| YouTube Channel

भस् (bhas)

 
शब्दसागरः
English
भस् r. 3d cl. (वभति)
1. To shine.
2. To blame or abuse
this root is
usually restricted to the Vedas.
Capeller Eng
English
1 भस् ब॑भस्ति ब॑प्सति
pp.
 भसित (q.v. ) chew,
devour, consume.
2 भस् (only
loc.
 भसि) ashes.
Yates
English
भस् (लि) वभस्ति 3.
a. To shine
to
blame (peculiar to the
Vedas).
Apte
English
भस् [bhas],
n.
 Ashes
ददर्श तल्पे$ग्निमिवाहितं भसि
Bhāg.*
 1.6.7.
भस् [bhas], I. 3
P.
 (बभस्ति)
To shine.
To revile, blame, abuse. -II. 1
P.
 (भसति) To eat.
Apte 1890
English
भस् {vI.v} {c3c} P. (बभस्ति) 1 To shine.
2 To revile, blame, abuse. {vII.v} {c1c} P. (भसति) To eat.
Monier Williams Cologne
English
1. भस्
cl.
 3.
P.
 (Dhātup. xxv, 18) ब॑भस्ति or (3. sg. and
pl.
 ) ब॑प्सति (2.
du.
 भसथस्,
RV.
Subj. बभसत् or भ॑सत्, ib.
बब्धाम्,
Pāṇ.
 vi, 4, 100
fut. भसिता, vii, 2, 8
Vārtt.
 1,
Pat.
inf.
 भसितुम्, ib.),
to chew, masticate, devour, consume,
RV.
AV.
ŚBr.
 (cf. √ प्सा)
to blame, abuse,
Dhātup.
 xxv, 18 (cf. √ भर्त्स्)
to shine, ib.
2. भस्
=
 भस्मन् ashes (only
loc.
 भसि),
BhP.
Monier Williams 1872
English
भस् 1. भस्, cl. 3. P. बभस्ति (pl. बप्-
सति, Impv. 3rd du. बब्धाम्, Pāṇ. VI.
4, 100), भसितुम्, Ved. to chew, chew asunder
to
eat, eat up, devour, consume [cf. rt. 1. प्सा]
to crush
(according to the Dhātu-pāṭha) to blame or abuse
[cf. rt. भर्त्स्]
to shine [cf. rts. 1. भा, भास्].
2. भस्, अस्, n., Ved. ashes.
Macdonell
English
भस् BHAS, Ⅰ. P. bhása, Ⅲ. P. bábhas 🞄and bápsa [ba-bh(a)s-a], chew, devour, 🞄consume (V.): pp. bhasita, burnt to ashes 🞄(C.). nis, bite off (V.). pra, bite in pieces, 🞄eat (RV.).
भस् bhas = bhasman, ashes: only lc. (P.).
Benfey
English
भस् भस्, ii. 3, Par.
1. To eat.
2. To shine. †
3. To blame. भसित,
see s. v.
cf. प्सा and भा।
Bopp
Latin
भस् 3. P. बभस्मि (भर्त्सनदीप्त्योः K. द्युतौ भर्त्से V.) lu-
cere, splendere
minari, terrere. (V. भास् et cf.
भर्त्स्.)
Lanman
English
√bhas (bábhasti [678]
bhasitá). chew,
bite
crush
devour, consume
bhasita,
consumed to ashes. [cf. φάμ-μη, *φασ-μη,
‘barley-groats’: w. the 3d pl. bá-ps-ati
cf. the collateral form psā and ψά-μα-θος,
‘sand.’]
Kridanta Forms
Sanskrit
भस् (भ꣡सँ꣡ भर्त्सनदीप्त्योः - जुहोत्यादिः - सेट्)
ल्युट् = भसनम्
अनीयर् = भसनीयः - भसनीया
ण्वुल् = भासकः - भासिका
तुमुँन् = भसितुम्
तव्य = भसितव्यः - भसितव्या
तृच् = भसिता - भसित्री
क्त्वा = प्सित्वा
ल्यप् = प्रप्स्य
क्तवतुँ = प्सितवान् - प्सितवती
क्त = प्सितः - प्सिता
शतृँ = बप्सत् / बप्सद् - बप्सती
भस् (भ꣡सुँ꣡ स्तम्भे इति केचित् - दिवादिः - सेट्)
ल्युट् = भसनम्
अनीयर् = भसनीयः - भसनीया
ण्वुल् = भासकः - भासिका
तुमुँन् = भसितुम्
तव्य = भसितव्यः - भसितव्या
तृच् = भसिता - भसित्री
क्त्वा = भसित्वा / भस्त्वा
ल्यप् = प्रभस्य
क्तवतुँ = भस्तवान् - भस्तवती
क्त = भस्तः - भस्ता
शतृँ = भस्यन् - भस्यन्ती
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
 भस्
मूलधातुः:
 भस
धात्वर्थः:
 भर्त्सन-दीप्त्योः
गणः:
 जुहोत्यादिः
कर्मकत्वं:
 भर्त्सने सकर्मकः, दीप्तौ अकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 परस्मैपदी
रूपम्:
 बभस्ति
अनुबन्धादिविशेषः:
 छान्दसः
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 तिरस्कृ, धिःकृ, क्षिप्, भर्त्स्, भस्, प्रदुष्, कुत्स्, विगर्ह्, अतिब्रू, अपवद्, अभितर्जय्, आतर्जय्, उदाकृ, उपवद्, कत्थ्, कुट्ट्, जर्च्, निर्वद्, निपीय्, निवच्, परिगर्ह्, परिभाष्, प्रतिनिन्द्, प्रतिपीय्, विगै, संतर्जय्, संदुषय्, समभितर्जय्
verb
विनिन्दादिभिः अधोदर्शनानुकूलः व्यापारः।
"तव दुष्कृत्यैः एव अधुना जनाः त्वं तिरस्कुर्वन्ति।"
Capeller
German
1. भस्, ब॑भस्ति, ब॑प्सति kauen, verzehren
2. भस् (nur Loc. भसि) Asche.
Grassman
German
√bhas [Fi. 〔137〕], 1〉 kauen
2〉 zerkauen, verzehren [A.], beides häufig von Agni (der das Holz zerkaut), und von den Presssteinen (die die Somapflanze zerkauen). Vgl. psā.
Mit prá 1〉 zerkauen, zerbeissen [A.]
2〉 zuerst (vor andern) essen.
Stamm I. bhása:
-at [Co.] 1〉 (agnís) áśvas ná {444, 4}. — prá 2〉 {455, 1} 〰 nú sá (mártias) prá pūrviás.
Stamm II. bhasá:
-áthas [2. du.] 2〉 joṣavākám vádatas …, ná devā 〰 caná {500, 4}.
Stamm III. babhas:
-sat [Co.] prá 1〉 prá tā́n agnís 〰 tigmájambhas {301, 4}.
Stamm IV. baps [aus Stamm III. durch Ausfall des a]:
-sati [3. pl.] 2〉 ádrayas tvā (sómam) {791, 4}.
Stamm V. bapsa [aus IV. erweitert]:
-ati [3. s.] 2〉 (agnís) dadbhís vánāni {663, 3}.
Part. bápsat [von Stamm IV.]:
-at [m.] 1〉 agnís {663, 7} (〰 ná vāyati)
{968, 2}. _{968, 4}.
-atas [G.] 1〉 srákveṣu 〰 {571, 2}
{681, 15}.
-atā [d.] 2〉 hárī ándhāṃsi {28, 7}.
-atas [N. p.] 1〉 ádrayas {920, 13}. — 2〉 vṛṣabhā́s (ádrayas) vṛkṣásya śā́khām {920, 3}.
-atī [d. f.] 1〉 hánū {905, 1}.
Burnouf
French
*भस् भस्, vd. (pour भ्रस्) बभस्मि 3. Brûler,
briller.
Effrayer, menacer, cf. भर्त्स्।
Manger, dévorer.
Cf. भास्।
Stchoupak
French
भस्-
(loc. seul) cendre
-इत- a. réduit en cendres, consumé.