भाजन (bhAjana)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

In this section, you'll find information about the dhatus (verbal roots) related to your search. This includes details like dhatu information, forms, and any available commentaries.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 भाजन n.
  (-नं)
	 1. Any vessel,  as a pot or cup,  a plate,  &c.
	 2. A clever, 
capable or fit person. 
	 3. Sharing,  dividing.
	 4. (In arithmetic, )
Division. 
	 5. Representation. 
	 6. A measure equal to sixty-four
Palas.
 E.
  भज् to serve or share,  aff.
   ल्युट् ।

Capeller Eng

English

 भा॑जन n.
  vessel,  dish,  receptacle i.e.
  fit place or
person for (gen.   or —°,  cf.
   पा॑त्र),  substitute
 adj.  —° sharing, 
partaking of,  relating or belonging to,  serving or equivalent for. 

Yates

English

 भाजन (नं) 1.
n.
  Any vessel
 a fit
person
 a dividing,  division. 

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Wilson

English

 भाजन
n.
  (-नं)
1 Any vessel,  as a pot or cup,  a plate,  &c.
2 A clever,  capable,  or fit person. 
3 Sharing,  dividing.
4 (In arithmetic, ) Division. 
E.
  भज to serve or share,  aff.
   ल्युट्.

Apte

English

भाजनम् [bhājanam],  [भाज्यते$नेन भाज्-ल्युट्]

Sharing,  dividing.

Division (in arith).

A vessel,  pot,  cup,  plate
 पुष्पभाजनम् Ś.*
  4
 R.*
  5.22.

(Fig.) A receptacle,  recipient,  repository
 स श्रियो भाजनं नरः Pt.*
  1.243
 कल्याणानां त्वमसि महतां भाजनं विश्वमूर्ते Māl.
 1.3
 ऐहिकस्य सुखस्याभाजनमयं जनः Dk.
 U.*
  3.15
 M.*
  5.8.

A fit or deserving person,  a fit object or person
 भवादृशा एव भवन्ति भाजनान्युपदेशानाम् K.*
  18
 गुरुणा ज्ञानसर्वस्वे सन्तोषाद्भाजनीकृतः Bm. 1.4.

Representation. 

A measure equal to 64 palas. -लेखितम् A variety of diamonds capable of scratching on the surface of vessels
 Kau. A.
 2.11. 29. -लोकः the world of inanimate things (opp.  to सत्त्वलोक)
 Buddh. Comp.
   -विषमः One of the ways of embezzlement,  namely use of false cubic measures such as भाजन
 Kau. A.
 2.8.26.

Apte 1890

English

 भाजनं [भाज्येतऽनेन भाज्-ल्युट्] 1 Sharing,  dividing. 
2 Division. (in arith.). 
3 A vessel,  pot,  cup,  plate
 पुष्पभाजनं Ś. 4
 R. 5. 22. 
4 (Fig.) A receptacle,  recipient,  repository
 स श्रियो भाजनं नरः Pt. 1. 243
 कल्याणानां त्वमसि महसां भाजनं विश्वपूर्ते Māl. 1. 3
 ऐहिकस्य सुखस्याभाजनमयं जनः Dk.
 U. 3. 15
 M. 5. 8. 
5 A fit or deserving person,  a fit object or person
 भवादृशा एव भवंति भाजनान्युपदेशानां K. 108. 
6 Representation. 
7 A measure equal to 64 palas. 

Monier Williams Cologne

English

 भा॑जन n.
  (fr.  Caus.
 ) sharing,  division (in arithm.
  ),  Col.
 

 भा॑जन mf(आ)n.  (ifc. ) sharing or participating in,  entitled or relating or belonging to,  Br.
  &c.
   &c.
  

 भा॑जन n.
  ‘partaker of’,  a recipient,  receptacle,  (esp.  ) a vessel,  pot,  plate,  cup,  &c.
  ,  MBh.
  
 Kāv.
  &c.
  

 भा॑जन n.
  (with gen.
   or ifc.  with f(आ). ),  a place or person in which anything is collected or in whom any quality is conspicuous,  any fit object or clever or deserving person,  ib. (cf.   पात्र)

 भा॑जन n.
  the act of representing,  representation (°नेन ind.
  with gen.
   in the place of
 ifc.  a representative,  deputy,  substitute,  serving for,  equivalent to),  Br.
 
 GṛS.
 

 भा॑जन n.
  a partic.  measure (=  an Āḍhaka =
  14 Palas),  ŚārṅgS.
 

 भा॑जन m.
  N.
  of a man

 भा॑जन m.
  pl.
  his descendants g. बिदादि.

Monier Williams 1872

English

 भाजन,  अम्,  n. (fr. the Caus.),  the act of sharing, 
dividing
 (in arithmetic) division
 a vessel,  cup,  pot, 
dish,  plate,  (often found at the end of a comp.,  e. g.
जल-भ्°,  पान-भ्°)
 a particular measure = an
Āḍhaka = 64 Palas
 a vessel (metaphorically),  a re-
ceptacle for anything,  repository,  recipient,  a place or
person in which anything is collected or in whom
any quality is conspicuous [cf. प्रीति-विश्रम्भ-भ्°]
a fit person in general,  a deserving person,  clever or
capable person [cf. पात्र]
 the act of representing
or taking the place of,  representation
 (at the end
of comps.) a representative,  deputy,  anything which
serves for or is equivalent to (Ved.)
 भाजनेन,  in
place of,  in lieu of,  instead of
 (अस्),  m.,  N. of a man
the patronymic formed from this N.,  see Gaṇa Gopa-
vanādi to Pāṇ. II. 4,  67
 (अस्,  आ,  अम्),  sharing,  par-
ticipating in,  entitled to (at the end of comps.)
 relat-
ing to,  belonging to (at the end of comps.,  Ved.).
—भाजन-ता,  f. or भाजन-त्व,  अम्,  n. the state
of being a vessel or receptacle for anything,  the pos-
sessing (of any quality &c.),  the being a (fit) vessel, 
fitness,  worthiness,  the being worthy of or entitled
to
 a fit object.
—भाजन-वत्,  आन्,  अती,  अत्,  Ved.
a word used in Nirukta IV. 10,  XI. 19,  XII. 17, 
to explain the word भद्र.
—भाजनी-भूत,  अस्, 
आ,  अम्,  having become a vessel or receptacle for
anything,  i. e. having become a participator in or
possessor of.

Macdonell

English

 भाजन bhā́j-ana,  n.
  representation (in.  in 🞄the place of: g.)
 —°,  representing,  the equivalent 🞄of (V.)
 —° a.
  sharing in,  entitled,  to belonging 🞄or relating to
 n.
  vessel,  dish,  pot
 🞄recipient,  repository,  of (g. or —°),  fit object or 🞄person for (g.)
 a measure of capacity equal 🞄to ¤64¤ Palas: -tā,  f.
  being a vessel of (g.)
 possession,  🞄-tva,  n.
  being a vessel for,  worthiness.

Benfey

English

 भाजन भाजन,  भज् + अन,  n.
 
 1.
Any vessel,  as a pot or cup,  Hit. pr. d.
8,  M.M.
 figuratively,  Pañc. ii. d.
194 (a vessel of love and confidence,  a
person on whom one may depend).
 2. A fit person. 
 3. Sharing.
 -- Comp.
 
दीप- n.
  a lamp,  Daśak. in Chr. 186, 
11.

Apte Hindi

Hindi

भाजनम्
नपुं*
   - भाज्यतेऽनेन् भाज्+ल्युट्
"हिस्से बनाना,  बांटना"

भाजनम्
नपुं*
   - -
भाग

भाजनम्
नपुं*
   - -
"पात्र,  बर्तन,  प्याला,  थाली"

भाजनम्
नपुं*
   - -
"आधार,  ग्रहण करनेवाला,  आशय"

भाजनम्
नपुं*
   - -
"योग्य या पात्र,  योग्य पदार्थ या व्यक्ति"

भाजनम्
नपुं*
   - -
प्रतिनिधान

भाजनम्
नपुं*
   - -
६४ पलों की माप

Shabdartha Kaustubha

Kannada

भाजन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪಾತ್ರೆ (ತಪ್ಪಲೆ ಬಟ್ಟಲು ಕೊಳದಪ್ಪಲೆ ಮುಂತಾದವು)
निष्पत्तिः - > भाज (पृक्कर्मणि)+णिच् "ल्युट्" (३-३-११३)
प्रयोगाः - > "राजतैर्भाजनैरेषामथो वा रजतान्वितैः"
उल्लेखाः - > मनु० ३-२०२
भाजन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಆಶ್ರಯ/ಆಧಾರ/ಪಾತ್ರ
प्रयोगाः - > "कल्याणानां त्वमसि महसां भाजनं विश्वमूर्ते"
उल्लेखाः - > मालती० १-३
भाजन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಯೋಗ್ಯ/ಅರ್ಹ
प्रयोगाः - > "भवादृशा एव भवन्ति भाजनान्युपदेशानाम्"
उल्लेखाः - > काद्०
भाजन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಭಾಗಮಾಡುವುದು
निष्पत्तिः - > भाज भावे "ल्युट्" (३-३-११५)
भाजन
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > (ಗಣಿತದಲ್ಲಿ) ಭಾಗಿಸುವುದು

L R Vaidya

English

 BAjana {% n. %} 1. The act of sharing or dividing
division (in math.)
a vessel,  a pot,  R.v.22
a receptacle,  a repository,  कल्याणानां त्वमसि महसां भाजनं विश्वमूर्ते M.M.i.
a fit or deserving person,  a clever or capable person
representation
a particular measure equal to sixty-four palas.

Bopp

Latin

 भाजन n. (r. भज् s. अन) vas. (Wils. «any vessel,  as a pot, 
or cup,  a plate».) HIT. 34. 2. RAGH. 5. 22.

Edgerton Buddhist Hybrid

English

 bhājana, 
(1) as m. (otherwise nt.),  pot: bhavanti bhājanās (ed. em. °nā
 Kashgar rec. varies) tasya SP 〔138.6〕 (vs)
 dhāret' ime (sc. bhājana
 acc. pl.) cetiya saṃmataite (n. pl.,  ete
 Lefm. °tīte,  see Crit. App.) LV 〔383.12〕 (vs)
(2) inanimate object,  as dist. from sattva,  living being: °na-loka Sūtrāl. 〔iv.15—20〕,  comm. (Lévi,  〔n. 4〕)
 AbhidhK. LaV-P. 〔iii.138〕
 °na-vivartanī and -saṃvartanī (qq.v.) ibid. 〔iii.181 n. 3〕,  cf. Wogihara,  Lex. 〔38〕. Prob. so understand sarva-sattva-bhājana- (text °nā-)-loka-vyavacāreṣu Gv 〔180.8〕,  in wanderings (or searchings) through the world(s) of all living beings and inanimate objects.

Lanman

English

 bhā́jana,  n. vessel,  dish. [lit. ‘receiver, ’
√bhaj,  mg 2: 1150. 1b.]

Kridanta Forms

Sanskrit

भज् (भ꣡जँ꣡ विश्राणने - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् =  भाजनम्
अनीयर् =  भाजनीयः - भाजनीया
ण्वुल् =  भाजकः - भाजिका
तुमुँन् =  भाजयितुम्
तव्य =  भाजयितव्यः - भाजयितव्या
तृच् =  भाजयिता - भाजयित्री
क्त्वा =  भाजयित्वा
ल्यप् =  प्रभाज्य
क्तवतुँ =  भाजितवान् - भाजितवती
क्त =  भाजितः - भाजिता
शतृँ =  भाजयन् - भाजयन्ती
शानच् =  भाजयमानः - भाजयमाना

भाज (भा꣡ज꣡ पृथक्कर्मणि - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् =  भाजनम्
अनीयर् =  भाजनीयः - भाजनीया
ण्वुल् =  भाजकः - भाजिका
तुमुँन् =  भाजयितुम्
तव्य =  भाजयितव्यः - भाजयितव्या
तृच् =  भाजयिता - भाजयित्री
क्त्वा =  भाजयित्वा
ल्यप् =  प्रभाज्य
क्तवतुँ =  भाजितवान् - भाजितवती
क्त =  भाजितः - भाजिता
शतृँ =  भाजयन् - भाजयन्ती
शानच् =  भाजयमानः - भाजयमाना

अभिधानचिन्तामणिः

Sanskrit

--source--
 
सर्वमावपनं भाण्डं पात्रामत्रे तु भाजनम् ।
-wordlist-
 
आवपन (क्ली),  भाण्ड (क्ली),  पात्र (त्रि),  अमत्र (क्ली),  भाजन (क्ली)

अभिधानरत्नमाला

Sanskrit

अमत्र
अमत्र,  भाजन,  पात्र,  स्थाल
अमत्रं भाजनं पात्रं स्थालं तुल्यार्थमिष्यते ।
verse 2.1.1.327
page 0039

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 भाजनं,  क्ली,
   (भाज्यते इति । भाज पृथक्करणे +ल्युट् ।) पात्रम् । इत्यमरः । २ । ९ । ३३ ॥
(यथा,  महाभारते । १३ । १११ । १०२ ।“राजतं भाजनं हृत्वा कपोतः संप्रजायते ॥
”)योग्यम् । इति मेदिनी । ने,  १०१ ॥
 (यथा, कथासरित्सागरे । ३४ । २०५ ।“तस्माज्जितात्मा राजा स्याद्युक्तदण्डो विशेष-वित् ।प्रजानुरागादेवं हि स भवेद्भाजनं श्रियः ॥
”)“यः संवादयते नित्यं योऽभिवादांस्तितिक्षति ।यश्च तप्तो न तपति दृढं सोऽर्थस्य भाजनम् ॥
”इति मत्स्यपुराणम् ॥
आढकपरिमाणम् । इति वैद्यकपरिभाषा ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 भाजन न०
  भज्यतेऽनेन भाज--ल्युट् । १ पात्रे अमरः । २ आ-थारे ३ योग्ये च मेदि० । ४ आढकपरिमाणभेदे वैद्यकम् ।

Capeller

German

 भा॑जन (meist —°) teilhabend an,  gehörig
zu bezüglich auf,  vertretend,  gleichbedeutend
mit. n.
  Stellvertretung, 
Gefäß,  Behälter,  würdige Person (vgl.
पात्र). Abstr. भाजगता f.
 , 
°त्व n.
 

Stchoupak

French

 भाजन-
 ag. ifc. qui prend part,  qui participe,  qui a droit à 
relatif ou appartenant à 
 nt. réceptacle,  vase,  plat,  fig. vase d'élection, 
personne de grand mérite,  de haute vertu ou intelligence 
 -ता- f.
  fait de
posséder qqch. (ifc.) 
 -त्व- nt. fait d'être le réceptacle de (gén. )
 
 mérite 
 -ई-भूत- a. v. devenu le réceptacle de,  qui a obtenu qqch.
(ifc.).

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.