| YouTube Channel

भञ्ज् (bhaJj)

 
शब्दसागरः
English
भञ्ज् (ओ, औ) ओभञ्जौ r. 7th cl. (भनक्ति) To break, to destroy.
Capeller Eng
English
भञ्ज् भन॑क्ति
pp.
 भग्न (q.v. ) break, bend,
curve
scatter, disperse
defeat, conquer
frustrate, disappoint,
destroy, annihilate
P.
 भज्यते with
intr.
mg.
 (C. भञ्जयति
w.
शूले pierce with a pale*). — अभि break, destroy. अव break down
(tr. ). निस् break asunder, split. प्र break, destroy
rout, defeat
(an army). वि break to pieces
scatter, distribute
frustrate,
disappoint. सम् break, crush. — Cf. परिभग्न, संभग्न.
Yates
English
भञ्ज् (ध, औ, ओ) भनक्ति 7.
a. To break.
Apte
English
भञ्ज् [bhañj], I. 7
P.
 (भनक्ति, बभञ्ज, अभाङ्क्षीत्, भङ्क्ष्यति, भङ्क्तुम्, भग्न
desid.
 बिभङ्क्षति)
To break, tear down, shatter, shiver or break to pieces, split
भनज्मि सर्वमर्यादाः
Bk.*
 6.38
भङ्क्त्वा भुजौ 4.3
बभञ्जुर्वलयानि च 3.22
धनुरभाजि यत्त्वया
R.*
 11.76.
To devastate, destroy by pulling down
भनक्त्युपवनं कपिः
Bk.*
 9.2.
To make a breach (in a fortress).
To frustrate, foil, disappoint, baffle
पिनाकिना भग्नमनोरथा सती
Ku.*
 5.1.
To arrest, check, interrupt, suspend
as in भग्ननिद्रः.
To defeat, vanquish
क्षत्राणि रामः परिभूय रामात् क्षत्राद्यथा$भज्यत स द्विजेन्द्रः
N.*
 22.133
नृपा भीष्मादयो भग्नाः Pañch.2.41. -With अव to break down, shatter
वनस्पतिं वज्र इवावभज्य
Ku.*
 3. 74.
प्र To break down, shatter, splinter.
to stop, arrest, suspend.
to frustrate, disappoint. -II. 1
U.
 (भञ्जयति-ते)
To brighten, illuminate.
To speak.
To shine.
Apte 1890
English
भंज् {vI.v} {c7c} P. (भनक्ति, बभंज, अभांक्षीत्, भंक्ष्यति, भंक्तुं, भग्न
desid. बिभंक्षति) 1 To break, tear down, shatter, shiver or break to pieces, split
भनज्मि सर्वमर्यादाः Bk. 6. 38
भंक्त्वा भुजौ 4. 3
बभंजुर्वलयानि च 3. 22
धनुरभाजि यत्त्वया R. 11. 76.
2 To devastate, destroy by pulling down
भनक्त्युपवनं कपिः Bk. 9. 2.
3 To make a breach (in a fortress).
4 To frustrate, foil, disappoint, baffle
पिनाकिना भग्नमनोरथा सती Ku. 5. 1.
5 To arrest, check, interrupt, suspend
as in भग्ननिद्रः.
6 To defeat, vanquish
क्षत्राणि रामः परिभूय रामात्क्षत्राद्यथाऽभज्यत स द्विजेंद्रः N. 22. 133.
WITH अव to break down, shatter
Ku. 3. 74.
प्र {1} to break down, shatter, splinter. {2} to stop, arrest, suspend. {3} to frustrate, disappoint. {vII.v} {c10c} U. (भंजयति-ते) 1 To brighten, illuminate.
2 To speak.
3 To shine.
Monier Williams Cologne
English
1. भञ्ज्
cl.
 7.
P.
 (Dhātup. xxix, 16) भनक्ति (pf. बभ॑ञ्ज,
RV.
&c.
 , 3.
pl.
 Ā. बभञ्जिरे,
Hariv.
aor.
 अभाङ्क्षीत्,
MBh.
fut. भङ्क्ष्यति, °क्ता, ib.
ind.
p.
 भङ्क्त्वा, भक्त्वा or -भज्य, ib.),
to break, shatter, split,
RV.
&c.
&c.
to break into, make a breach in (a fortress, with
acc.
 ),
Hit.
to rout, put to flight, defeat (an army),
MBh.
Hariv.
Rājat.
to dissolve (an assembly),
Hcar.
to break up i.e. divide (a Sūtra),
Siddh.
to bend,
R.
to check, arrest, suspend, frustrate, disappoint,
MBh.
Kāv.
&c.
 :
Pass.
 भज्य॑ते (ep. also °ति
aor.
 अभाजि or अभञ्जि,
Pāṇ.
 vi, 4, 33),
to be broken or break (intr.)
&c.
 ,
AV.
&c.
&c.
 :
Caus.
 भञ्जयति (aor. अबभञ्जत्)
Gr.
 :
Desid.
 बिभङ्क्षति, ib. :
Intens.
 बम्भज्यते or °जीति, ib.
भञ्ज् [Perhaps for orig. भ्रञ्ज्
cf.
 भ्रज्
Lat.
 frangere, nau-fraga
Germ.
 brechen
Eng.
 break.]
2. भञ्ज् (√ 2. भञ्ज्,
cl.
 10.
P.
 भञ्जयति), ‘to speak’ or ‘to shine’,
Dhātup.
 xxxiii, 86.
Monier Williams 1872
English
भञ्ज् 1. भञ्ज्, cl. 10. P. भञ्जयति,
यितुम्, to speak
to shine
[cf. Hib.
faighim, ‘I speak, talk
’ faighle, faighleadh,
‘words, talk, conversation
’ faigh, ‘a prophet.’]
भञ्ज् 2. भञ्ज्, cl. 7. P. भनक्ति, ब-
भञ्ज, भङ्क्ष्यति, अभाङ्क्षीत्,
भङ्क्तुम्, to break, fracture, break down, break
to pieces, shatter, split
to break into, make a
breach in (a fortress, with acc.)
to interrupt, check,
arrest, suspend, foil, frustrate
to disappoint: Pass.
भज्यते, Aor. अभञ्जि, अभाजि, see Pāṇ. VI. 4,
33: Caus. भञ्जयति, -यितुम्, Aor. अबभञ्जत्:
Desid. बिभङ्क्षति: Intens. बम्भज्यते, बम्-
भङ्क्ति
[perhaps the original form was भ्रञ्ज्
cf. Gr. ῥήγνυμι, ῥηγμίν, ῥαγή, perhaps also ἄγνυμι
Lat. frang-o: Goth. brak, ga-brika, ga-brak,
ga-brekum, brik-an: Angl. Sax. brak-an, brec-an:
Lettish braks, ‘fragile:’ Hib. brisim, ‘I break,
dismember, disunite
’ brit, ‘fraction
’ breadach,
‘broken.’]
Macdonell
English
भञ्ज् BHAÑJ, Ⅶ. P. (Ā.¹) bhanákti, 🞄break, shatter, shiver, split
rout, defeat 🞄(an army)
break up (a sūtra)
bend
baffle, 🞄check, disturb
dissolve (an assembly)
destroy, 🞄devastate: pp. -bhagna, broken
defeated
🞄destroyed
bent
lost (sts. —° as well 🞄as °—). apa, break off. abhi, break in pieces, 🞄destroy. ava, break down, destroy. vi‿ā, pp. 🞄broken in pieces, shattered. nis, break in 🞄pieces
defeat (an enemy). pari, pp. broken
🞄checked
destroyed. pra, rout, defeat. vi, 🞄dispel
disperse, rout. sam, break in pieces, 🞄shatter: pp. broken
routed, destroyed
baffled.
Benfey
English
भञ्ज् भञ्ज्, ii. 7, भनज्, भञ्ज्,
Par.
1. To split, Rām. 1, 67, 17.
2.
To break, Pañc. i. d. 148
to destroy,
MBh. 3, 10990. Ptcple. of the pf. pass.
भग्न।
1. Broken, Pañc. 36, 12
torn.
2. Defeated, Bhartṛ. 2, 85
Rājat. 5, 340.
3. Disheartened, Chr. 5,
23
Pañc. iv. d. 43.
4. Disappointed,
Bhartṛ. 2, 82.
5. Extinct, Man. 8, 148.
6. Disregarded, humbled
† i. 10, Par.
To speak, to shine. -- With the prep.
अव अव, To break down, MBh. 1, 7081. --
With नि नि, To break, Bhaṭṭ. 15, 117.
-- With विनिस् वि-निस्, विनिर्भग्न,
Broken down, MBh. 3, 12477. -- With
प्र प्र, To break down, MBh. 3, 11121.
The original form has been probably
भ्रञ्ज्। -- Cf. Lat. frango
Goth. brikan
A.S. bracan, brecan
ῥαγή, ῥήγνυμι, ῥηγμίν.
Apte Hindi
Hindi
भञ्ज्
"रुधा*पर*, , इच्छा*" - -
"तोड़ना, फाड़ डालना, छिन्नभिन्न करना, चूर चूर करना, टुकड़े टुकड़े करना, खण्डशः करना"
भञ्ज्
"रुधा*पर*, , इच्छा*" - -
"उजाना, उखाड़ना"
भञ्ज्
"रुधा*पर*, , इच्छा*" - -
किले में दरार डालना
भञ्ज्
"रुधा*पर*, , इच्छा*" - -
"भग्नाश करना, प्रयत्न व्यर्थ करना, निराश करना, प्रगति रोकना"
भञ्ज्
"रुधा*पर*, , इच्छा*" - -
"पकड़ना, रोकना, विघ्न डालना, निलंबित करना"
भञ्ज्
"रुधा*पर*, , इच्छा*" - -
"हराना, परास्त करना"
भञ्ज्
"चुरा*उभ* , " - -
"उज्ज्वल करना, चमकाना"
L R Vaidya
English
BaMj {% vt. 7P (pp. भग्न
pres. भनक्ति
desid. बिभङ्क्षति) %} 1. To split, to break, to shatter, बभंजुर्वलयानि चैव Bt.iii.22, धनुरभाजियत्त्वया R.xi.76
2. to commit waste, भनक्त्युपवनं कपिः Bt.ix.2
3. to make a breach
4. to interrupt, to arrest, to suspend, to frustrate
5. to disappoint, पिनाकिना भग्नमनोरथा सती K.S.v.1.With प्र-, 1. to break, to shatter
2. to arrest, to suspend
3. to disappoint.
Bopp
Latin
1. भञ्ज् 7. P. भनज्मि, praet. mtf. अभाङ्घम्, fut. भङ्क्ष्या-
मि, pass. भज्ये, part. भग्न (gr. 607. 615.) fran-
gere. H. 1. 12.: वने भञ्जन् महाद्रुमान्
4. 23.: बभञ्ज-
तुस् तदा वृक्षान्. TROP. MAH. 1. 6868.: अस्य मा भ-
ङ्घम् प्रतिज्ञाम्. (Fortasse भञ्ज् mutilatum est e भ्रञ्ज्,
cf. lat. frango, goth. BRAK, ga-brika, ga-brak, ga-brê-
kum
gr. ϱ̔ήγνυμι et abjectâ initiali, ἄγνυμι
lett. braks
fragilis
hib. brisim «I break, dismember, disunite»,
brit «fraction», breadach «broken».)
c. अव i. q. simpl. MAH. 1. 7081. 3. 10043.
c. निस् praef. वि id. MAH. 3. 12447.: वातविनिर्भग्ना
द्रुमाः.
c. प्र id. MAH. 3. 11121.
2. भञ्ज् 10. A. (भाषार्थे K. भाषे V.
scribitur भज्, gr. 110^a).)
loqui, dicere, lucere. (Hib. faighim «I speak, talk»,
faighle, faighleadh «words, talk, conversation», faigh
«a prophet».)
Lanman
English
√bhañj (bhanákti
babháñja
ábhāṅkṣīt
bhaṅkṣyáti
bhagná [957c]
bhaṅktvā́
-bhájya). break. [opinions are
divided as to whether √√bhañj, 2bhuj,
and bhām (see these) orig. began w. bhr-
cf giri-bhráj, ‘breaking forth from the
mountains’: if bhañj does stand for
*bhrañj, then Lat. frangere, ‘break, ’
nau-frag-a, ‘ship-breaking’ (tempestas),
and Ger. brechen, Eng. break are akin.]
Kridanta Forms
Sanskrit
भञ्ज् (भ॒ञ्जोँ꣡ आमर्दने - रुधादिः - अनिट्)
ल्युट् = भञ्जनम्
अनीयर् = भञ्जनीयः - भञ्जनीया
ण्वुल् = भञ्जकः - भञ्जिका
तुमुँन् = भङ्क्तुम्
तव्य = भङ्क्तव्यः - भङ्क्तव्या
तृच् = भङ्क्ता - भङ्क्त्री
क्त्वा = भङ्क्त्वा / भक्त्वा
ल्यप् = प्रभज्य
क्तवतुँ = भग्नवान् - भग्नवती
क्त = भग्नः - भग्ना
शतृँ = भञ्जन् - भञ्जती
धातुपाठः (Krishnacharya)
Sanskrit
धातुः:
 भञ्ज्
मूलधातुः:
 भजि
धात्वर्थः:
 भाषायाम्
गणः:
 चुरादिः
कर्मकत्वं:
 सकर्मकः
इट्त्वं:
 सेट्
उपग्रहः:
 उभयपदी
रूपम्:
 भञ्जयति-ते
धातुः:
 भञ्ज्
मूलधातुः:
 भञ्जो
धात्वर्थः:
 आमर्दने
गणः:
 रुधादिः
कर्मकत्वं:
 सकर्मकः
इट्त्वं:
 अनिट्
उपग्रहः:
 परस्मैपदी
रूपम्:
 भनक्ति
अनुबन्धादिविशेषः:
 ओदित्
Wordnet
Sanskrit
Synonyms:
 भञ्ज्, दॄ, दारय
verb
अन्तर्भागे मृदूनि वस्तुनि सन्ति तादृशस्य वस्तुनः विदीर्णानुकूलः व्यापारः।
"एषः पटहः अभाङ्क्षीत्।"
Synonyms:
 भञ्ज्, खण्डय, भिद्, अनुभिद्, अभिभञ्ज्, अवभञ्ज्
verb
कठिनस्य वस्तुनः आघातेन सङ्घातस्य शकलीभवनानुकूलः व्यापारः।
"घटः भज्यते।"
Synonyms:
 खण्डय, भञ्ज्
verb
उन्मूलनानुकूलः व्यापारः।
"बालकस्य एकः दन्तः अखण्डयत्।"
Synonyms:
 प्रतिबन्ध, प्रतिहन्, विहन्, उपरुध, निरुध्, भञ्ज्, विच्छिद्, खण्डय, बाध्, भिद्
verb
परम्परया आगतानां समापनानुकूलः व्यापारः।
"राजाराममोहनरायमहोदयः सहगमनस्य रीतिं प्रतिबबन्ध।"
Synonyms:
 भञ्ज्, खण्डय, भिद्, अनुभिद्, अभिभञ्ज्, अवभञ्ज्, दॄ
verb
कस्यापि वस्तुनः खण्डनानुकूलः व्यापारः।
"काचपात्रं हस्तात् च्युते एव अभञ्जत्।"
Synonyms:
 भञ्ज्, विभञ्ज्, विघटय, विदॄ
verb
कस्यापि वस्तुनः अङ्गस्य अवयवस्य वा तस्मात् वस्तुनः पृथग्भवनानुकूलः व्यापारः।
"सेमर इत्यस्य फलं यदा शुष्यति तदा भनक्ति।"
Capeller
German
भञ्ज्, भन॑क्ति brechen, biegen, beugen,
zerbrechen, zersprengen, schlagen,
zerstören, vernichten. p. p. भग्र gebrochen
u. s. w. अव abbrechen. परि,
p. p. gebrochen, gehemmt. वि zerbrechen.
vereiteln. täuschen. सम् zerbrechen,
zerschmettern.
Grassman
German
√bhañj [für *bhrañj, latein. frang-ere, goth. brik-an, brak], 1〉 brechen [A.]
2〉 bildlich brechen den Zorn [A.] der Feinde.
Mit abhí mit Gewalt andringen.
prá zersprengen, schlagen feindliche Heere [A.].
abhíprá in abhiprabhaṅgín.
práti zerbrechen, umknicken [A.].
ví zerbrechen, in vibhañjanú.
bhanáj, schwach bhañj [siehe Part.]:
-nakti 1〉 (vṛkṣā́n AV. 10, 3, 13). — prá vanúṣām áśastīs {509, 6}.
-ṅdhi práti pratīcás 〰 bāhū́n eṣām {913, 4}.
Perf. babháñj:
-ja [3. s.] 2〉 manyúm ójasā {624, 5}.
Part. bhañját:
-án pra sénās {929, 4}.
-atīnā́m abhi devasenā́nām {929, 8}.
Burnouf
French
*भञ्ज् भञ्ज् [vd. pour भ्रञ्ज्]
भनज्मि 7
p. बभञ्ज
f1. भङ्क्तास्मि
etc.
gér. भङ्क्त्वा
et भक्त्वा। {@Ps.@} भज्ये
pp. भक्त। Briser:
धनुर् मध्ये un arc par le milieu.
Lat. frango
gr.
ῥήγνυμι
fr. briser.
Cf. भज्।
*भञ्ज् भञ्ज्। भञ्जयामि 10. Briller
parler
[éclater].
Stchoupak
French
भञ्ज्-
{%bhanakti
babhañja %} (-इरे)
अभाङ्क्षीत्
(अभाजि)
{%bhaṅkṣyati
bhajyate %} (-ति)
भग्न- भङ्क्त्वा
भक्त्वा °भज्य -- briser, rompre, réduire en morceaux, fendre, faire sauter
courber
battre, disperser, mettre en fuite, défaire, vaincre
battre en
brèche (forteresse)
interrompre, empêcher, anéantir, faire cesser.