भद्राश्वं (bhadrAzvaM)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritभद्राश्वं, (भद्रा अश्वा अत्र ।) भुवि जम्बुद्वीपस्यनववर्षान्तर्गतवर्षविशेषः । इति त्रिकाण्डशेषः ॥
तद्विवरणं यथा । माल्यवतः पूर्व्वपार्श्वे पूर्व्व-गण्डिका एकशृङ्गाद्योजनसहस्राणि मानन्तत्रच भद्राश्वा नाम जनपदाः भद्रशालवनञ्च तत्रव्यवस्थितं कालाभ्रवृक्षाः पुरुषाः श्वेताः पद्म-वर्णिनः स्त्रियः कुमुदवर्णाः दशवर्षसहस्राणि चतेषामायुस्तत्र च पञ्च कुलपर्व्वताः तद्यथा, शैलवर्णः मालाख्यको वरजस्वः त्रिपर्णोनीलश्चेतितद्विनिर्गता बह्व्यो नद्यस्तदम्भःस्थितानां देशानांतान्येव नामानि ते च देशाः एताः नदीःपिबन्ति । तद्यथा, सीता सुवाहिनी हंसवतीकावेरी सुरसा शाखावती इन्द्रनदी अङ्गार-वाहिनी हरितोया सोमावर्त्ता शतह्रदा वन-माला वसुमती हंसा पर्णा पञ्चगङ्गा धनुष्मतीमणिवप्रा सुब्रह्मभागा विलासिनी कृष्णतोयापुण्योदा नागवती शिवा शैवालिनी मणितटाक्षीरोदा वरुणावती विष्णुपदी महानदीहिरण्यस्कन्धवाहा सुरावती वामोदा पताका-श्चेत्येता महानद्यः एताश्च गड्गासमाः कीर्त्तिताःआजन्मान्तं पापं विनाशयन्ति क्षुद्रनद्यश्चकोटिशस्ताश्च बदीर्ये पिबन्ति ते दशवर्षसह-स्रायुषः रुद्रोमाभक्ता इति । इति वाराहेभुवनकोषे रुद्रगीता ॥
अपि च । तथैवेलावृत-मपरेण पूर्व्वेण च माल्यवद्गन्धमादनावानीलनिषधायतौ द्विसहस्रं पप्रथतुः केतुमालभद्रा-श्वयोः सीमानं विदधाते । मन्दरो मेरुमन्दरःसुपार्श्वः कुमुद इत्ययुतयोजनविस्तारोन्नाहामेरो अतुर्द्दिगमवष्टम्भगिरय उपकॢप्ताः । चतुर्षुएतेषु चूतजम्बूकदम्बन्यग्रोधाश्चत्वारः पादप-प्रवराः पर्व्वतकेतव इवाधिसहस्रयोजनोन्नाहा-स्तावद्विटपविततयः शतयोजनपरिणाहाः ।ह्रदाश्चत्वारः पयोमध्विक्षुरसमृष्टजलाः यदुप-स्पर्शिन उपदेवगणा योगैश्वर्य्याणि स्वाभावि-कानि भरतर्षभ ! धारयन्ति । देवोद्यानानि चभवन्ति चत्वारि नन्दनं चैत्ररथं वैभ्राजकंसर्व्वतोभद्रामति । येष्वमरपरिवृढाः सहसुर-ललनाललामयूथपतय उपदेवगणैरुपगीयमान-महिमानः किल विहरन्ति । मन्दरोत्सङ्गएकादशशतयोजनोत्तुङ्गदेवचूतशिरसो गिरि-शिखरस्थूलानि फलान्यमृतकल्पानि निपतन्ति ।तेषां विशीर्य्यमाणानां अतिमधुरसुरभिसुगन्धि-बहलारुणरसोदेनारुणोदा नाम नदी मन्दर-गिरिशिखरान्निपतन्ती पूर्व्वेणेलावृतमुपप्लाव-यति । यदुपजोषणाद्भवान्या अनुचरीणां पुण्य-जनबधूनामवयवस्पर्शसुगन्धिवातो दशयोजनंसमन्तादनुवासयति । एवं जम्बूफलानामत्यु-च्चनिपातविशीर्णानामनस्थिप्रायाणामिभकाय-निभानां रसेन जम्बूनदी नाम नदी मेरुमन्दर-शिखरादयुतयोजनादवनितले निपतन्ती दक्षिणे-नात्मानं यावदिलावृतमुपस्यन्दति । तावदु-भयोरपि रोधसोर्या मृत्तिका तद्रसेनानुविध्य-माना वाय्वर्कसंयोगविपाकेन सदामरलोकाभरणंजाम्बूनदं नाम सुवर्णं भवति यदुहवाव विबुधा-दयः सह युवतिभिर्मुकुटकटककटिसूत्राद्या-भरणरूपेण खलु धारयन्ति । यस्तु महाकदम्बःमुपाश्वपार्श्वनिरूढस्तस्य कोटरेभ्यो विनिःसृताःपञ्चायामपरिणाहाः पञ्च मधुधाराः सुपार्श्व-शिखरात् पतन्त्योऽपरेणात्मानमिलावृतमनु-मोदयन्ति यो ह्युपयुञ्जानानां मुखनिर्व्वासितोवायुः समन्तात् शतयोजनमनुवासयति । एवंकुमुदनिरूढो यः शतवल्लो नाम वटस्तस्यस्कन्धेभ्यो नीचीनाः पयोदधिमधुघृतगुडान्नाद्य-म्बरशव्यासनाभरणादयः सर्व्व एव कामदुघानदाः कुमुदाग्रात् पतन्तस्तमुत्तरेणेलावृतमुप-योजयन्ति यानुपजुषाणानां न कदाचिदपिप्रजानां बलीपलितक्लमस्वेददौर्गन्ध्यजरा-मयापमृत्युशीतोष्णवैवर्ण्योपसर्गादयस्तापविशेषाभवन्ति यावज्जीवं सुखनिरतिशयमेव कुरङ्गकुरर-कुसुम्भवैकङ्कत्रिकूटशिशिरपतङ्गरुचकनिषध-शितिवासकपिलशङ्खवैदूर्य्यजारुधिहंसर्षभनाग-कालञ्जरनीरदादयो गिरयो मेरोः कर्णिकायाइव केशरभूता मूलदेशे परित उपकॢप्ताः ।जठरदेवकूटौ मेरुं पूर्व्वेणाष्टादशयोजनसहस्र-मुदगायतौ द्विसहस्रपृथुतुङ्गौ भवतः एवमप-रेण पवनपारिपात्रौ दक्षिणेन कैलासकरवीरौप्रागायतौ एवमुत्तरतस्त्रिशृङ्गमकरौ अष्टाभि-रेतैः परिवृतोऽग्निरिव परितश्चकास्ते काञ्चन-गिरिः । मेरोर्मूर्द्धनि भगवत आत्मयोनेर्मध्यतउपकॢप्तां पुरीमयुतयोजनसाहस्रीं समचतु-रम्नां शातकौम्भीं वदन्ति तामनुपरितो लोक-पालानामष्टानां यथादिशं यथारूपं तुरीय-मानेन पुरोऽष्टावुपकॢप्ताः । इति श्रीभागवते५ स्कन्धे भुवनकोषवर्णने १६ अध्यायः ॥
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.