| YouTube Channel

भद्रः (bhadraH)

 
Apte Hindi
Hindi
भद्रः
पुं*
 - "भन्द्+रक्, नि० नलोपः"
बैल
भद्रः
पुं*
 - "भन्द्+रक्, नि० नलोपः"
एक प्रकार का खंजन पक्षी
भद्रः
पुं*
 - "भन्द्+रक्, नि० नलोपः"
विशेष प्रकार का हाथी
भद्रः
पुं*
 - "भन्द्+रक्, नि० नलोपः"
"छद्मवेषी, पाखंडी"
भद्रः
पुं*
 - "भन्द्+रक्, नि० नलोपः"
शिव का नामान्तर
भद्रः
पुं*
 - "भन्द्+रक्, नि० नलोपः"
मेरुपर्वत का विशेषण
भद्रः
पुं*
 - "भन्द्+रक्, नि० नलोपः"
एक प्रकार का कदम्बवृक्ष
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 भद्रः, तुषितः
noun
स्वायम्भुवमन्वन्तरे विष्णोः जातः देवगणभेदः।
"भद्रस्य वर्णनं पुराणेषु प्राप्यते।"
Synonyms:
 भद्रः
noun
बलदेवस्य सहोदरः।
"भद्रस्य वर्णनं पुराणेषु प्राप्यते।"
Synonyms:
 भद्रः
noun
दिग्गजविशेषः।
"उत्तरदिशः दिग्गजः भद्रः अस्ति।"
Synonyms:
 भद्रः
noun
विष्णोः द्वारपालः।
"भद्रस्य वर्णनं पुराणेषु प्राप्यते।"
Synonyms:
 वृषभः, ऋषभः, वृषः, पुङ्गवः, बलीवर्दः, उक्षा, सौरभेयः, गोनाथः, ककुद्मान्, भद्रः, उस्रः
noun
नरजातीयः गौः यं कृषकः यानादिभिः युनक्ति।
"वृषभः कृषकस्य कृते अतीव उपयुक्तः अस्ति।"
Synonyms:
 शिवः, शम्भुः, ईशः, पशुपतिः, पिनाकपाणिः, शूली, महेश्वरः, ईश्वरः, सर्वः, ईशानः, शङ्करः, चन्द्रशेखरः, फणधरधरः, कैलासनिकेतनः, हिमाद्रितनयापतिः, भूतेशः, खण्डपरशुः, गिरीशः, गिरिशः, मृडः, मृत्यञ्जयः, कृत्तिवासाः, पिनाकी, प्रथमाधिपः, उग्रः, कपर्दी, श्रीकण्ठः, शितिकण्ठः, कपालभृत्, वामदेवः, महादेवः, विरूपाक्षः, त्रिलोचनः, कृशानुरेताः, सर्वज्ञः, धूर्जटिः, नीललोहितः, हरः, स्मरहरः, भर्गः, त्र्यम्बकः, त्रिपुरान्तकः, गङ्गाधरः, अन्धकरिपुः, क्रतुध्वंसी, वृषध्वजः, व्योमकेशः, भवः, भौमः, स्थाणुः, रुद्रः, उमापतिः, वृषपर्वा, रेरिहाणः, भगाली, पाशुचन्दनः, दिगम्बरः, अट्टहासः, कालञ्जरः, पुरहिट्, वृषाकपिः, महाकालः, वराकः, नन्दिवर्धनः, हीरः, वीरः, खरुः, भूरिः, कटप्रूः, भैरवः, ध्रुवः, शिविपिष्टः, गुडाकेशः, देवदेवः, महानटः, तीव्रः, खण्डपर्शुः, पञ्चाननः, कण्ठेकालः, भरुः, भीरुः, भीषणः, कङ्कालमाली, जटाधरः, व्योमदेवः, सिद्धदेवः, धरणीश्वरः, विश्वेशः, जयन्तः, हररूपः, सन्ध्यानाटी, सुप्रसादः, चन्द्रापीडः, शूलधरः, वृषाङ्गः, वृषभध्वजः, भूतनाथः, शिपिविष्टः, वरेश्वरः, विश्वेश्वरः, विश्वनाथः, काशीनाथः, कुलेश्वरः, अस्थिमाली, विशालाक्षः, हिण्डी, प्रियतमः, विषमाक्षः, भद्रः, ऊर्द्धरेता, यमान्तकः, नन्दीश्वरः, अष्टमूर्तिः, अर्घीशः, खेचरः, भृङ्गीशः, अर्धनारीशः, रसनायकः, उः, हरिः, अभीरुः, अमृतः, अशनिः, आनन्दभैरवः, कलिः, पृषदश्वः, कालः, कालञ्जरः, कुशलः, कोलः, कौशिकः, क्षान्तः, गणेशः, गोपालः, घोषः, चण्डः, जगदीशः, जटाधरः, जटिलः, जयन्तः, रक्तः, वारः, विलोहितः, सुदर्शनः, वृषाणकः, शर्वः, सतीर्थः, सुब्रह्मण्यः
noun
देवताविशेषः- हिन्दूधर्मानुसारं सृष्टेः विनाशिका देवता।
"शिवस्य अर्चना लिङ्गरूपेण प्रचलिता अस्ति।"
Synonyms:
 भद्रः
noun
बाणस्य मित्रम् ।
"भद्रस्य उल्लेखः वासवदत्तायां वर्तते"
Synonyms:
 भद्रः
noun
उपचारुमतः पुत्रः ।
"भद्रस्य उल्लेखः बौद्धसाहित्ये वर्तते"
Synonyms:
 भद्रः
noun
नवबलेषु एकः ।
"भद्रः इति तृतीयः बलः अस्ति"
Synonyms:
 भद्रः
noun
कृष्णस्य पुत्रः ।
"भद्रस्य उल्लेखः भागवतपुराणे वर्तते"
Synonyms:
 भद्रः
noun
एका जातिः ।
"भद्रस्य उल्लेखः अथर्ववेदपरिशिष्टे वर्तते"
Synonyms:
 भद्रः
noun
क्षुपनामविशेषः ।
"नैकेषां क्षुपाणां नाम भद्रः इति वर्तते"
Tamil
Tamil
ப4த்3ர: : எருது, ஒரு வகை யானை, சிவனின் பெயர்.
शब्दकल्पद्रुमः
Sanskrit
भद्रः,
पुं,
 (भन्द ते इति भदि + रन् निपातितश्च ।)शिवः । स्वञ्जरीटः । वृषभः । कदम्बकः । करि-जातिविशेषः । इति मेदिनी । रे, ७० ॥
नव-शुक्लावलान्तर्गतजिनभेदः । रामचरः । सुमेरुः ।इति हेमचन्द्रः ॥
स्नुही । इति राजनिर्घण्टः ॥
(चन्दनम् । तत्पर्य्यायो यथा, --“श्रीखण्डं चन्दनं नस्त्री भद्रः श्रीस्तैलपर्णिकः ।गन्धसारो मलयजस्तथा चन्द्रद्युतिश्च सः ॥
”इति भावप्रकाशस्य पूर्व्वखण्डे प्रथमे भागे ॥
)साध्यमौलिकानां पद्धतिविशेषः । यथा, --विष्णुर्नागः खिलपिलगूतैन्द्रो गुप्तः पालो भद्रः ।इति कुलाचार्य्यकारिका ॥
(वसुदेवस्य पुत्त्र-भेदः । यथा, भागवते । ९ । २४ । ४७ ।“सुभद्रो भद्रबाहुश्च दुर्म्मदो भद्र एव च ।पौरव्यास्तनया ह्येते भूताद्या द्वादशाभवन् ॥
”सरोवरविशेषः । यथा, मत्स्यपुराणे । ११२ । ४६ ।“अरुणोदं मानसञ्च सितोदं भद्रसंज्ञितम् ।तेषामुपरि चत्वारि सरांसि च वनानि च ॥
”तृतीयमनोरुत्तमस्यान्तरे देवगणभेदे बहुवच-नान्तोऽयम् । यथा, भागवते । ८ । १ । २४ ।“वशिष्ठतनयाः सप्त ऋषयः प्रमदादयः ।सत्या वेदश्रुता भद्रा देवा इन्द्रस्तु सत्यजित् ॥
”स्वायम्भुवमन्वन्तरे विष्णोर्दक्षिणागर्भजात तुषित-नामकदेवगणभेदः । यथा, भागवते । ४ । १ । ६-७ ।“तां कामयानां भगवानुवाह यजुषां पतिः ।तुष्टायां तोषमापन्नोऽजनयद्द्वादशात्मजान् ॥
तोषः प्रतोषः सन्तोषो भद्रः शान्तिरिडस्पतिः ॥
इध्मः कविर्विभुः स्वाह्रः सुदेवो रोचनो द्विषट् ॥
”पर्व्वतविशेषः । यथा, ब्रह्माण्डपुराणे । भुवन-कोषे । ४० अध्याये ।“अरक्षः शिखिरौतश्च सको वैदूर्य्यपर्व्वतः ।कपिलः पिङ्गलो भद्रः सुरसश्च महाचलः ॥
”एकादशद्वापरजातो महेश्वरस्य ऋषिमूर्त्त्यव-तार विशेषः । यथा, ब्रह्माण्डे । २७ अध्याये ।“एकादशद्वापरे तु व्यासस्तु त्रिवृषो यदा ।तदाप्यहं भविष्यामि गङ्गाद्वारे युगान्तिके ॥
भद्रो नाम महातेजास्तत्रापि मम पुत्त्रकाः ।भविष्यन्ति महात्मानो सुवृत्ता वेदपारगाः ॥
”)
भद्रः, त्रि, (भन्दते इति । भदि कल्याणे रन् ।निपात्यते च ।) श्रेष्ठः । साधुः । इति मेदिनी ।रे, ७२ ॥
(यथा, पञ्चतन्त्रे । १ । २६ ।“भद्र ! कण्टक ! अयं तावदस्मत्स्वामी पिङ्गलकउदकग्रहणार्थं यमुनाकच्छमवतीर्य्य स्थितः ॥
”)