भट्ट (bhaTTa)

This section shows the AI summary for the selected word, generated by referencing all available dictionaries. This feature is available only for logged-in users.

Warning!

This feature is only for logged in users. Please login to have full access to Kosha.

शब्दसागरः

English

 भट्ट m.
  (-ट्टः)
	 1. A philosopher,  a learned man,  especially one conver-
sant with the philosophical systems.
	 2. An enemy.
	 3. Best excell-
ent.
	 4. Authority.
	 5. A bard in general.
 E.
  भट-तन् ।

Capeller Eng

English

 भट्ट m.
  lord,  E.
  of learned men (°— & —° in names).

Yates

English

 भट्ट (ट्टः) 1.
m.
  A philosopher
 an
enemy
 excellence
 authority.

Help us improve! Let us know about any improvements, bugs, or suggestions you have. Thanks.Click here for Feedback Form

Spoken Sanskrit

English

 
   भट्ट  bhaTTa  adj.
   venerable  
   भट्ट  bhaTTa  m.
   enemy   
   भट्ट  bhaTTa  m.
   lord  
   भट्ट  bhaTTa  m.
   my lord     
            

Wilson

English

 भट्ट
m.
  (-ट्टः)
1 A philosopher,  a learned man,  especially one conversant with the
philosophical systems.
2 An enemy.
3 Best,  excellent.
4 Authority.

Apte

English

भट्टः [bhaṭṭḥ],  [भट्-तन्]

A lord,  master (used as a title of respect in addressing princes).

A title used with the names of learned Brāhmaṇas
 भट्टगोपालस्य पौत्रः Māl.
 1
 so कुमारिलभट्टः &c.
 

Any learned man or philosopher.

A kind of mixed caste,  whose occupation is that of bards or panegyrists
 क्षत्रियाद्विप्रकन्यायां भट्टो जातो$नुवाचकः । वैश्यायां शूद्रवीर्येण पुमानेको बभूव ह । स भट्टो वाव- दूकश्च सर्वेषां स्तुतिपाठकः ॥ Brav. P.
 

A bard,  panegyrist.

Comp.
  आचार्यः a title given to a learned man or any celebrated teacher (esp. कुमारिलभट्ट).

a great doctor. -नारायणः N.
  of the author of वेणीसंहारम्. -प्रयागः =
  प्रयाग q. v. 

Apte 1890

English

 भट्टः [भट्-तन्] 1 A lord,  master (used as a title of respect in addressing princes.). 
2 A title used with the names of learned Brāhmaṇas
 भट्टगोपालस्य पौत्रः Māl. 1
 so कुमारिलभट्टः &c. 
3 Any learned man or philosopher. 
4 A kind of mixed caste,  whose occupation is that of bards or panegyrists
 क्षत्रियाद्विपकन्यायां भट्टो जातोऽनुवाचकः. 
5 A bard,  panegyrist. 
Comp. 
आचार्यः {1} a title given to a learned man or any celebrated teacher. {2} a great doctor. 
प्रयागः = प्रयाग q. v. 

Monier Williams Cologne

English

 भट्ट m.
  (fr.  भर्तृ) lord,  my lord (also pl.
  and -पाद m.
  pl.
 
 according to,  Daśar.
  ii,  64,  a title of respect used by humble persons addressing a prince
 but also affixed or prefixed to the names of learned Brāhmans,  e.g. केदार-,  गोविन्द-भ्° &c.
  ,  or भट्ट-केदार &c.
  ,  below,  the proper name being sometimes omitted,  e.g. भट्ट =
  कुमारिल-भ्°
 also any learned man =
  doctor or philosopher),  Rājat.
 
 Vet.
  &c.
  

 N.
  of a partic.  mixed caste of hereditary panegyrists,  a bard,  encomiast,  L.
 

 an enemy (?),  W.
 

 often w.r. for भट

 भट्ट mf(आ)n.  venerable,  L.
 

Monier Williams 1872

English

 भट्ट भट्ट,  अस्,  m. (probably connected
with भर्तृ,  q. v.),  lord,  my lord (as a title of
respect by which a prince is addressed)
 a title affixed
to the names of learned Brāhmans (the proper name
being sometimes omitted,  e. g. भट्ट = कुमारिल-
भट्ट,  a respectful designation of Kumārila
 cf.
आर्य-भ्°,  केदार-भ्°,  गोविन्द-भ्°)
 any learned
man,  doctor or philosopher
 a title applied to the
son of a Brāhman
 best,  excellent
 an authority (?)
an enemy (?)
 N. of a particular mixed caste of
hereditary panegyrists,  a bard,  encomiast
 in Rāmā-
yaṇa I. 12,  11,  incorrectly for भट,  q. v.
 (आ),  f., 
N. of an enchantress.
—भट्ट-कारिका,  आस्,  f. pl., 
N. of particular Kārikās.
—भट्ट-केदार,  अस्,  m.
= केदार-भट्ट,  q. v.
—भट्ट-दिवाकर,  N. of
a man
 [cf. दिवा-कर।]
—भट्ट-दीपिका,  f.,  N.
of a work (= भाट्ट-दीपिका,  q. v.).
—भट्ट-ना-
यक,  अस्,  m.,  N. of a poet
 of a rhetorician.
—भट्ट-नारायण,  अस्,  m.,  N. of various men.
—भट्ट-पद्धति,  इस्,  f.,  N. of a work.
—भट्ट-
पाद,  आस्,  m. pl. ‘the feet of Bhaṭṭa, ’ the venerable
Kumārila
 [cf. पाद।]
—भट्ट-प्रयाग,  अस्,  m.
‘the chief place of sacrifice, ’ the spot where the Ya-
munā falls into the Gaṅgā.
—भट्ट-फल्गुण,  see
फल्गुण.
—भट्ट-बलभद्र,  अस्,  m.,  N. of
the author of a commentary on the Brahma-sid-
dhānta
 of the author of a logical treatise
 [cf.
बल-भद्र।]
—भट्ट-बीजक,  अस्,  m.,  N. of a
poet.
—भट्ट-भास्कर-मिश्र,  अस्,  m.,  N. of a
commentator.
—भट्ट-मदन,  अस्,  m.,  N. of an
author
 [cf. मदन।]
—भट्ट-मल्ल,  अस्,  m., 
N. of a grammarian.
—भट्ट-यशस्,  आस्,  m.,  N. of
a poet.
—भट्ट-वार्त्तिक,  N. of a work.
—भट्ट-
विश्वेश्वर (°व-ईश्°),  अस्,  m.,  N. of a man.
—भट्ट-
शङ्कर = भट्ट-श्री-शङ्कर,  q. v.
—भट्ट-
शिव,  अस्,  m.,  N. of a philosopher mentioned in the
Śaṅkara-vijaya.
—भट्ट-श्री-शङ्कर,  अस्,  m.,  N.
of an astronomer.
—भट्ट-सोमेश्वर (°म-ईश्°), 
अस्,  m.,  N. of an author mentioned in Kamalākara-
bhaṭṭa's Śūdra-dharma-tattva.
—भट्ट-स्वामिन्,  ई, 
m.,  N. of a poet mentioned in the Śārṅgadhara-
paddhati.
—भट्टाचार्य (°ट-आच्°),  अस्,  m. a title
given to a learned Brāhman or any great teacher or
celebrated instructor,  (especially,  according to the
Śabda-kalpa-druma) one versed in the doctrine of
Tutāta and Udayanācārya
 a great doctor or philo-
sopher
 a frequent designation of Kumārila-bhaṭṭa
[cf. भट्ट]
 N. of a pupil of Śaṅkarācārya.
—भट्टाचार्य-चूडामणि,  इस्,  m.,  N. of an author.
—भट्टाचार्य-शतावधान,  अस्,  m. an epithet
of Rāghavendra.
—भट्टालङ्कार (°ट-अल्°),  अस्, 
m.,  N. of a metrical commentary by Ananta-bhaṭṭa
on the Mīmāṃsā-nyāya-prakāśa or Āpadevī.
—भट्-
टोत्पल (°ट-उत्°),  अस्,  m.,  N. of a Scholiast of the
tenth century who wrote a commentary on the
works of Varāha-mihira.
—भट्टोपम (°ट-उप्°), 
अस्,  m.,  N. of a learned Buddhist.

Macdonell

English

 भट्ट bhaṭṭa,  m.
  [Pr. for bhartṛ],  doctor 🞄(designation of great scholars: the real name 🞄often being omitted,  = e. g. Kumārila)
 ā,  f.
  🞄N. of a sorceress.

Benfey

English

 भट्ट भट्ट (a dialectical form based
on भर्ता,  nom.  sing. of भर्तृ),  m.
 
 1. A philosopher,  a learned man,  Rājat.
5,  66.
 2. An enemy.
 3. Authority.
 4. Best.
 -- Comp.
 
सु-,  m.
 a very learned
man,  or perhaps rather a distinguished
warrior,  Lass. 29,  1 (in the latter case
read सुभट,  see भट).

Apte Hindi

Hindi

भट्टः
पुं*
  - भट्+तन्
"प्रभु,  स्वामी"

भट्टः
पुं*
  - -
विद्वान् ब्राह्मणों के नामों के साथ प्रयुक्त होने वाली उपाधि

भट्टः
पुं*
  - -
कोई भी विद्वान पुरुष या दार्शनिक

भट्टः
पुं*
  - -
एक प्रकर की मिश्र जाति जिसका व्यवसाय भाट या चारणों का व्यवसाय अर्थात् राजाओं का स्तुति गान है

भट्टः
पुं*
  - -
"भाट,  वन्दीजन"

Shabdartha Kaustubha

Kannada

भट्ट
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸ್ತುತಿಪಾಠಕ/ಹೊಗಳುಭಟ್ಟ
निष्पत्तिः - > भट (भृतौ) "तन्" बाहु०
भट्ट
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಹೊಗಳುವ ಪ್ರವೃತ್ತಿಯುಳ್ಳ ಮಿಶ್ರಜಾತಿಯವನು
विस्तारः - > "क्षत्रियाद्विप्रकन्यायां भट्टो जातोऽनुवाचकः"
भट्ट
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ವಿದ್ವಾಂಸರ ಹೆಸರಿನೊಡನೆ ಸೇರಿಸುವ ಒಂದು ಬಿರುದು
प्रयोगाः - > "तदामुष्यायणस्य तत्रभवतो भट्टगोपालस्य पौत्रः पदवाक्यप्रमाणज्ञः भवभूतिर्नाम"
उल्लेखाः - > मालती० १
भट्ट
पदविभागः - > पुल्लिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಪಂಡಿತ/ವಿದ್ವಾಂಸ
भट्ट
पदविभागः - > नपुंसकलिङ्गः
कन्नडार्थः - > ಸ್ವಾಮಿತ್ವ/ಯಜಮಾನತನ

L R Vaidya

English

 Bawwa {% m. %} 1. A title of respect applied to a prince
a title affixed to the names of learned Brāhmaṇas
a learned man,  a philosopher
name of a mixed caste whose profession is to wait upon princes with panegyrics,  (क्षत्रियाद्विप्रकन्यायां भट्टो जातोऽनुवाचकः)
a bard in general.

Aufrecht Catalogus Catalogorum

English

 भट्ट poet. Skm.

 भट्ट or भट्टाचार्य a title of Kumārila by which he is
often quoted. Oxf. 247^a. 265^a.

 भट्ट on alaṃkāra. Quoted in Alaṃkārasarvasva Oxf.
210^a.

 भट्ट
		Mokṣavādamīmāṃsā.

Indian Epigraphical Glossary

English

 Bhaṭṭa (IE 8-3),  cf a-caṭṭa-bhaṭṭa-praveśa (IE 8-5)
same as Bhaṭa of earlier records
 but rarely distinguished
from Bhaṭa,  Bhaṭṭa in that ease meaning ‘a minstrel’.
(CII 3,  4
 etc.),  a title of respect attached to the names
of learned Brāhmaṇas.
(IE 8-3),  a minstrel.

Sanskrit Tibetan

Tibetan

bkrab pa
भट्ट

bkrabs pa
१) भट २) भट्ट

अभिधानचिन्तामणिपरिशिष्टम्

Sanskrit

--source--
 
पूज्ये भरटको भट्टः प्रयोज्यः पूज्यनामतः ॥ ९० ॥
-wordlist-
 
भरटक (पुं),  भट्ट (पुं)

शब्दकल्पद्रुमः

Sanskrit

 भट्टः,  पुं,
   (भटतीति । भट् + बाहुलकात् तन् ।)जातिविशेषः । भाट इति भाषा । तस्योत्-पत्तिर्यथा,  --“वैश्यायां शूद्रवीर्य्येण पुमानेको बभूव ह ।स भट्टो वावदूकश्च सर्व्वेषां स्तुतिपाठकः ॥
”इति ब्रह्मवैवर्त्ते ब्रह्मखण्डे १० अध्यायः ॥
अपि च ।“क्षत्त्रियाद्बिप्रकन्यायां भट्टो जातोऽनुवाचकः ॥
”इति युधिष्ठिरपरशुरामसंवादे जातिसङ्कर-लक्षणम् ॥
 शिविरान्तिके राज्ञा तस्य वासोदेयः । यथा, “ब्राह्मणं क्षत्त्रियं वैश्यं सच्छूद्रं गणकं शुभम् ।भट्टं वैद्यं पुष्पकारं स्थापयेत् शिविरान्तिके ॥
”इति ब्रह्मवैवर्त्ते श्रीकृष्णजन्मखण्डे १०१ अः ॥

वाचस्पत्यम्

Sanskrit

 भट्ट पु०
  भट--तन् । स्तुतिपाठवृत्तियुते (भाट) १ जातिभेदे“वैश्यायां शूद्रवीर्य्येण पुमानेको बभूव ह । स भटौधावदूकश्च सर्वेसां स्तुतिपाठकः” ब्रह्मवै० ब्रह्मख० ७ अ०“क्षत्रियाद्विप्रकन्यायां भट्टी क्षातोऽनुवाचकः” । तेन-द्विविधा जातिः । २ स्यामित्वे,  ३ वेदाभिज्ञे ३ पण्डिते च ।भट्टश्च तुतातभिधः मीमांसकभेदः तन्मतं च १०१ पृ०दर्शितम् । दिग्मात्रं सौगाक्षिभास्करेण दर्शितं यथा“स च यागादिर्वजेत स्वर्गकाम इत्यादि वाक्येन स्व-र्गमुद्दिश्य पुरुषं प्रति विधीयते । तथाहि यजेते-त्यत्रास्त्यंशद्वयं यजिघातुः प्रत्ययश्च । प्रत्ययेऽप्यस्त्यंश-द्वयमाख्यातत्वं लिङ्त्वञ्च । तत्राख्यातत्वं दशलकार-साधारणं,  लिङ्त्वं पुनर्लिङ्मात्रे । उभाभ्यामप्यं-शाभ्यां भावनैवोच्यते । भावना नाम भवितुर्भवनानु-कूलोव्यापारविशेषः । सा द्विधा--शाब्दी आर्थी चेति ।तत्र पुरुषप्रवृत्त्यनुकूलो भावयितुर्व्यापारविशेषः शाब्दीभावना । सा च लिङंशेनोच्यते लिङश्रवणेऽयं मांप्रवर्त्तयति मत्प्रवृत्यनुकूलव्यापारवानिति नियमेनप्रतीतेः । यद्यस्माच्छब्दान्नियतं प्रतीयते तत् तस्यवाच्य” गामानयेत्यस्मिन् वाक्ये यथा गोशब्दस्य गोत्वम् ।स च व्यापारविशेषो लौकिकवाक्ये पुरुषाभिपाय-विशेषः वैदिकवाक्येषु पुरुषाभावात् लिङादिशब्दानिष्ठएव । अतएव शाब्दी भावनेति व्यवह्नियते । सा चभावनांशत्रयमपेक्षते--साध्यं साधनमितिमर्त्तव्य-ताञ्च । किं भावयेत्? केन भावयेत्? कथं भाव-येत्?--इति तत्र साध्याकाङ्क्षायां वक्ष्यमाणांशत्रयो-पेता आर्थी भावना साध्यत्वेनान्वेति,  एकप्रत्यय-गस्यत्वेन समानाभिधानश्रुतेः सङ्ख्यादीनामेकप्रत्ययगम्य-त्वेऽप्ययोग्यत्वान्न साध्यत्वेनान्वयः । साधनाकाङ्क्षायांलिङादिज्ञानं करणत्वेनान्वेति,  तस्य च करणत्वं नभावनोत्पादकत्वेन तत्पूर्वमपि तस्याः शब्दे सत्त्वात्किन्तु भावनाज्ञापकत्वेन शब्दभावन भाव्यनिर्वर्त्तकत्वेनवा । इतिकर्त्तव्यताकाङ्क्षायामर्थवादज्ञाप्यप्राशस्त्यमिति-कर्त्तव्यत्वेनान्वेति । प्रयोजनेच्छाजनितक्रियाविषयव्यापारआर्थीभावना । सा चाख्यातवाच्या,  आख्यातसामान्यस्यव्यापारवाचित्वात् । साप्यंशत्रयमपेक्षते साध्यं साधनमिति-कर्त्तव्यताञ्च । किं भावयेत्? केन भावयेत्? कथं भावयेत्? इति । तत्र साध्याकाङ्क्षायां स्वर्गादिफलं साध्यत्वेनान्वेति । साधनाकाङ्क्षायां यागादिः करणत्वेना-न्वेति,  इतिकर्त्तव्यताकाङ्क्षायां प्रयाजाद्यङ्गजातमिति-कर्त्तव्यत्वेनान्वेति” ।

Capeller

German

 भट्ट m.
  großer Gelehrter (meist °— o. —°).

Burnouf

French

 भट्ट भट्ट m.
  [prâcrit pour भर्तृ] homme
supérieur,  savant
 un philosophe.
		 Qqf.  ennemi.
भट्टार a. respectable,  considérable.
भट्टारक a. mms. -- S. m.
  un sage,  un Muni
 un dieu.
		 Un
roi [sur la scène].
भट्टिनी f.
  femme d'un homme considérable.
		 Reine [t. de
théâtre].

Stchoupak

French

 भट्ट-
 m.
  maître,  seigneur,  voc. sire,  titre appliqué à un prince
par les inférieurs 
 titre ajouté iic. au nom d'un savant 
 n.
  d'une caste
mixte qui exerce la profession de bardes.
°गोपाल- m.
  n.
  d'un homme.
°नारायण- m.
  auteur du Veṇīsaṃhāra.
भट्टाचार्य- m.
  titre donné aux Brâhmanes ou aux savants
illustres.

No entries for this word is found.

What is this? (Hidden Dictionary)

To avoid the clutter in the app, the unwanted dictionaries can be hidden to have clear view while browsing. This section shows entries from those hidden dictionaries if any.

How to hide/unhide dictionary?

Every dictionary entry will have top right corner menu . From there, you can hide or unhide dictionary. You must login to use this feature. So, KST can remember your preferences of hidden dictionaries.