भद्राश्व (bhadrAzva)
This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.
Warning!
This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.
शब्दसागरः
Englishभद्राश्व (-श्वं) One of the four Mahā Dwipas, into which the known
world is divided, according to some systems
or according to
another system, one of the nine Khandas, or smaller divisions
of the continent
in either case it is the east division.
(-श्वः)
One of the nine sons of AGNIDHRA, whom the division of the earth
called Bhadrāswa was assigned and from whom it was so named.
भद्र auspicious, अश्व a horse.
Yates
EnglishHelp us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form
Wilson
Englishभद्राश्व
(-श्वं) One of the four Mahā Dvīpas, into which the
known world is divided, according to some systems
or according to another
system, one of the nine Khāṇḍas, or smaller divisions of the continent
in
either case it is the east division.
(-श्वः) One of the nine sons of
AGNĪDHRA, to whom the division of the earth called Bhadrāśva was assigned,
and from whom it was so named.
भद्र auspicious, अश्व a horse.
Monier Williams Cologne
EnglishShabdartha Kaustubha
Kannadaभद्राश्व
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಜಂಬೂದ್ವೀಪದ ಒಂಬತ್ತು ವರ್ಷಗಳಲ್ಲೊಂದು
वैजयन्तीकोषः
SanskritWord: भद्राश्वम्
Root: भद्राश्व
Gender: नपुं
Number: all
अर्थः ⇒
Meaning(s):
⇒ Country lying east to the country Ilavṛta
Shloka(s):
3|1|7|2 ► भद्राश्वं तु ततः पूर्वं केतुमालं तु पश्चिमम्॥ (भूमिकाण्डः/देशाध्यायः)
3|1|8|1 ► वर्षावेतौ क्रमात् पूर्वगन्धिकापरगन्धिकौ। (भूमिकाण्डः/देशाध्यायः)
Synonym(s):
➠ 3|1|7|2 ⇢ भद्राश्वम् (भद्राश्व) (नपुं) ⇒ Country lying east to the country Ilavṛta ⇒
➠ 3|1|8|1 ⇢ पूर्वगन्धिकः (पूर्वगन्धिक) (पुं) ⇒ Epithet of country Bhādraśva ⇒
Related word(s):
Mahabharata
EnglishBhadrāśva (a “dvīpa”). § 574 (Jambūkh.): VI, 6, 207 (a dvīpa near Meru)
7, 267 (Meroḥ pārśvam ahaṃ pūrvaṃ vakshyāmy api yathātathaṃ | tasya pūrvābhishekas tu Bhºsya…
B. mūrdhābhiº). In Bh. is a large forest of bhadraśālas and a Huge tree kālāmra, which always has fruits and flowers, a yojana in height, adored by Si. and Cā. The men there are all white, with great energy and strength
the women of the complexion of lilies (kumudavarṇāḥ), very beautiful, etc.
they live 10, 000 years. Drinking the juice of the kālāmra, they continue youthful for ever.--§ 623 (Rājadh.): XII, 14, 407 (to the north of Meru
had been ruled by Yudhishṭhira).
पुराणम्
Englishभद्राश्व १ / BHADRĀŚVA I. A king of Pūruvaṁśa. He was the son of Rahovādi. Bhadrāśvā had ten sons: Ṛkṣeyu, kṛṣeyu, sannateyu, ghṛteyu, Citeyu, sthaṇḍileyu, Dharmeyu, sammiteyu, kṛteyu and matināra. (Chapter 278, agni purāṇa).
Once agastya went and stayed for seven days in the palace of bhadrāśva and his wife Kāntimatī. Everyday agastya used to speak in glowing terms about Kāntimatī and asked about the reason for it he replied: “In her previous birth Kāntimatī was a servant girl in a wealthy house. The master of the house once entrusted her with the task of seeing that none of the temple lights went out on the night of Dvādaśī in the month of Tulā (Āśvina--October). She did her duty so willingly and sincerely that she was born as a queen and you a King”. Then agastya gave them instructions about that vrata which both bhadrāśva and Kāntimatī observed sincerely, receiving as a result benediction from viṣṇu. (vāyu purāṇa).
भद्राश्व २ / BHADRĀŚVA II. agnīdhra, son of priyavrata and grandson of manu, got nine sons of his wife pūrvacitti, a celestial maiden. One of the sons was bhadrāśva. His brothers were Nābhi, Kiṁpuruṣa, hari, ilāvṛta, ramyaka, hiraṇmaya, kuru and ketumāla. The country ruled by bhadrāśva was called bhadrāśva lying to the east of the mountain gandhamādana. (Pañcama skandha, bhāgavata).
भद्राश्व / BHADRĀŚVA. An island near the mountain of Meru. dharmaputra was ruling this land and sañjaya once described this land to dhṛtarāṣṭra. (Chapter 14, śānti Parva and Chapter 7, bhīṣma parva).
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskritभद्राश्वं, (भद्रा अश्वा अत्र ।) भुवि जम्बुद्वीपस्यनववर्षान्तर्गतवर्षविशेषः । इति त्रिकाण्डशेषः ॥
तद्विवरणं यथा । माल्यवतः पूर्व्वपार्श्वे पूर्व्व-गण्डिका एकशृङ्गाद्योजनसहस्राणि मानन्तत्रच भद्राश्वा नाम जनपदाः भद्रशालवनञ्च तत्रव्यवस्थितं कालाभ्रवृक्षाः पुरुषाः श्वेताः पद्म-वर्णिनः स्त्रियः कुमुदवर्णाः दशवर्षसहस्राणि चतेषामायुस्तत्र च पञ्च कुलपर्व्वताः तद्यथा, शैलवर्णः मालाख्यको वरजस्वः त्रिपर्णोनीलश्चेतितद्विनिर्गता बह्व्यो नद्यस्तदम्भःस्थितानां देशानांतान्येव नामानि ते च देशाः एताः नदीःपिबन्ति । तद्यथा, सीता सुवाहिनी हंसवतीकावेरी सुरसा शाखावती इन्द्रनदी अङ्गार-वाहिनी हरितोया सोमावर्त्ता शतह्रदा वन-माला वसुमती हंसा पर्णा पञ्चगङ्गा धनुष्मतीमणिवप्रा सुब्रह्मभागा विलासिनी कृष्णतोयापुण्योदा नागवती शिवा शैवालिनी मणितटाक्षीरोदा वरुणावती विष्णुपदी महानदीहिरण्यस्कन्धवाहा सुरावती वामोदा पताका-श्चेत्येता महानद्यः एताश्च गड्गासमाः कीर्त्तिताःआजन्मान्तं पापं विनाशयन्ति क्षुद्रनद्यश्चकोटिशस्ताश्च बदीर्ये पिबन्ति ते दशवर्षसह-स्रायुषः रुद्रोमाभक्ता इति । इति वाराहेभुवनकोषे रुद्रगीता ॥
अपि च । तथैवेलावृत-मपरेण पूर्व्वेण च माल्यवद्गन्धमादनावानीलनिषधायतौ द्विसहस्रं पप्रथतुः केतुमालभद्रा-श्वयोः सीमानं विदधाते । मन्दरो मेरुमन्दरःसुपार्श्वः कुमुद इत्ययुतयोजनविस्तारोन्नाहामेरो अतुर्द्दिगमवष्टम्भगिरय उपकॢप्ताः । चतुर्षुएतेषु चूतजम्बूकदम्बन्यग्रोधाश्चत्वारः पादप-प्रवराः पर्व्वतकेतव इवाधिसहस्रयोजनोन्नाहा-स्तावद्विटपविततयः शतयोजनपरिणाहाः ।ह्रदाश्चत्वारः पयोमध्विक्षुरसमृष्टजलाः यदुप-स्पर्शिन उपदेवगणा योगैश्वर्य्याणि स्वाभावि-कानि भरतर्षभ ! धारयन्ति । देवोद्यानानि चभवन्ति चत्वारि नन्दनं चैत्ररथं वैभ्राजकंसर्व्वतोभद्रामति । येष्वमरपरिवृढाः सहसुर-ललनाललामयूथपतय उपदेवगणैरुपगीयमान-महिमानः किल विहरन्ति । मन्दरोत्सङ्गएकादशशतयोजनोत्तुङ्गदेवचूतशिरसो गिरि-शिखरस्थूलानि फलान्यमृतकल्पानि निपतन्ति ।तेषां विशीर्य्यमाणानां अतिमधुरसुरभिसुगन्धि-बहलारुणरसोदेनारुणोदा नाम नदी मन्दर-गिरिशिखरान्निपतन्ती पूर्व्वेणेलावृतमुपप्लाव-यति । यदुपजोषणाद्भवान्या अनुचरीणां पुण्य-जनबधूनामवयवस्पर्शसुगन्धिवातो दशयोजनंसमन्तादनुवासयति । एवं जम्बूफलानामत्यु-च्चनिपातविशीर्णानामनस्थिप्रायाणामिभकाय-निभानां रसेन जम्बूनदी नाम नदी मेरुमन्दर-शिखरादयुतयोजनादवनितले निपतन्ती दक्षिणे-नात्मानं यावदिलावृतमुपस्यन्दति । तावदु-भयोरपि रोधसोर्या मृत्तिका तद्रसेनानुविध्य-माना वाय्वर्कसंयोगविपाकेन सदामरलोकाभरणंजाम्बूनदं नाम सुवर्णं भवति यदुहवाव विबुधा-दयः सह युवतिभिर्मुकुटकटककटिसूत्राद्या-भरणरूपेण खलु धारयन्ति । यस्तु महाकदम्बःमुपाश्वपार्श्वनिरूढस्तस्य कोटरेभ्यो विनिःसृताःपञ्चायामपरिणाहाः पञ्च मधुधाराः सुपार्श्व-शिखरात् पतन्त्योऽपरेणात्मानमिलावृतमनु-मोदयन्ति यो ह्युपयुञ्जानानां मुखनिर्व्वासितोवायुः समन्तात् शतयोजनमनुवासयति । एवंकुमुदनिरूढो यः शतवल्लो नाम वटस्तस्यस्कन्धेभ्यो नीचीनाः पयोदधिमधुघृतगुडान्नाद्य-म्बरशव्यासनाभरणादयः सर्व्व एव कामदुघानदाः कुमुदाग्रात् पतन्तस्तमुत्तरेणेलावृतमुप-योजयन्ति यानुपजुषाणानां न कदाचिदपिप्रजानां बलीपलितक्लमस्वेददौर्गन्ध्यजरा-मयापमृत्युशीतोष्णवैवर्ण्योपसर्गादयस्तापविशेषाभवन्ति यावज्जीवं सुखनिरतिशयमेव कुरङ्गकुरर-कुसुम्भवैकङ्कत्रिकूटशिशिरपतङ्गरुचकनिषध-शितिवासकपिलशङ्खवैदूर्य्यजारुधिहंसर्षभनाग-कालञ्जरनीरदादयो गिरयो मेरोः कर्णिकायाइव केशरभूता मूलदेशे परित उपकॢप्ताः ।जठरदेवकूटौ मेरुं पूर्व्वेणाष्टादशयोजनसहस्र-मुदगायतौ द्विसहस्रपृथुतुङ्गौ भवतः एवमप-रेण पवनपारिपात्रौ दक्षिणेन कैलासकरवीरौप्रागायतौ एवमुत्तरतस्त्रिशृङ्गमकरौ अष्टाभि-रेतैः परिवृतोऽग्निरिव परितश्चकास्ते काञ्चन-गिरिः । मेरोर्मूर्द्धनि भगवत आत्मयोनेर्मध्यतउपकॢप्तां पुरीमयुतयोजनसाहस्रीं समचतु-रम्नां शातकौम्भीं वदन्ति तामनुपरितो लोक-पालानामष्टानां यथादिशं यथारूपं तुरीय-मानेन पुरोऽष्टावुपकॢप्ताः । इति श्रीभागवते५ स्कन्धे भुवनकोषवर्णने १६ अध्यायः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskritभद्राश्व भद्रा अश्वा यत्र । १ जम्बुद्वीपस्य नववर्षान्तर्गते वर्ष-भेदे । २ तद्वर्षस्थे जनपदे ब० व० । तद्वर्षविवरणञ्च “माल्य-वतः पूर्बपार्श्वे पूर्वगण्डिका एकशृङ्गाद् योजनसहस्राणिमानन्तत्र च भद्राश्वा नाम जनपदाः भद्रसालवनञ्च तत्रव्यवस्थितं, कालाभ्रवृक्षाः, पुरुषाः श्वेताः, पद्मवर्णिनः, स्त्रियः कुमुदवर्णाः दशवर्षसहस्राणि च तेषामायुस्तत्रच पञ्च कुलपर्वताः तद्यथा शैलवर्णः मालाख्यकीऽवरज-स्वः त्रिपर्णो नीलश्चेति तद्विनिर्गता नद्यस्तदन्तःस्थितानांदेशानां तान्येव नामानि ते च देशाः एताः नदीः पि-वन्ति तद्यथा सीता सुवाहिनी हंसवती कावेरी सुरसाशाखावती इन्द्रनदी अङ्गारवाहिनी हरितोया सोमा-वर्त्ता शतह्रदा यमाला वसुमती हंसापर्णा पञ्चगङ्गाधनुष्मती मणिवप्रा सुब्रह्मभागा विलासिनी कृष्णतोयापुण्योदा नागवती शिवा शैवालिनी मणितटा क्षीरोदावरुणावती विष्णुपदी महानदी हिरण्यस्कन्धवाहासुरावती वामोदा पताका चेत्येता महानद्यः एताश्चगङ्गासमाः कीर्त्तिताः आजन्मान्तं पापं विनाशयन्तिक्षुद्रनद्यश्च कोटिशस्ताश्च नदीर्ये पिवन्ति ते दशवर्षसह-स्रायुषः रुद्रोमाभक्ता इति वराहपु० गद्यम् । अधिकंजम्बुद्वीपशब्दे ३०४५ पृ० दृश्यम् ।
No entries for this word is found.
What is this? (Hidden Dictionary)
To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.
How to hide/unhide dictionary?
Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.
