धातुः: भॄ
मूलधातुः: 
धात्वर्थः: भर्त्सने (भरण इत्येके,वयोहानौ इत्यपरे)
गणः: क्र्यादिः
कर्मकत्वं: सकर्मकः
इट्त्वं: सेट्
उपग्रहः: परस्मैपदी
रूपम्: भृणाति
अनुबन्धादिविशेषः: प्वादिः ल्वादिः च


धातुः: तर्ज्
मूलधातुः: तर्ज
धात्वर्थः: भर्त्सने
गणः: चुरादिः
कर्मकत्वं: सकर्मकः
इट्त्वं: सेट्
उपग्रहः: आत्मनेपदी
रूपम्: तर्जयति-ते
अनुबन्धादिविशेषः: आकुस्मीयः


धातुः: तर्ज्
मूलधातुः: तर्ज
धात्वर्थः: भर्त्सने
गणः: भ्वादिः
कर्मकत्वं: सकर्मकः
इट्त्वं: सेट्
उपग्रहः: परस्मैपदी
रूपम्: तर्जति


ADVANCED, Sanskrit to Sanskrit, Madhavlya Dhatu Vritti is about Dhatus

भॄ  (अर्थः)  भर्त्सने
भरणेऽप्येके ( भृणाति बभार ) इत्यादि वॄञ्वत् ( भरः ) "ॠदोरप्'' भरणेन निर्वृतं ( भरिमम् ) [ भावप्रत्ययान्तादिमब्वक्तव्यः ] इतीमप्  19

तर्जँ तर्ज 

मानकरूपान्तरम् - भर्त्सँ
भर्त्स  (अर्थः)  सन्तर्जने
( तर्जयते भर्त्सयते ) तर्जयते भर्त्सयते ) तर्जयन्निव केतुभिरिति भौवादिकस्य तर्जयतेर्णिचि 147-148

तर्जँ तर्ज (अर्थः)  भर्त्सने
( तर्जति ततर्जेत्यादि ) अयं चुरादावपि 225

भॄ भर्त्सने 
- भृणाति  भूर्णम्  भूर्णिः  भरः  निर्भरः  भरिमम् (5)  20

तर्जँ तर्ज  

मानकरूपान्तरम् - भर्त्सँ
भर्त्स सन्तर्जने 
- तर्जयते  तर्जना  तर्जतीति भ्वादिपाठात्  भर्त्सयते  भर्त्सना  144,145

तर्जँ तर्ज  भर्त्सने 
- तर्जति । ततर्ज । तर्जनी ।। 224 ।।

ADVANCED, Sanskrit to Sanskrit, Various kridanta words of Dhatus.

<ul><li><a href="#foot_krm01">1</a> {@“भॄ भर्त्सने”@} <a href="#foot_krm02">2</a> प्वादिः, ल्वादिश्च। </li> <li>‘--भरणे’ इत्यप्येके। </li> <li>‘भॄ भर्जने च’ इति क्षीरस्वामी। </li> <li>‘ॠदन्तस्य भृणातीति भर्त्सने श्नि, तथा भरः।।’ <a href="#foot_krm03">3</a> इति देवः। </li> <li>तत्र भरणार्थे, भर्जनार्थे च सकर्मकोऽयमिति ज्ञेयम्। </li> <li>भारकः-रिका, भारकः-रिका, बुभूर्षकः-र्षिका, बिभरिषकः-बिभरीषकः-षिका, बोभुरकः-रिका;</li> <li> इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि प्रातिस्विकरूपाणि विना जौहोत्यादिकपिपर्तिवत् <a href="#foot_krm04">4</a> ज्ञेयानि। </li> <li><a href="#foot_krm05">5</a> भृणन् <a href="#foot_krm06">6</a> -ती, <a href="#foot_krm07">7</a> भूर्णम्-भूर्णः-भूर्णवान्, भावेऽप्प्रत्यये भरः इति रूपाण्यस्य भवन्तीति विशेषः। </li> <li><a href="#foot_krm08">8</a></li></ul>

प्रासङ्गिक्यः
 <ul><li id="foot_krm01">01 => (११७६)</li> <li id="foot_krm02">02 => (९-क्र्यादिः-१४९१। अक। सेट्। पर।)</li> <li id="foot_krm03">03 => (श्लो-२८)</li> <li id="foot_krm04">04 => (१०५५)</li> <li id="foot_krm05">05 => [[३। शतरि, ‘क्र्यादिभ्यः--’ (३-१-८१) इति श्ना विकरणप्रत्ययः। तस्य शित्त्वेन सार्वधातुकत्वम्। तेन ङित्त्वात् गुणवृद्धिनिषेधः। ‘श्नाऽभ्यस्तयोरातः’ (६-४-११२) इत्याकारलोपः। ‘प्वादीनां ह्रस्वः’ (७-३-८०) इति प्रकृतेः ह्रस्वः। ‘ऋवर्णा- न्नस्य--’ (वा। ८-४-१) इति णत्वम्।]]</li> <li id="foot_krm06">06 => [[B। ‘तत्र स्परीतुमनसं रुषमावृणन्तम् अम्बष्ठमुन्मदभरं स भृणन् बभाषे।’ धा। का। ३। ७।]]</li> <li id="foot_krm07">07 => [[४। निष्ठायाः कित्त्वात्, ‘श्र्युकः क्किति’ (७-२-११) इतीण्निषेधे, ‘उदोष्ठ्यपूर्वस्य’ (७-१-१०२) इत्युकारे, रपरत्वे, दीर्घे णत्वे च रूपमेवमिति ज्ञेयम्।]]</li> <li id="foot_krm08">08 => [पृष्ठम्०९७६+ ३२]</li></ul>

<ul><li><a href="#foot_krm01">1</a> {@“तर्ज तर्जने”@} <a href="#foot_krm02">2</a> आकुस्मीयः। </li> <li>‘सन्तर्जने तर्जयते भर्त्सनार्थे तु तर्जति।।’ <a href="#foot_krm03">3</a> इति देवः। </li> <li>तर्जकः-र्जिका, तितर्जयिषकः-षिका, तर्जयिता-त्री, तितर्जयिषिता-त्री;</li> <li> तर्जयमानः, तर्जयिष्यमाणः, तितर्जयिषमाणः, तितर्जयिषिष्यमाणः;</li> <li> इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि गन्धधातुवत् <a href="#foot_krm04">4</a> ज्ञेयानि। </li> <li>क्विपि-तर्क्- तर्ग्-तर्जौ-तर्जः, इति रूपाणीति विशेषः।</li></ul>

प्रासङ्गिक्यः
 <ul><li id="foot_krm01">01 => (७१०)</li> <li id="foot_krm02">02 => (१०-चुरादिः-१६८२। सक। सेट्। आत्म।)</li> <li id="foot_krm03">03 => (श्लो। ६६)</li> <li id="foot_krm04">04 => (३७५)</li></ul>

<ul><li><a href="#foot_krm01">1</a> {@“तर्ज भर्त्सने”@} <a href="#foot_krm02">2</a> ‘सन्तर्जने तर्जयते भर्त्सनार्थे तु तर्जति।।’ <a href="#foot_krm03">3</a> इति देवः। </li> <li>तर्जकः-र्जिका, तर्जकः-र्जिका, तितर्जिषकः-षिका, तातर्जकः-र्जिका;</li> <li> तर्जिता-त्री, तर्जयिता-त्री, तितर्जिषिता-त्री, तातर्जिता-त्री;</li> <li> <a href="#foot_krm04">4</a> इत्यादीनि सर्वाण्यपि रूपाणि भौवादिककर्जधातुवत् <a href="#foot_krm05">5</a> बोध्यानि। </li> <li><a href="#foot_krm06">6</a> तर्जितः-तवान्।</li></ul>

प्रासङ्गिक्यः
 <ul><li id="foot_krm01">01 => (७०९)</li> <li id="foot_krm02">02 => (१-भ्वादिः-२२७। सक। सेट्। पर।)</li> <li id="foot_krm03">03 => (श्लो। ६६)</li> <li id="foot_krm04">04 => [पृष्ठम्०६५४+ २७]</li> <li id="foot_krm05">05 => (१६९)</li> <li id="foot_krm06">06 => [[आ। ‘स्वर्गोपमं सर्जितपुण्यसंचयो गभीरगर्जद्रथतर्जिताम्बुदः।’ धा। का। १। ३०।]]</li></ul>

भॄ (भॄ꣡ भर्त्सने भरनेऽप्येके - क्र्यादिः - सेट्)
ल्युट् = भरणम्
अनीयर् = भरणीयः - भरणीया
ण्वुल् = भारकः - भारिका
तुमुँन् = भरितुम् / भरीतुम्
तव्य = भरितव्यः / भरीतव्यः - भरितव्या / भरीतव्या
तृच् = भरिता / भरीता - भरित्री / भरीत्री
क्त्वा = भूर्त्वा
ल्यप् = प्रभूर्य
क्तवतुँ = भूर्णवान् - भूर्णवती
क्त = भूर्णः - भूर्णा
शतृँ = भृणन् - भृणती

तर्ज् (त꣡र्जँ॒ सन्तर्जने तर्जने - चुरादिः - सेट्)
ल्युट् = तर्जनम्
अनीयर् = तर्जनीयः - तर्जनीया
ण्वुल् = तर्जकः - तर्जिका
तुमुँन् = तर्जयितुम्
तव्य = तर्जयितव्यः - तर्जयितव्या
तृच् = तर्जयिता - तर्जयित्री
क्त्वा = तर्जयित्वा
ल्यप् = प्रतर्ज्य
क्तवतुँ = तर्जितवान् - तर्जितवती
क्त = तर्जितः - तर्जिता
शानच् = तर्जयमानः - तर्जयमाना

तर्ज् (त꣡र्जँ꣡ भर्त्सने - भ्वादिः - सेट्)
ल्युट् = तर्जनम्
अनीयर् = तर्जनीयः - तर्जनीया
ण्वुल् = तर्जकः - तर्जिका
तुमुँन् = तर्जितुम्
तव्य = तर्जितव्यः - तर्जितव्या
तृच् = तर्जिता - तर्जित्री
क्त्वा = तर्जित्वा
ल्यप् = प्रतर्ज्य
क्तवतुँ = तर्जितवान् - तर्जितवती
क्त = तर्जितः - तर्जिता
शतृँ = तर्जन् - तर्जन्ती

ADVANCED, Sanskrit to Sanskrit, Only about Dhatus

भॄ  भर्जने च
- (अर्थविवरणम्) भर्जनं पाकः 


तर्जँ तर्ज  भर्त्सने
- तर्जति  चुरादौ (10151) तर्जयते  222

भर्त्सने
1.4.15
भर्त्सयते तर्जयते सन्तर्जति लजति लाजति लञ्जति लाञ्जति तर्जयति

तर्ज - भर्त्सने (भ्वा० पर० सक० से०) तर्जति ।

पदविभागः - >धातुः
कन्नडार्थः - >ಹೆದರಿಸು /ಭಯ ಪಡಿಸು /ಬೆದರಿಸು

भर्त्सने (bhartsane)

Shabdartha Kaustubha

धातुपाठः (Krishnacharya)

Akhyata Chandrika