| YouTube Channel

भागिनेयः (bhAgineyaH)

 
Apte
English
भागिनेयः [bhāginēyḥ], [भगिन्या अपत्यं ढक्] A sister's son. -यी A sister's daughter.
Apte 1890
English
भागिनेयः [भगिन्या अपत्यं ढक्] A sister's son.
यी A sister's daughter.
Apte Hindi
Hindi
भागिनेयः
पुं*
- भगिनी+ढक्
"बहन का पुत्र, भानजा"
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
भागिनेयः, स्वस्रीयः, स्वस्रियः, भगिनीपुत्रः
noun
भगिन्याः पुत्रः।
"कृष्णः कंसस्य भागिनेयः।"
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
भागिनेयः,
पुं,
(भगिन्या अपत्यम् भगिनी +“स्त्रीभ्यो ढक् ।” १२० इति ढक् ।)भगिनीपुत्त्रः तत्पर्य्यायः स्वस्रीयः इत्य-मरः ३२
स्वस्रियः इति शब्दरत्ना-वली
मुख्यप्रतिनिधिः यथा, --“ऋत्विक् पुत्त्रो गुरुर्भ्राता भागिनेयोऽथविट्पतिः ।एभिरेव हुतं यत्तु तद्धुतं स्वयमेव हि
”इति तिथ्यादितत्वम्
*
तस्यावश्यपोष्यत्वम् यथा, --“पितृव्यगुरुदौहित्रान् भर्त्तुः स्वस्रीयमातुलान् ।पूजयेत् कव्यपूर्त्ताभ्यां वृद्धानाथातिथीन् स्त्रियः
”इत्यपुत्त्रधनाधिकारे दायभागः
*
भागिनेयदत्तककरणं शूद्रस्यैव तु द्विजानाम् ।यथा, दत्तकचन्द्रिकायां शौनकवचने ।“दौहित्रो भागिनेयश्च शूद्रैस्तु क्रियते सुतः ।ब्राह्मणादित्रये नास्ति भागिनेयः सुतः क्वचित्
”तन्मरणे मातुलस्य पक्षिण्यशौचम् यथा ।“पक्षिणी योनिसम्बन्धे बान्धवेषु तथैव ।योनिसम्बन्धे मातृष्वस्रीयपितृष्वस्रीयगागिनेयेषु ।मातुलमरणे भागिनेयस्यापि पक्षिण्यशौचम् ।”इति शुद्धितत्त्वम्