
 Rāhu, the ascend-
ing node, Chr. 36, 23.
Apte Hindi
Hindi
भानुः
पुं*
 - भा+नु
"प्रकाश, कान्ति चमक"
भानुः
पुं*
 - भा+नु
प्रकाश किरण
भानुः
पुं*
 - भा+नु
सूर्य
भानुः
पुं*
 - भा+नु
सौन्दर्य
भानुः
पुं*
 - भा+नु
दिन
भानुः
पुं*
 - भा+नु
"राजा, राजकुमार, प्रभु"
भानुः
पुं*
 - भा+नु
शिव का विशेषण
भानुः
स्त्री*
 - भा+नु
सुन्दर स्त्री
Shabdartha Kaustubha
Kannada
भानु
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸೂರ್ಯ
निष्पत्तिः - > भा (दीप्तौ) "नुः" (उ० ३-३२)
प्रयोगाः - > "तनोति भानोः परिवेषकैतवात् तदा विधिः कुण्डलनां विधोरपि"
उल्लेखाः - > नैष० १-१४
भानु
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಕಿರಣ/ರಶ್ಮಿ/ಕದಿರು
विस्तारः - > "भानुर्ना किरणे सूर्ये" मेदि०
भानु
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಿಷ್ಣು
व्युत्पत्तिः - > अतिभास्वरेण भास्करेणापि उपजीव्यतेजा भाति इति भानुः
प्रयोगाः - > "अमृतंशूद्भवो भानुः शशबिन्दुः सुरेश्वरः"
उल्लेखाः - > वि० स०
विस्तारः - > "रवेस्तेजस्करत्वाच्च भानुरित्यभिधीयते" इति निरुक्तिः
भानु
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ದಿವಸ/ಒಂದು ದಿನ
विस्तारः - > "भानुरंशौ रवौ दिने" हेम०
भानु
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹರ/ಪರಶಿವ/ಪರಮೇಶ್ವರ
विस्तारः - > "भानवोऽर्कहरांशवः" वैज०
भानु
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅರ್ಕವೃಕ್ಷ/ಎಕ್ಕದ ಗಿಡ
भानु
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ರಾಜ/ದೊರೆ
L R Vaidya
English
BAnu {% (I) m. %} 1. Light, lustre, brightness
2. a ray of light, जालांतरगते भानौ यत्सूक्ष्मं दृश्यते रजः M.viii.132
3. the sun, यावदत्येति भानुः Megh.i.34, Sis.i.27
4. beauty
5. a day
6. a king, a prince
7. an epithet of Śiva.
BAnu {% (II) f. %} A handsome woman.
भूतसङ्ख्या
Sanskrit
१२, अर्क, आदित्य, इन, उष्णांशु, गण, चक्र, तपन, तरणि, तिग्मांशु, तीक्ष्णांशु, दिनकर, दिननाथ, दिनप, दिनमणि, दिनेश, दिवाकर, द्युमणि, नर, नृ, ना, पतङ्ग, पूषन्, प्रद्योतन, भगण, भानु, भानुमत्, भास्कर, मण्डल, मार्तण्ड, मास, मित्र, मिहिर, रवि, राशि, विवस्वत्, व्यय, शङ्कु, सवितृ, सूर्य, हंस
Bopp
Latin
भानु m. (r. भा s. नु)
1) lumen.
2) sol.
Anekartha-Dvani-Manjari
Sanskrit
हरि
पु
हरि, अर्क, मर्कट, मण्डूक, विष्णु, वासव, वायु, तुरङ्ग, सिंह, सितांशु, यम, इन्द्र, भानु, मरुत्, भेक, वाजिन्, कपि, अंशु, भीरु, सोम, शुक्ल, सर्प, स्वर्णवर्ण
अर्क-मर्कट-मण्डूक-विष्णु-वासव-वायवः ।
तुरङ्ग-सिंह-सितांशुर्यमाश्च हरयो दश ॥ ७ ॥
हरिरिन्द्रो हरिर्भानुर्हरिर्विष्णुर्हरिर्मरुत् ।
हरिः सिंहो हरिर्भेको हरिर्वाजी हरिः कपिः ॥ ८ ॥
हरिरंशुर्हरिर्भीरुर्हरिः सोमो हरिर्यमः ।
हरिः शुक्लो हरिः सर्पः स्वर्णवर्णो हरिः स्मृतः ॥ ९ ॥
verse 1.1.1.7
page 0001
मित्र
पु
मित्र, भानु
मित्रो भानुः सुहृन्मित्रं दरं छिद्रं दरं भयम् ॥ १ ॥
verse 3.1.1.1
page 0013
भानु
पु
भानु, स्वर्भानु, अर्यमन्
शैलोऽद्रिरंशुमानद्रिर्भानुः स्वर्भानुरर्यमा ।
verse 3.1.1.9
page 0014
Aufrecht Catalogus Catalogorum
English
भानु son of Viśvadhara, brother of Harinātha (Kāvyā-
darśamārjana) and Keśava. Oxf. 206^b.
भानु poet. Skm.
भानु
Rāmasahasranāmavivaraṇa.
भानु
Karaṇābhīṣṭa jy.
Indian Epigraphical Glossary
English
Bhānu (IE 7-1-2
EI 25), ‘twelve’.
Lanman
English
bhānú, m. light
beam. [√bhā, 1162.]
Schmidt Nachtrage zum Sanskrit Worterbuch
German
भानु m. °Calotropis gigantea, E 912 (B).
भानु m. N. von °Rādhā's Vater (= वृषभानु), Gopāl. 112, 26.
Sanskrit Tibetan
Tibetan
nyi ma
१) अरुण २) अर्क ३) अहन् ४) आतप ५) आदित्य ६) तिग्मांशु ७) दिनकर ८) दिवस ९) दिवाकर १०) द्युतम् ११) भानु १२) भास्कर १३) भास्वत् १४) रवि १५) लोकचक्षुस् १६) सूर्य १७)
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
नाभिश्च जितशत्रुश्च जितारिरथ संवरः ।
मेघो धरः प्रतिष्ठश्च महासेननरेश्वरः ॥ ३६ ॥
सुग्रीवश्च दृढरथो विष्णुश्च वसुपूज्यराट् ।
कृतवर्मा सिंहसेनो भानुश्च विश्वसेनराट् ॥ ३७ ॥
सूरः सुदर्शनः कुम्भः सुमित्रो विजयस्तथा ।
समुद्रविजयश्चाश्वसेनः सिद्धार्थ एव च ॥ ३८ ॥
-wordlist-
अर्हत्पितृ (पुं), नाभि (पुं), जितशत्रु (पुं), जितारि (पुं), संवर (पुं), मेघ (पुं), धर (पुं), प्रतिष्ठ (पुं), महासेननरेश्वर (पुं), सुग्रीव (पुं), दृढरथ (पुं), विष्णु (पुं), वसुपुज्यराज् (पुं), कृतवर्मन् (पुं), सिंहसेन (पुं), भानु (पुं), विश्वसेनराज् (पुं), सूर (पुं), सुदर्शन (पुं), कुम्भ (पुं), सुमित्र (पुं), विजय (पुं), समुद्रविजय (पुं), अश्वसेन (पुं), सिद्धार्थ (पुं)
--source--
आदित्यः सवितार्यमा खरसहस्रोष्णांशुरंशू रवि-
र्मार्तण्डस्तरणिर्गभस्तिररुणो भानुर्नभोऽहर्मणिः ।
सूर्योऽर्कः किरणो भगो ग्रहपुषः पूषा पतङ्गः खगो
मार्ताण्डो यमुनाकृतान्तजनकः प्रद्योतनस्तापनः ॥ ९५ ॥
p{0008}
ब्रध्नो हंसश्चित्रभानुर्विवस्वान्सूरस्त्वष्टा द्वादशात्मा च हेलिः ।
मित्रो ध्वान्तारातिरब्जांशुहस्तश्चक्राब्जाहर्बान्धवः सप्तसप्तिः ॥ ९६ ॥
दिवादिनाहर्दिवसप्रभाविभाभासः करः स्यान्मिहिरो विरोचनः ।
ग्रहाब्जिनीगोद्युपतिर्विकर्तनो हरिः शुचीनौ गगनाद्ध्वजाध्वगौ ॥ ९७ ॥
हरिदश्वो जगत्कर्मसाक्षी भास्वान्विभावसुः ।
त्रयीतनुर्जगच्चक्षुस्तपनोऽरुणसारथिः ॥ ९८ ॥
-wordlist-
आदित्य (पुं), सवितृ (पुं), अर्यमन् (पुं), खरांशु (पुं), सहस्रांशु (पुं), उष्णांशु (पुं), अंशु (पुं), रवि (पुं), मार्तण्ड (पुं), तरणि (पुं), गभस्ति (पुं), अरुण (पुं), भानु (पुं), नभोमणि (पुं), अहर्मणि (पुं), सूर्य (पुं), अर्क (पुं), किरण (पुं), भग (पुं), ग्रहपुष (पुं), पूषन् (पुं), पतङ्ग (पुं), खग (पुं), मार्ताण्ड (पुं), यमुनाजनक (पुं), कृतान्तजनक (पुं), प्रद्योतन (पुं), तापन (पुं), ब्रध्न (पुं), हंस (पुं), चित्रभानु (पुं), विवस्वत् (पुं), सूर (पुं), त्वष्टृ (पुं), द्वादशात्मन् (पुं), हेलि (पुं), मित्र (पुं), ध्वान्ताराति (पुं), अब्जहस्त (पुं), अंशुहस्त (पुं), चक्रबान्धव (पुं), अब्जबान्धव (पुं), अहर्बान्धव (पुं), सप्तसप्ति (पुं), दिवाकर (पुं), दिनकर (पुं), अहस्कर (पुं), दिवसकर (पुं), प्रभाकर (पुं), विभाकर (पुं), भास्कर (पुं), मिहिर (पुं), विरोचन (पुं), ग्रहपति (पुं), अब्जिनीपति (पुं), गोपति (पुं), द्युपति (पुं), विकर्तन (पुं), हरि (पुं), शुचि (पुं), इन (पुं), गगनध्वज (पुं), गगनाध्वग (पुं), हरिदश्व (पुं), जगत्साक्षिन् (पुं), कर्मसाक्षिन् (पुं), भास्वत् (पुं), विभावसु (पुं), त्रयीतनु (पुं), जगच्चक्षुस् (पुं), तपन (पुं), अरुणसारथि (पुं)
--source--
रोचिरुस्ररुचिशोचिरंशुगो ज्योतिरर्चिरुपधृत्यभीशवः ।
प्रग्रहः शुचिमरीचिदीप्तयो धामकेतुघृणिरश्मिपृश्नयः ॥ ९९ ॥
पाददीधितिकरद्युतिद्युतो रुग्विरोककिरणत्विषित्विषः ।
भाःप्रभावसुगभस्तिभानवो भा मयूखमहसी छविर्विभा ॥ १०० ॥
-wordlist-
रोचिस् (क्ली), उस्र (पुं), रुचि (स्त्री), शोचिस् (क्ली), अंशु (पुं), गो (पुंस्त्री), ज्योतिस् (क्ली), अर्चिस् (स्त्रीक्ली), उपधृति (पुं), अभीशु (पुं), प्रग्रह (पुं), शुचि (पुं), मरीचि (पुंस्त्री), दीप्ति (स्त्री), धामन् (क्ली), केतु (पुं), घृणि (पुं), रश्मि (पुं), पृश्नि (पुंस्त्री), पाद (पुं), दीधिति (स्त्री), कर (पुं), द्युति (स्त्री), द्युत् (क्ली), रुच् (क्ली), विरोक (पुं), किरण (पुं), त्विषि (स्त्री), त्विष् (स्त्री), भास् (पुंस्त्री), प्रभा (स्त्री), वसु (पुं), गभस्ति (पुं), भानु (पुं), भा (स्त्री), मयूख (पुं), महस् (क्ली), छवि (स्त्री), विभा (स्त्री)
अभिधानरत्नमाला
Sanskrit
आदित्य
आदित्य, सवितृ, सहस्रकिरण, प्रद्योतन, भास्कर, तिग्मांशु, तरणि, दिनमणि, भास्वत्, विवस्वत्, हरि, मार्तण्ड, तपन, विकर्तन, इन, पूषन्, पतङ्ग, भग, सूर्य, गोपति, यम, दिनकर, सूर, अंशुमालिन्, रवि, मिहिर, विरोचन, अर्क, तिमिररिपु, द्युमणि, अंशुमत्, अंशु, हरिदश्व, सप्ताश्व, प्रभाकर, भानुमत्, भानु, ब्रध्न, हंस, खग, मित्र, चित्रभानु, अहर्पति, कर्मसाक्षिन्, जगच्चक्षुस्, द्वादशात्मन्, त्रयीतनु
आदित्यः सविता सहस्रकिरणः प्रद्योतनो भास्कर-
स्तिग्मांशुस्तरणिस्तथा दिनमणिर्भास्वान्विवस्वान्हरिः ।
मार्तण्डस्तपनो विकर्तन इनः पूषा पतङ्गो भगः,
सूर्यो गोपतिरर्यमा दिनकरः सूरोंऽशुमाली रविः ॥ ३५ ॥
मिहिरो विरोचनोऽर्कस्तिमिररिपुर्द्युमणिरंशुमानंशुः ।
हरिदश्वः सप्ताश्वः प्रभाकरो भानुमान्भानुः ॥ ३६ ॥
ब्रध्नो हंसः खगो मित्रश्चित्रभानुरहर्पतिः ।
कर्मसाक्षी जगच्चक्षुर्द्वादशात्मा त्रयीतनुः ॥ ३७ ॥
verse 1.1.1.35
page 0006
रोचिस्
रोचिस्, शोचिस्, अभीशु, प्रद्योत, गभस्ति, रश्मि, घृणि, किरण, रुचि, रुच्, दीधिति, दीप्ति, द्युति, प्रभा, भा, विभा, भास्, उस्र, धामन्, वसु, केतु, मरीचि, प्रग्रह, उपधृति, वृष्णि, मयूख, अंशु, भानु, कर, पाद, विरोक, गो
रोचिः शोचिरभीशुः प्रद्योतगभस्तिरश्मिघृणिकिरणाः ।
रुचिरुग्दीधितिदीप्तिद्युतिप्रभाभाविभाभासः ॥ ३८ ॥
उस्रधामवसुकेतुमरीचिप्रग्रहोपधृतिवृष्णिमयूखाः ।
अंशुभानुकरपादविरोका गाव इत्यभिहितास्तु समानाः ॥ ३९ ॥
verse 1.1.1.38
page 0006
नाममाला
Sanskrit
दीधिति, भानु, उस्र, अंशु, गभस्ति, किरण, कर, पाद, रुचि, मरीचि, भास्, तेजस्, अर्चिस्, गो, द्युति, प्रभा, दीप्ति, ज्योतिस्, महस्, धामन्, रश्मि, ऊर्ज, विभावसु
दीधितिर्भानुरुस्रोंऽशुर्गभस्तिः किरणः करः ।
पादो रुचिर्मरीचिर्भास्तेजोऽर्चिर्गौर्द्युतिः प्रभा ॥ ४५ ॥
दीप्तिर्ज्योतिर्महो धाम रश्मिरूर्जो विभावसुः ।
verse 0.1.1.45
page 0023
तरणि, तपन, भानु, ब्रध्न, पूषन्, अर्यमन्, रवि, तिग्म, पतङ्ग, द्युमणि, मार्तण्ड, अर्क, ग्रहाधिप, इन, सूर्य, तमोऽरि, ध्वान्तारि, तिमिरारि, विरोचन
तरणिस्तपनो भानुर्ब्रध्नः पूषाऽर्यमा रविः ।
तिग्मः पतङ्गो द्युमणिर्मार्तण्डोऽर्को ग्रहाधिपः ॥ ४९ ॥
इनः सूर्यस्तमोध्वान्ततिमिरारिर्विरोचनः ।
verse 0.1.1.49
page 0026
Mahabharata
English
Bhānu^1. § 102 (Aṃśāvat.): I, 65, 2555 (a Devagandharva Prādheya).
Bhānu^2 (= the Sun): I, 42, 1103 (or 1098), 1273
III, 154 (in the enumeration of Dhaumya), 191
*XII, 150
XVIII, 162.
Bhānu^3 = Śiva (1000 names^1).--Do.^4 = Vishṇu (1000 names).
Bhānu^5 (a man). § 262 (Bhagavadyāṇa): II, 2, 56 (Bhānuñ ca Janārdanaḥ).--§ 402 (Tīrthay.): III, 120, 10277.--§ 452 (Mārkaṇḍeyas.): III, 183, †12584
Bhānu^6. § 552 (Goharaṇap.): IV, 56, 1769 (regarded the battle from a vimāna).
Bhānu^7 (a son of Aṅgiras). § 491 (Āṅgirasa): III, 220, 14164 (Bhānur Aṅgiraso dhīraḥ pu{??}). § 493 (do.): III 221, 14183 (Bhānuñ cāpy Aṅgirāḥ sṛjat, called by the brahmans Bṛhadbhānu), 14184 (Bhānor bhāryā suprajā tu Bṛhadbhasu {??} sūrya-jā), 14186 (tam Agniṃ Baladaṃ prāhuḥ prathamaṃ Bhānutaḥ sutaṃ), 14187 (Agniḥ sa Manumān nāma dvitīyo Bhānutaḥ sutaḥ | darśe ca paurṇamāse ca yasyeha havir ucyate), 14189 (Agnir Agrāyaṇo nāma Bhānor evānvayas tu saḥ), 14190 (cāturmāsyeshu nityānāṃ havishāṃ yonir Agrahaḥ | caturbhiḥ sahitaḥ putrair Bhānor evānvaya Stubhaḥ), 14191 (Niśā tv ajanayat kanyām Agnī-shomāv ubhau tathā | Bhānor evābhavad bhāryā sushuve pañca pāvakān).
पुराणम्
English
भानु १ / BHĀNU I. A son born to kṛṣṇa of satyabhāmā. (Daśama skandha, bhāgavata).
भानु २ / BHĀNU II. Son of dyau
this bhānu was a guru of sūrya. (Śloka 42, Chapter 1, Ādi Parva, M.B.).
भानु ३ / BHĀNU III. A devagandharva born to kaśyapa prajāpati of his wife pṛthā. (Śloka 47, Chapter 65, Ādi Parva, M.B.).
भानु ४ / BHĀNU IV. He is the son of an agni called pāñcajanya. He is born of the spiritual essence of aṅgiras and cyavana. This bhānu is called manu and bṛhadbhānu. (Chapters 220 and 221, Vana Parva, M.B.).
भानु ५ / BHĀNU V. A king of ancient bhārata. This king took a flying tour of kurukṣetra in Indra's aeroplane to witness the battle between arjuna and droṇa. (Śloka 9, Chapter 56, virāṭa Parva, M.B.).
भानु ६ / BHĀNU VI. A yādava. He learnt the art of archery from pradyumna. sahadeva married the daughter of this bhānu called bhānumatī. (Vana Parva, 180, 27 and harivaṁśa 2.20.12).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
भानुः,
पुं,
 (भाति चतुर्द्दशभुवनेषु स्वप्रभया दीप्यतेइति । भा + “दाभाभ्यां नुः ।” उणा० १ ।३२ । इति नुः ।) सूर्य्यः । (यथा, महा-भारते । ३ । ३ । २४ ।“अनन्तः कपिलो भानुः कामदः सर्व्वतोमुखः ॥
”विष्णुः । यथा, तत्रैव । १३ । १४९ । २७ ।“सर्व्वगः सर्व्वविद्भानुर्विष्वक्सेनो जनार्द्दनः ॥
”प्राधायाः पुत्त्रभेदः । यथा, तत्रैव । १ । ६५ । ४८ ।“विश्वावसुश्च भानुश्च सुचन्द्रो दशमस्तथा ।इत्येता देवगन्धर्व्वा प्राधायाः परिकीर्त्तिताः ॥
”अङ्गिरःसृष्टस्तपसः पुत्त्रभेदः । यथा, तत्रैव ।३ । २२० । ८ ।“तपसश्च मनुं पुत्त्रं भानुञ्चाप्यङ्गिराः सृजत् ॥
”यादवविशेषः । यथा, हरिवंशे । १४७ । २ ।“कन्यां भानुमतीं नाम भानोर्दुहितरं नृप ! ।जहारात्मवधाकाङ्क्षी निकुम्भो नाम दानवः ॥
”)किरणः । (यथा, ऋग्वेदे । ६ । ६४ । २ ।“भद्राददृक्षौविया विभास्युत्ते शोचिर्भानवोद्यामपप्तन् ॥
”“भानवो रश्मयः ।” इति तद्भाष्ये सायनः ॥
)अर्कवृक्षः । इत्यमरः । २ । ४ । ३३ ॥
प्रभुः ।राजा । इति धरणिः ॥
वृत्तार्हत्पितृविशेषः ।इति हेमचन्द्रः । २ । १४ ॥
भानुः,
स्त्री,
 (भातीति । भा + नुः) भातुमती ।इति शब्दरत्नावली ॥
(दक्षकन्याभेदः । यथा, मत्स्यपुराणे । ५ । १५ ।“शृणुध्वं देवमातॄणां प्रजाविस्तरमादितः ।मरुत्वती वसुर्यामी लम्बा भानुररुन्धती ॥
”)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
भानु
पु०
 भा--नु । १ सूर्य्ये २ अर्कवृक्षे ३ किरणे ४ राजनिच अमरः ५ प्रभो धरणिः । ६ भूतजैनभेदे हेमच० ।उत्तममुन्वन्तरे ७ देवे ब० व० हरिवं० ९ अ० । ९ धर्मपत्नीभेदेस्त्री हरिवं० ३ अ० । १० गन्धर्वभेदे
पु०
 भा० आ० ६५ अ० ।११ यदुवंश्यक्षत्रियभेदे भानुमत्याः पितरि
पु०
 हरिवं०१४९ अ० । १२ विष्णौ
पु०
 “अनृतांशूद्भवो भानुः” विष्णुस०“तमेव भान्तमनुभाति सर्वम्” श्रुतेस्तस्य तथात्वम् ।
Capeller
German
भानु॑
m.
 Glanz, Licht, Sonne
männl. N.
Grassman
German
bhānú, m., Licht, Strahl [von bhā]
vgl. citrábhānu u. s. w., Adj. arṇavá, citrá, tveṣá.
-ús {256, 2}
{297, 17}
{341, 1}
{406, 6}
{550, 7}
{797, 12}
{926, 12}
{949, 8}.
-úm {92, 1}. _{92, 2}. _{92, 5}
{295, 7}
{302, 2}
{309, 2}
{413, 1}
{503, 2}
{519, 6}
{522, 2}
{588, 4}
{595, 1}
{625, 1}
{829, 2}
{879, 6}.
-únā {48, 9}. _{48, 15}
{193, 8}
{199, 4}
{207, 4}
{236, 3}
{255, 4}
{391, 1} (sū́riasya)
{447, 6}
{456, 5}
{457, 21}
{489, 6}
{506, 1}
{525, 4}
{629, 18}
{777, 4}
{827, 1}
{863, 4}. _{863, 10}
{869, 9}
{871, 4}
{901, 3}
{914, 3}
{966, 2}.
-áve {370, 1}
{520, 1}
neben agnáye.
-ávas {36, 3}
{92, 2}
{97, 5}
[Page933] {143, 3} {235, 14}
{355, 1}
{505, 2}
{591, 3}.
-úbhis {87, 6}
{593, 5}
{627, 8}. _{627, 36}
{829, 5}
{832, 1}. _{832, 2}.
Burnouf
French
भानु भानु a. (भा
sfx. नु) brillant. -- S.
m.
lumière, éclat
rayon de lumière
au fig. beauté.
Soleil
au fig. roi, prince, maître et seigneur. -- F. भानु belle
femme.
भानुफला
f.
 banane.
भानुमत् a. (sfx. मत्) brillant, lumineux
au fig. beau.
-- S.
m.
 le Soleil.
भानुवार
m.
 dimanche.
Stchoupak
French
भानु-
m.
 clarté, éclat, rayon de lumière
soleil
n.
 de divers
personnages
-मन्त्- a. lumineux, brillant, radieux
m.
 soleil
n.
 de
divers personnages
-मती-
f.
n.
 de diverses femmes
-मय- -ई- a.
fait de rayons.
°तनया-
f.
 patron. de la Yamunā.
°वर्मन्- °सेन-
m.
n.
 de deux hommes.