| YouTube Channel

भर (bhara)

 
शब्दसागरः
English
भर Adv.
n.
(-रं) Much, excessive. Noun.
m.
(-रः) A measure of
weight, two thousand Palas.
mfn.
(-रः-रा or री-रं) Who or what
cherishes, upholds, supports, &c.
E.
भृ to cherish, अप्
aff.
or
with घञ्
aff.
भार, q. v.
Capeller Eng
English
भ॑र
m.
bearing, carrying (also
a.
mostly —°)
obtaining,
getting, carrying away, theft, fight, battle, burden, load, a
cert.
weight or measure
mass, quantity, abundance (instr. &
abl.
adv.
)
song,
hymn.
Yates
English
भर (रः) 1.
m.
Abundance
a measure
2000
Palas. a. Cherishing.
Wilson
English
भर adv.
m.
(-रः)
1 Much, excessive. noun.
2 A measure of value, two thousand Palas.
mfn.
(-रः-रा or री-रं)
Who or what cherishes, upholds, supports, &c.
E.
भृ to cherish, अप्
aff.
, or with घञ्
aff.
भार, q. v.
Apte
English
भर [bhara],
a.
[भृ-अप्] Bearing, granting, supporting,
&c.
(at the end of
comp.
).
रः A burden, load, weight
खुरत्रये भरं कृत्वा
Pt.*
1. 'supporting himself on his three hoofs'
फलभरपरिणामश्यामजम्बू
&c.
U.*
2.2
भरव्यथा
Mu.*
2.18
Ki.*
11.5.
A great number, large quantity, collection, multitude
धत्ते भरं कुसुमपत्रफलावलीनाम्
Bv.*
1. 94, 54
Śi.*
9.47.
Bulk, mass.
Excess
ततो भक्ति- श्रद्धाभरगुरुगृणद्भ्यां गिरिश यत् Sivamahimna 1
निर्व्यूढसौहृद- भरेति गुणोज्ज्वलेति
Māl.
6.17
शोभाभरैः संभृताः
Bv.*
1.13
कोपभरेण
Gīt.*
3.
A particular measure of weight.
Theft, taking away.
Attacking, a battle (Ved. ).
A hymn or song of Praise.
Pre-eminence, excellence
खलु वयसा जात्यैवायं स्वकार्यसहो भरः
V.*
5.18.
Apte 1890
English
भर a. [भृ-अप्] Bearing, granting, supporting, &c. (at the end of comp.).
रः 1 A burden, load, weight
खुरत्रये भरं कृत्वा Pt. 1 ‘supporting himself on his three hoofs’
फलभरपरिणामश्यामजंबू &c. U. 2. 20
भरव्यथा Mu. 2. 18.
2 A great number, large quantity, collection, multitude
धत्ते भरं कुसुमपत्रफलावलीनां Bv. 1. 94, 54
Śi. 9. 47.
3 Bulk, mass.
4 Excess
निर्व्यूढसौहृदभरेति गुणोज्ज्वलोति Māl. 6. 17
शोमाभरैः संभृताः Bv. 1. 103
कोपभरेण Gīt. 3.
5 A particular measure of weight.
6 Theft, taking away.
7 Attacking, a battle (Ved.).
8 A hymn or song of praise.
Monier Williams Cologne
English
भ॑र mf(आ)n. (√ भृ) bearing, carrying, bringing
bestowing, granting
maintaining, supporting (mostly ifc.
cf.
ऋतम्-, कुलम्-, देहम्-, वाजम्-भ्° and
c.
)
भ॑र
m.
(ifc. f(आ). ) the act of bearing or carrying
&c.
भ॑र
m.
carrying away or what is carried away, gain, prize, booty,
RV.
AV.
war, battle, contest, ib.
a burden, load, weight (also a partic. measure of weight
=
भार, q.v.,
L.
),
Hariv.
Kāv.
&c.
(acc. with कृ, to place one's weight, support one's self,
Hit.
)
भ॑र
m.
a large quantity, great number, mass, bulk, multitude, abundance, excess,
Kāv.
Kathās.
&c.
(°रेण
ind.
and °रात्
ind.
in full measure, with all one's might,
Kād.
)
भ॑र
m.
raising the voice, shout or song of praise,
RV.
भ॑र
n.
du.
(with इन्द्रस्य, or वसिष्ठस्य)
N.
of 2 Sāmans, ĀrṣBr.
Monier Williams 1872
English
भर भर, अस्, आ, अम् (fr. rt. भृ), bearing,
carrying
bringing, getting
granting
cherishing,
upholding, supporting, (often at the end of comps.,
cf. ऋतम्-भ्°, कटम्-भ्°, कुलम्-भ्°, देहम्-
भ्°, पुष्टिम्-भ्°, विश्वम्-भ्°)
(अस्), m. the act of
taking or carrying, getting, gaining, taking away,
theft
a burden, load, weight, mass, (भरं कृ,
to place one's weight, support one's self, cf. दुर्-भ्°,
सु-भ्°, भार)
a particular weight or measure =
भार = 20 Tulās = 2000 Palas
a large quantity,
great number, mass, multitude, bulk
attacking,
battle, contest (Ved.)
raising the voice (Ved.)
a
joyful song, a hymn (Ved.)
[cf. Gr. βάρος.]
—भ-
र-हूति, इस्, f., Ved. a war-cry, war-hoop
(इस्, इस्, इ),
sounding a battle-cry, raising a war-shout.
—भरे-
षु-जा, आस्, m., Ved. ‘born or produced amidst cries
of joy, an epithet of Soma.
Macdonell
English
भर bhár-a,
a.
(—°) bearing
bestowing
🞄maintaining
m.
bearing, carrying (V.)
gaining 🞄(V.)
booty (V.)
battle, fight (V.)
burden, 🞄load, weight
quantity, multitude, bulk, 🞄mass
excess
(stress), shout or song of praise 🞄(V.): -ṃ kṛ, rest oneʼs weight on (lc.)
do 🞄oneʼs utmost
in. , ab. in full measure, with 🞄all oneʼs might.
Benfey
English
भर भर, i. e. भृ + अ,
I.
m.
1. A
load, Lass. 88, 2
Vikr. d. 42
52
with
भुवस्, ἄχθος ἀρούρας i. e. a dead mass.
2. With कृ, To make a load, to sup-
port one's self, Hit. 47, 3.
3. Plenty,
Śiś. 9, 47.
4. Much, excessive, Bhartṛ.
2, 68.
5. A measure of value of two
thousand Palas.
II.
adj.
Who or
what supports.
--
Comp.
अति-,
m.
ex-
cessive heaviness, Śiś. 9, 73. अप
-हृत-,
adj.
, unburthened, Vikr. d. 42.
दुर्भ्°, i. e.
दुस्-,
adj.
,
f.
रा, 1. diffi-
cult to be borne, Bhāg. P. 3, 9, 8. 2.
difficult to be maintained, Pañc. iii.
d. 168. निर्भ्°, i. e.
निस्-,
I.
adj.
,
f.
रा।
1. excessive, violent, ardent,
Böhtl. Ind. Spr. 396. 2. deep (as sleep), Hit. 85,
8. 3. latter part of comp.
adj.
full of,
Pañc. 259, 3
Kathās. 6, 126.
II. °रम्,
adv. much, excessively, Hit. 86, 8
10
Hit. 50, 2 (deeply).
सु-,
adj.
1. heavily
burthened. 2. heavy, Chr. 296, 2 = Rigv.
i. 112, 2. 3.
f.
रा, perhaps a proper
name, Chr. 297, 20 = Rigv. i. 112, 20
(Sch. nourishing, viz. food). -- Cf. Lat.
-fer
A.S. -bora.
Hindi
Hindi
भार
Apte Hindi
Hindi
भर
वि* - भृ+अच्
"धारण करने वाला, देने वाला, भरणपोषण करने वाला "
भरः
पुं*
- -
"बोझा, भार, वजन"
भरः
पुं*
- -
"बड़ी संख्या, बड़ा परिमाण, संग्रह, समुच्चय"
भरः
पुं*
- -
"प्रकाय, राशि"
भरः
पुं*
- -
आधिक्य
भरः
पुं*
- -
तोल की एक विशेष माप
भरः
पुं*
- भृ+अप्
"पराक्रम, श्रेष्ठता, प्रमुखता"
Shabdartha Kaustubha
Kannada
भर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಅತಿಶಯ/ಆಧಿಕ್ಯ/ಹೆಚ್ಚಿಗೆ
निष्पत्तिः - > भृञ् (भरणे) "अच्" (३-१-१३४)
प्रयोगाः - > "पीनपयोधरेण हरिं परिरभ्य सरागम्"
उल्लेखाः - > गीतगो० १-४०
भर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪುಂಜ/ಸಮೂಹ/ರಾಶಿ
प्रयोगाः - > "स्फुरदुज्ज्वलाधरादलैरिलसद्द्शनांशुकेशरभरैः परितः"
उल्लेखाः - > माघ० ९-४७
भर
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಭಾರ/ಹೊರೆ
प्रयोगाः - > "फलभरपरिणामश्यामजम्बूनिकुञ्जस्खलनमुखरभूरिस्रोतसो निर्झरिण्यः", "रामकृष्णाविति भगवानहरद्भरम्"
उल्लेखाः - > उ० रा० २-२०, भाग० १-३-२३
विस्तारः - > "भरोऽतिशयभारयोः" मेदि०
L R Vaidya
English
Bara {% m. %} 1. Taking away, theft
2. burden, weight, किं शेषस्य भर्वयथा वपुषि क्ष्मां क्षिपत्येष यत् Mud.ii., Bt.iii.51
3. a great number, a multitude, विलसद्दशनांशुकेसरभरैः परितः Sis.ix.47, Bh.V.i.54
4. a bulk, a large quantity
5. excess, चिंतयामि तदाननं कुटिलभ्रु कोपभरेण Git.G.iii.
6. a particular measure of weight.
Bopp
Latin
भर m. (r. भृ s. अ) onus. (v. Lass.)
Lanman
English
bhára, m.
—1. a bearing, carrying
—2.
burden
weight, 50^1
—3. mass, quantity
—4. (w. specialization as in Lat.
pondus, ‘weight, then also ‘pound’) a
particular quantity or measure, in nir-.
[√bhṛ: cf. φωσ-φόρο-ς, Lat. luci-fer(u-s),
‘light-bringing’
AS. horn-bora, ‘hornbearing,
trumpeter’: for mgs 2-4, cf.
Eng. weigh, orig. ‘bear up, lift, as in
weigh anchor, AS. wegan, ‘carry, bear,
and weight, ‘burden, then ‘mass, then
‘definite mass.’]
Sanskrit Tibetan
Tibetan
khur tshad
भर
अभिधानचिन्तामणिः
Sanskrit
--source--
अत्यर्थे गाढमुद्गाढं बाढं तीव्रं भृशं दृढम् १५०५
अतिमात्रातिमर्यादनितान्तोत्कर्षनिर्भराः
भरैकान्तातिवेलातिशया जृम्भा तु जृम्भणम् १५०६
-wordlist-
अत्यर्थ (क्ली), गाढ (क्ली), उद्गाढ (क्ली), बाढ (क्ली), तीव्र (क्ली), भृश (क्ली), दृढ (क्ली), अतिमात्र (क्ली), अतिमर्याद (क्ली), नितान्त (क्ली), उत्कर्ष (पुं), निर्भर (पुं), भर (पुं), एकान्त (क्ली), अतिवेल (पुं), अतिशय (पुं), जृम्भा (त्रि), जृम्भण (क्ली)
Mahabharata
English
Bhara (an Agni). § 493 (Āṅgirasa): III, 222, 14213 (= Bharata, Nīl.
agnishṭome ca niyataḥ kratuśreshṭho Bharasya tu).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
भरः,
पुं,
(भरतीति भृ + पचाद्यच् ।) अति-शयः इत्यमरः ६९
(यथा, गीत-गोविन्दे ४१ ।“पीनपयोधरभारभरेण हरिं परिरभ्य सरा-गम्
”भारः यथा, भागवते २३ ।“एकोनविशे विंशतिमे वृष्णिषु प्राप्य नामनी ।रामकृष्णाविति भुवो भगवानहरद्भरम्
”)भरणकर्त्तरि, त्रि (यथा, ऋग्वेदे १० १०० ।“भराय सु भरत भागमृत्वियंप्र वायवे शुचिपे क्रन्ददिष्टये
”“भराय सर्व्वेषां पोषकाय ।” इति तद्भाष्येसायनः
संग्रामः यथा, ऋग्वेदे ३८ ।“उत स्मैनं वस्त्रमथिं त्रायुमनुक्रोशन्ति क्षितयो भरेषु
”“भरेषु संग्रामेषु ।” इति तद्भाष्ये सायनः
)
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
भर
पु०
भृ--अप् अतिशये कर्त्तरि अच मरणकर्त्तरि
त्रि०
अमरः
Capeller
German
भ॑र tragend, erhaltend (meist —°)
m.
das
Tragen, Erlangen
Bürde, Last, Gewinn,
Raub
Kampf, Streit.
Grassman
German
(bhará), a., bringend, tragend [von bhṝ́], enthalten in antarā-, puṣṭim-, vājam-, sutam-, sahasram-, harim-bhará
vgl. sambhará.
bhára, m. [von bhṛ], 1〉 das Erlangen, in Empfangnehmen
insbesondere 2〉 das Beuteerlangen, Erbeuten
daher 3〉 Schlacht, als Erbeutung aufgefasst
4〉 Loblied, Anrufung (als Darbringung, Vortrag).
-am 4〉 {870, 5} (suāśíṣam)
mit {117, 18}
{383, 8}
{675, 1}.
-āya 1〉 {718, 6}
{809, 6}
{818, 2}
{926, 2} (überall vom Empfangen der Opferspeise). 2〉 {317, 7} (síṣakti śúṣmas stuvaté 〰)
{633, 3} (neben vā́jasātaye)
{111, 5} ṛbhús sám śiśātu sātím
{112, 1} kārám áṃśāya jínvathas. 3〉 {285, 8}
{458, 8}
{464, 9}. 4〉 {728, 5} (kāríṇas).
-e 3〉 {132, 1}
{264, 22}
{390, 5}
{486, 13}
{636, 3}
{809, 58}
{875, 1}
{876, 4}
{928, 2}. 4〉 {132, 2}. (suarjeṣé).
-e-bhare 3〉 {100, 2}
{102, 4}
{397, 2}
{548, 24}
{598, 9}
{893, 9}.
-āsas 4〉 kāríṇām {722, 2}.
-āṇaam 3〉 mádhyam {660, 3}.
-eṣu 2〉 {334, 5}. 3〉 {100, 1}
{109, 8}
{214, 13}
{271, 5}
{759, 5}
{889, 9}
{933, 11}
{1022, 7}.
Burnouf
French
भर भर a. (भृ) [f. ou ई] qui porte.
-- S.
n.
poids, fardeau. -- S.
m.
poids de 2000 palas [environ 150
kilog.]. Gr.
βάρος.
Stchoupak
French
भर-
ag. qui porte, qui apporte ou confère, qui supporte ou
soutient, qui maintient (ord. ifc.)
m.
charge, fardeau, poids
grande
quantité, excès de (ord. ifc.), multitude, assemblage
-आत् -एण en
masse, au maximum, de toute la force
-अं कृ- assumer une charge, faire
son possible
-वन्त्- a. qui supporte le poids (du combat).