| YouTube Channel

भद्रमुस्ता (bhadramustA)

 
Monier Williams Cologne
English
भद्र—मुस्त,
m.
 (Ṛtus.), भद्र—मुस्तक,
m.
 and भद्र—मुस्ता,
f.
 (L. ) a kind of Cyperus (only ifc. )
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
भद्रमुस्ता,
स्त्री,
 (भद्रा मुस्ता ।) नागरमुस्तकः ।तत्पर्य्यायः । वराही २ गुन्द्रा ३ ग्रन्थिः ४भद्रकाशी ५ कशेरुः ६ क्रोडेष्टा ७ कुरु-विन्दाख्या ८ सुगन्धिः ९ ग्रन्थिला १० हिमा११ बल्या १२ राजकशेरुः १३ कच्छोत्था १४मुस्ता १५ अर्णोदः १६ वारिदः १७ अम्भोदः१८ मेघः १९ जीमूतः २० अब्दः २१ नीरदः२२ अभ्रम् २३ घनः २४ गाङ्गेयः २५ । अस्यागुणाः । कषायत्वम् । तिक्तत्वम् । शीतत्वम् ।पाचनत्वम् । पित्तज्वरकफनाशित्वम् । संग्रा-हित्वञ्च । इति राजनिर्घण्टः ॥
अपि च ।“मुस्तकं न स्त्रियां मुस्तं त्रिषु वारिदनामकः ।कुरुबिन्दश्च संख्यातोऽपरः क्रोडकशेरुकः ॥
भद्रमुस्तश्च गुन्द्रा च तथा नागरमुस्तकः ।मुस्तं कटु हिमं ग्राहि तिक्तं दीपनपाचनम् ॥
कषायं कफपित्तास्रतृड्ज्वरारुचिजन्तुहृत् ।अनूपदेशे यज्जातं मुस्तकं तत् प्रशस्यते ॥
तत्रापि मुनिभिः प्रोक्तं वरं नागरमुस्तकम् ॥
”इति भावप्रकाशः ॥
वाचस्पत्यम्
Sanskrit
भद्रमुस्ता स्त्री कर्म० । भद्रमुस्तके “भद्रमुस्ता च गृन्द्रा चतथा नागरमुस्तकः । मुस्तं कटु हिमं ग्राहि तिक्तं दी-पनपाचनम् । कषायं कफपित्तास्रतृड्ज्वरारुचिजन्तु-हृत् । अनूपदेशे यज्जातं मुस्तकं तत् प्रशस्यते । तत्रापिमुनिमिः प्रोक्तं घरं नागरमुस्तकम्” भावप्र० ।